Кіріспе
Қытай астрономиясына негізделген астрология Қытай астрологиясы дәстүрлі қытай астрономиясы және қытай күнтізбесіне негізделген. Қытай астрологиясы Хан әулеті дәуірінде (б.з.д. 2-ғасыл – б.з. 2-ғасылы) гүлденген. Қытай астрологиясы қытай философиясымен (аспан, жер және адамның үш үйлесім теориясы) тығыз байланысты, және инь мен ян, уусин (бес элемент), он Аспандық сабақ, он екі Жерлік тармақ, ай-күн күнтізбесі (ай күнтізбесі және күн күнтізбесі) және жыл, ай, күн, шичен (時辰, екі сағаттық кезең) бойынша уақыт есептеу қағидаларын қолданады. Бұл ұғымдар батыс астрологиясында немесе мәдениетінде кеңінен таралмаған және таныс емес.
Chinese astrology is based on traditional Chinese astronomy and the Chinese calendar. Chinese astrology flourished during the Han dynasty (2nd century BC to 2nd century AD). Chinese astrology has a close relation with Chinese philosophy (theory of the three harmonies: heaven, earth, and human), and uses the principles of yin and yang, wuxing (five phases), the ten Heavenly Stems, the twelve Earthly Branches, the lunisolar calendar (moon calendar and sun calendar), and the time calculation after year, month, day, and shichen (時辰, double hour). These concepts are not readily found or familiar in Western astrology or culture.
Қытай зодиагы
Қытай астрологиясы Қытай философиясымен тығыз байланысты. Қытай философиясының негізгі құндылықтары мен түсініктерi даосизмнен туындайды.
У-Шың
Әдетте "элемент" деп аударылса да, қытай сөзі xing сөзбе-сөз "өмірдің өзгермелі күйлері", "айырбастаулар" немесе "өмірдің метаморфозасы" дегенді білдіреді. Шындығында, қытайтанушылар бір аудармаға келісе алмайды. Сондықтан қытайдағы "элемент" ұғымы батыстық ұғымнан өте өзгеше. Батыста, Үндістанның Веда және Жапонияның Годай элементтері материяның негізгі құрылыс блоктары ретінде, тұрақты немесе қозғалмайтын деп есептелді. Ал қытай "элементтері" керісінше, үнемі өзгеріп отыратын, xing сөзінің транслитерациясы жай ғана "бес өзгеріс" деп аталады және дәстүрлі қытай медицинасында көбінесе сөз тіркестері арқылы сипатталады. Әр xing-ке байланысты деп саналатын нәрселер төменде тізімделген.
Усуингтің реттеу циклы (ке)
Регуляциялық цикл бүкіл жүйеде шектеулер құру үшін маңызды. Мысалы, егер Отты бақылаусыз қалдырса, ол табиғаттағы бұта өрттері сияқты немесе денедегі жоғары қызба ретінде (Бұзу, жеңу немесе өзара тежеу немесе әлсірету циклі) қырып салушы және жойқын болар еді. Отты Метал икемді етеді; Металл Ағашқа күшті өсу үшін минералдар қосады; Ағаш ғимараттардың тұрақтылығы үшін Жерден суды тартады; Жер Суға өзен жағалаулары сияқты бағыт береді; Су Отты салқындату арқылы бақылайды.
Fire makes Metal flexible; Metal adds the minerals to Wood for there to be strong upward growth; Wood draws water from the Earth to create stability for building; Earth gives Water direction, like the banks of a river; Water controls Fire by cooling its heat.