Кіріспе

Камбоджалық саясаткер Хенг Самрин (; 1934 жылдың 25 мамырында туған) – Камбоджаның Ұлттық Ассамблеясының төрағасы (2006–2023). 1979–1992 жылдар аралығында ол Ханойдың қолдауымен құрылған Кампучия Халық Республикасының (1979–1989) және Камбоджа Мемлекетінің (1989–1992) де-факто басшысы, сондай-ақ Кампучия Халық Революциялық партиясының Бас хатшысы (1981–1991) болды. 1993 жылдың 14 маусымынан бері Парламент депутаты. Ол парламенттегі ең үлкен жастағы депутат және тарихында Ұлттық Ассамблеяның ең ұзақ қызмет еткен төрағасы. Оның құрметті атағы – "Самдех Акка Моха Понхэя Чакрей Хенг Самрин".

Өмір және мансап

Хенг Самрин 1934 жылы Камбоджаның Кампонг-Чам провинциясында дүниеге келген. Ол Пол Пот басқарған коммунистік қозғалысқа қосылып, 1975 жылы Қытайдың қолдауымен үкіметті басып алған Қызыл кхмерлердің саяси комиссары және армия бөлімшесінің командирі болды. 1978 жылы Қызыл кхмерлер басшылығындағы көптеген көрнекті кадр мүшелері, Пол Поттың қарсыластары болуы мүмкін деп ойлағандар, тазарту науқаны кезінде жазаланды. Осыдан кейін ол Вьетнамға қашып кетті. Вьетнамда ол Кампучия Ұлттық құтқару майданының (FUNSK) негіс қалаушыларының бірі болды. Кейін сол жылы Хенг Камбоджаға оралып, Вьетнам мен Кеңес Одағының қолдауымен қарсылық қозғалысын ұйымдастырды. 1979 жылы Вьетнамның Камбоджаға басып кіруі Қызыл кхмерлер режимін құлатып, Вьетнамдық оккупациялық билік Кампучия Халық Республикасын құрды. Хенг пен басқа да Вьетнамға жақын коммунистік саясаткерлер жаңа үкіметтің басшылары болып тағайындалды. 1979 жылы ол Кампучия Халық Республикасының Революциялық Кеңесінің төрағасы болды. 1981 жылы Мемлекеттік Кеңес төрағасы және Халықтық Революциялық Партиясының бас хатшысы болды. Бастапқыда ол үкіметтің тиімді басшысы болғанмен, 1985 жылы Хун Сен Камбоджаның премьер-министрі болғаннан кейін саяси ықпалын жоғалтты. Вьетнамның ықпалы төмендеген сайын Самрин лауазымдарынан біртіндеп айырылды, соның ішінде 1991 жылы бас хатшы және 1992 жылы Мемлекеттік Кеңес төрағасы лауазымдарынан босатылды. 1993 жылы король Нородом Сианук қайта орнатылған кезде Самринге корольдің аға кеңесшісі Самдех құрметті атағы берілді және ол Хун Сеннің Камбоджа Халық Партиясының құрметті төрағасы болды. Ол Камбоджа Ұлттық Ассамблеясының вице-төрағасы болды (1998–2006). 2006 жылдан бері ол Камбоджа анасының дамуы үшін ынтымақтастық майданының төрағасы болып табылады. Камбоджа Халық Партиясы жақында Самрин туралы «Халық адамы» атты кітап шығарды, ол оған батыр ретінде арналған. Кітапта айтылғандай, үкімші партияның қолдаушылары арасында Хенг Самрин «көпке танымал және құрметті тұлға», бірақ оның соңғы міндеттері көбінесе рәсімдік сипатта болады. Оның толық атағы – Самдах Акеак Моха Понхэя Чакрей Хенг Самрин, Протеан Радхаспхэя ней Преа Реачеаначак Кампучья (кхмер: សម្តេចអគ្គមហាពញាចក្រី ហេង សំរិន ប្រធានរដ្ឋសភា នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា).