Элиза Линн Литон: Британ журналисі және романист

Кіріспе

Ағылшын романисі және журналисі (1822–1898)

Элиза Линн Линтон (10 ақпан 1822 – 14 шілде 1898) – Ұлыбританиядағы жалақы алатын алғашқы әйел журналист және 20-дан астам романның авторы. Тәуелсіз әйел ретіндегі жаңа жол ашқан рөліне қарамастан, оның көптеген эсселері феминистік көзқарастарға қарсы бағытталған.

Өмір

Линтон Англияның Камбрия округындағы Кесвик қаласында дүниеге келді. Ол Кроссвейт шлютері болған Джеймс Линн мен оның әйелі Шарлоттаның, Карлайл епископының қызының ең кішкентай, он екінші баласы еді. Элиза бес айлық болғанда анасының қазасы оның өсіп-өнуіне қиындық туғызды, нәтижесінде ол көбінесе өздігінен білім алды. Бірақ 1845 жылы ол Лондонда жазушы болып жұмыс істеу үшін үйден кетіп қалды. Ол сонымен қатар белгілі ақын, өнері туралы жазған және чартист қозғалысының белсенді мүшесі болған көрнекті ағаш кескіш суретшімен танысты. Ол оның бұрынғы некеден туған жеті баласымен бірге Көмбөлдік аймақтағы Брантвудқа көшті және жергілікті оқиғалар туралы «Грейриггтің Лиззи Лортоны» романын жазды. Олар бірнеше жыл бойы Хэмпстед Хиттің шетіндегі Ганг Мурда да тұрды. 1867 жылы олар достықпен ажырасып, күйеуі Америкаға кетіп, Элиза Лондонға жазушы ретінде қайта оралды. Линтон 1889 жылы балалық шағындағы үйіне қысқа уақытқа оралды, онда «Мұнда мен жартылай армандағандаймын. Бұл Кесвик, бірақ бұл Кесвик емес, өйткені мен Элиза Линнмін, бірақ бұл менің Элиза Линнім емес» деген сезімде болды. Ол өліміне үш жыл қалғанша Лондон қаласында тұрды, содан кейін Малверндегі Бругам Хаусына зейнетке шықты. Ол 1898 жылдың 14 шілдесінде Лондондағы Королева Анна үйінде қайтыс болды. Оның күлі Кроссвейт шіркеуінің ауласына шашылды. 1846 жылы ол өзінің алғашқы романын – «Азет, египеттік» жариялады, одан кейін «Амимона» (1848) және «Шындықтар» (1851) жарық көрді. Екеуі де үлкен жетістікке жете алмады. Осы уақытта ол журналист ретінде жұмыс істей бастады және Джордж Элиотпен танысты. Линтон 1849 жылы «Morning Chronicle» газетіне қызметке түсті, бірақ 1851 жылы келіспеушілікке байланысты газеттен кетіп қалды. Ұзақ жылдар бойы еңбек еткен Линтон заманының ең танымал әйел журналистерінің біріне айналды. 1881 және 1883 жылдары ол Палермоға саяхаттап, онда Тина Уитакермен кездесіп, оны жазуға ынталандырды. Күйеуінен ажырасқаннан кейін Линтон роман жазуға қайта оралды, осы саладан үлкен танымалдылыққа ие болды. Оның ең сәтті туындылары – «Джошуа Дэвидсонның шын тарихы» (1872), «Патрисия Кембол» (1874) және «Кристофер Киркландтың өмірбаяны» (1885) болды. «The Autobiography of Christopher Kirkland» 1868 жылы «Saturday Review» журналында жарық көрген қызу сынға ұшырады. 1891 жылы ол «Саясаттағы жабайы әйелдер» атты мақаласын жазды, онда саясаттың, сияқты, кез келген атақ-даңқ еркектердің саласы екенін түсіндірді. «Біздің ең танымал әйелдеріміздің арасында, - деп жазды ол, - өздерінің өміріндегі атақтан гөрі, ұлы адамның әйелі немесе батырдың анасы болғысы келетіндері бар». Линтон әйелдерге дауыс беру құқығына қарсы күреске тек ерлер ғана басшылық етпегенін көрсетеді (қ. Антисуфражизм). Оның «The Times» газетіндегі некрологында оның «барлық, немесе, дұрыс айтқанда, кейбір «Жаңа әйел» деп аталатын жақтарына деген қарсылығы» айтылды, бірақ «мэрия Линн Линтонның өз жынысы үшін не дұрыс және не дұрыс емес деген көзқарасын логикалық және байланысты формаға келтіру қиын болар еді» деп қосты. Ревизионист сыншылар оның көркем шығармаларындағы «заманауи әйелдерге» деген жасырын симпатиясын және үйленген әйелдердің меншікке ие болу құқығын қолдау арқылы олардың тәуелсіздігін арттыруын атап өтті. (Қ. 1870 жылғы Некедегі әйелдердің мүлігі туралы заң және 1882 жылғы Некедегі әйелдердің мүлігі туралы заң). Линтонның 1890 жылы ағылшын көркем әдебиеті туралы симпозиумдағы үлесі оның әріптесі Томас Хардиге қарағанда Грандизмге қатысты азырақ агрессивті ұстанымды көрсетті.

Linton was born in Keswick, Cumbria, England, the youngest of the twelve children of the Rev. James Lynn, vicar of Crosthwaite, and his wife Charlotte, who was the daughter of a bishop of Carlisle. The death of her mother when Eliza was five months old meant a chaotic upbringing, in which she was largely self educated, but in 1845 she left home to earn her living as a writer in London. an eminent wood engraver, who was also a poet of note, a writer on his craft, and a Chartist agitator. She moved into his ramshackle house, Brantwood, in the Lake District, with his seven children from an earlier marriage, and wrote there a novel set locally: Lizzie Lorton of Greyrigg. The couple also lived at Gang Moor on the edge of Hampstead Heath for several years. In 1867 they separated amicably, her husband going to America and Eliza going back to life as a London writer. Linton returned briefly to her childhood home in Cumbria in 1889, to feel "half in a dream here. It is Keswick and yet not Keswick, as I am Eliza Lynn and yet not Eliza Lynn." She usually lived in London until about three years before her death, when she retired to Brougham House, Malvern. She died at Queen Anne's Mansions, London, on 14 July 1898. Her ashes were scattered in Crosthwaite churchyard. In 1846 she produced her first novel, Azeth, the Egyptian, which was followed by Amymone (1848) and Realities (1851). Neither had great success. Meanwhile she began working as a journalist and became acquainted with George Eliot. Linton joined the staff of the Morning Chronicle in 1849, She left the paper in 1851 over a disagreement. The prolific Linton became one of the best known women periodical contributors of her time. In 1881 and 1883 she travelled to Palermo, where she met Tina Whitaker and encouraged her to write. After separating from her husband, Linton returned to writing novels, in which she finally attained wide popularity. Her most successful works were The True History of Joshua Davidson (1872), Patricia Kemball (1874), and The Autobiography of Christopher Kirkland (1885), appeared in the Saturday Review in 1868 as a vehement attack. In 1891, she wrote "Wild Women as Politicians", explaining her view that politics were naturally the sphere of men, as was fame of any sort. "Amongst our most renowned women," she wrote, "are some who say with their whole heart, I would rather have been the wife of a great man, or the mother of a hero, than what I am, famous in my own person." Linton exemplifies how the fight against votes for women was not organised only by men (see Anti suffragism). Her obituary in The Times noted her "animosity towards all, or rather, some of those facets which may be conveniently called the 'New Woman'," but added that "it would perhaps be difficult to reduce Mrs. Lynn Linton's views on what was and what was not desirable for her own sex to a logical and connected form." Revisionist critics have noted an unconscious sympathy for the dashing "modern women" in her fiction, and to her support for the right of married women to own property and so gain greater independence. (See Married Women's Property Act 1870 and Married Women's Property Act 1882.) Linton's contribution to a symposium on English fiction in 1890 took a less aggressive stance towards Grundyism than her fellow contributor Thomas Hardy.