Кіріспе
Джедефре (Джедефра және Раджедеф деп те аталады) – Ежелгі Мысырдың 4-ші династиясының фараоны, Ежелгі Патшалық дәуірінде өмір сүрген. Ол Манетонның жазбаларындағы Rhatoisēs (Ῥατοίσης) грекшеленген атымен белгілі. Джедефре – Гизадағы Ұлы пирамиданы салған Хуфудың ұлы және одан кейін таққа отырған мұрагері; анасы туралы нақты мәлімет жоқ. Ол "Раның ұлы" деген мағына беретін Са Ре патшалық атағын енгізген және есімін күн құдайы Рамен байланыстырған алғашқы патша.
Djedefre (also known as Djedefra and Radjedef) was an ancient Egyptian king (pharaoh) of the 4th Dynasty during the Old Kingdom. He is well known by the Hellenized form of his name Rhatoisēs (Ῥατοίσης) by Manetho. Djedefre was the son and immediate throne successor of Khufu, the builder of the Great Pyramid of Giza; his mother is not known for certain. He is the king who introduced the royal title Sa Rê (meaning “Son of Ra”) and the first to connect his cartouche name with the sun god Ra.
Отбасы
Джедефре ағасы Кавабтың жесірі Хетефер II-ге үйленді, ол екеуінің де қарындасы болды, ал ол, мүмкін, Джедефре қайтыс болғаннан кейін олардың үшінші ағасы Хафреге үйленді. Тағы бір ханыша, Хентетенка, Абу Роваштың зираттық ғибадатханасындағы мүсін сынықтарынан белгілі. Джедефренің белгілі балалары: Хорнит (“Патшаның Ең үлкен ұлы”) – оны және оның әйелін бейнелейтін мүсіннен белгілі. Бака (“Патшаның Ең үлкен ұлы”) – Джедефренің зираттық ғибадатханасынан табылған мүсін негізінен белгілі, ол оны әйелі Хетефермен бірге көрсетеді. Сетка (“Патшаның Ең үлкен ұлы; Патшаның ерекше қызметшісі”) – оның әкесінің пирамида кешенінде табылған жазушының мүсінінен белгілі. Ол әкесі қайтыс болғаннан кейін қысқа уақыт билік еткен болуы мүмкін; Завиет эль-Арианда аяқталмаған пирамида аты “ка” әрпімен бітетін билеуші үшін салынған; бұл Сетка немесе Бака болуы мүмкін. Мирослав Вернер жұмыс тобының тас белгілері мен жазуларында “Джедефраның тақ аты немесе оның Алтын Горус аты ғана кездеседі” деп атап өтті. Вернер бұл күнді Джедефреге жатқызу туралы қазіргі академиялық пікір египтологтар арасында даулы екенін жазады: Райнер Стадельман, , оны Джедефреге жатқызуды жақтайды, ал Вольфганг Хельк, , Жан Веркуттер және В. Смит бұл күнді Хуфуға жатқызады, “күндізгі тасты кеме шұңқырының құрылыс аланына Хуфу тұсында әкеліп, Джедефренің зираттық рәсімінде ғана орналастырған” деп болжайды. Вернер мұндай белгілер мен жазулар көбінесе карьерде тастарды сынауға, тасымалдауға, сақтауға және құрылыс алаңында өңдеуге қатысты екенін атап өтті: “Осыған байланысты, кеме шұңқырынан алынған барлық тастарға бір ғана жазуды – және одан да маңыздысы, датасы бар жалғыз жазуды – Джедефрадан басқа біреуге жатқызу өте күмәнді көрінеді”. Вернер сондай-ақ, француз-швейцарлық команда Джедефренің пирамидасын қазған кезде бұл патшаның пирамидасы оның өмірінде аяқталғанын анықтағанын айтады. Валлогияның сөзіне сүйенсек, Джедефренің пирамидасы негізінен табиғи тау жыныстарынан тұрды, ол оның өзегінің шамамен 45% құрады. Пирамиданың қабырғасы 200 шынтақ, ал биіктігі 125 шынтақ болды. Сондықтан Джедефренің ескерткішінің бастапқы көлемі Менкаураның пирамидасының көлеміне шамалас болды. Осылайша, Джедефренің пирамидасы аяқталмағандықтан оның билігі қысқа болды деген пікірге қарсы дәлелдер пайда болды. Бұл Джедефре Мысырды кем дегенде 11 жыл, егер мал санауы жылдық болса, немесе 22 жыл, егер ол екі жылда бір рет болса, билегені мүмкін екенін білдіреді. Вернердің өзі 11 жылдық мерзімді қолдайды және “Джедефре қалдырған аз ескерткіштер мен жазбалар бұл патшаның ұзақ билігін қолдамайтын сияқты” деп атап өтеді. Соңғы деректер оның қазіргі күйі кейінгі кезеңдердегі кеңінен тонаудың нәтижесі екенін көрсетеді, ал “патшаның мүсіндері біздің заманымыздың 2-ші ғасырында қиратылды”. Кейбіреулер оның әйелі Хетефер II-нің сфинксі, Джедефренің пирамида кешенінің бір бөлігі болған, алғашқы сфинкс осылай жасалған деп санайды. 2004 жылы француз египтологы Вассиль Добрев Джедефренің Гизадағы Сфинксті әкесінің бейнесінде салғанын дәлелдеді.
Hornit (“Eldest King's Son of His Body”) known from a statue depicting him and his wife. Baka (“Eldest King's Son”) known from a statue base found in Djedefre's mortuary temple, depicting him with his wife Hetepheres. Setka (“Eldest King's Son of His Body; Unique Servant of the King”) known from a scribe statue found in his father's pyramid complex. It is possible that he ruled for a short while after his father's death; an unfinished pyramid at Zawiyet el Arian was started for a ruler whose name ends in ka; this could have been Setka or Baka. Miroslav Verner notes that in the work crew's mason marks and inscriptions, "either Djedefra's throne name or his Golden Horus name occur exclusively." Verner writes that the current academic opinion regarding the attribution of this date to Djedefre is disputed among Egyptologists: Rainer Stadelmann, , favour dating it to Djedefre whereas Wolfgang Helck, , Jean Vercoutter and W. S. Smith attribute this date to Khufu instead on the assumption "that the ceiling block with the date had been brought to the building site of the boat pit already in Khufu's time and placed in position [only] as late as during the burial of the funerary boat in Djedefre's time." Verner stresses that such marks and inscriptions usually pertained to the breaking of the blocks in the quarry, their transportation, their storage and manipulation in the building site itself: "In this context, the attribution of just a single inscription—and what is more, the only one with a date—on all the blocks from the boat pit to somebody other than Djedefra does not seem very plausible." Verner also notes that the French Swiss team excavating Djedefre's pyramid have discovered that this king's pyramid was really finished in his reign. According to Vallogia, Djedefre's pyramid largely made use of a natural rock promontory which represented circa 45% of its core; the side of the pyramid was 200 cubits long and its height was 125 cubits. The original volume of the monument of Djedefre, hence, approximately equalled that of Menkaura's own pyramid. Therefore, the argument that Djedefre enjoyed a short reign because his pyramid was unfinished is somewhat discredited. This means that Djedefre likely ruled Egypt for a minimum of 11 years if the cattle count was annual, or 22 years if it was biennial; Verner, himself, supports the shorter, 11 year figure and notes that "the relatively few monuments and records left by Djedefra do not seem to favour a very long reign" for this king. The most recent evidence indicates that its current state is the result of extensive plundering in later periods while "the king's statues [were] smashed as late as the 2nd century AD." Some believe that the sphinx of his wife, Hetepheres II, which was part of Djedefre's pyramid complex, was the first sphinx created. In 2004, evidence that Djedefre was responsible for the building of the Sphinx at Giza in the image of his father was reported by the French Egyptologist Vassil Dobrev.