Кіріспе

V ғасырдағы грек философы және жазушысы Александриялық Иерокл (Ἱεροκλῆς ὁ Ἀλεξανδρεύς) – шамамен 430 жылдары қызмет еткен грек неоплатонистік жазушы.

Өмір

Ол 5 ғасырдың басында Афинада Плутархтың (неоплатонист) шәкірті болды және бірнеше жыл туған қаласында оқытумен айналысты. Ол Александриядан қуылған және Константинопольде тұруға мәжбүр болған, онда ол сотта кінә тартты. Дамаскиус осылай баяндайды: «Ол Византияға барды және биліктегілерге қарсы шықты. Сотқа шақырылып, адамдардың соққыларына ұшырады. Қанымен жабылған қолының алақанын төрешіге тигізіп, былай деді: "Кірші, адам етін жегенің үшін шарап іш, Cyclops!"». "Одиссеядан (9.347) цитата келтіре отырып, Геракл христиандық евхаристиясын қысымға алды. Оның шәкірті Эней, Газа риторика мектебінің мүшесі, кейіннен неоплатондық ойды христиандық сенімдерімен үйлестірді.

Шығармалары

Оның сақталған жалғыз толық еңбегі – Пифагордың «Хриса Эпе» (Алтын Тармақтар) туралы түсіндірмесі. Осы себепті ол теоургиялық және сиқырлық амалдарға қарсы болды, себебі олар құдайдың тағдырлық тәртібін жоңғылтпаққа тырысқан. Иерокл мен Филагрийге жатқызылатын шамамен 260 әзіл-қалжыңдар жинағы, «Филогелос», Александриялық Иероклмен байланысы жоқ, бірақ бұл екі көне жинаққа негізделген, кейінірек жасалған жинақ болуы мүмкін. Қазір Стобей сақтаған «Этика элементтерінің» фрагменттері Эпиктеттің замандасы болған Иерокл атты стоик философтың еңбегінен алынғаны туралы келісімге келді, ол Аул Геллиус (ix. 5. 8) еңбегінде «Hierocles Stoicus vir sanctus et gravis» деп сипатталған. Бұл теорияны 1906 жылы Х. фон Арнимнің «Берлин классикалық мәтіндері» (Iv) басылымында жарияланған папирустың табылуы растайды.