1790 ж. Қара теңіздегі Ресей-Түрік соғысы шайқасы: Кеңіш бұғазындағы (Еникале) Ресей флотының Османлы флоты үстінен жеңісі. Ushakov басқарды. Теңіз тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1790 жылғы орыс-түрік соғысының (1787–1792) теңіз шайқасы
1790 naval battle of the Russo Turkish War (1787–1792)
Керчь бұғазының теңіз шайқасы (Керчь маңындағы бұғаздың ескі түрікше атауымен Еникале шайқасы деп те аталады) 1790 жылдың 19 шілдесінде Қырымдағы Керчь қаласының жанында болды. Бұл 1787–1792 жылдардағы орыс-түрік соғысы барысында Ресей империясының Осман империясы үстінен одіс жеңісі еді.
The naval Battle of (the) Kerch Strait (also known as Battle of Yenikale, by the old Turkish name of the strait near Kerch) took place on 19 July 1790 near Kerch, Crimea, was a victory for Imperial Russia over the Ottoman Empire during the Russo Turkish War, 1787 1792.
Шайқас
Ушаковтың басшылығымен Ресей флоты 1790 жылғы 13 шілдеде Севастополдан Крымның оңтүстігіне қарай, Осман флотының сол жерде байқалғаны туралы хабар алғаннан кейін жолға шықты. 19 шілдеде флот Керчь бұғазының аузына жетіп, Осман кемелерін іздеу үшін жекеменшік кемелерді жіберді. Сағат 10-да олар Осман флотын көргенін хабарлады, ал 30 минуттан кейін Осман флоты шығыстан көрінді. Солтүстік-шығыстан (ENE) жел соғып тұрғанда, Ушаков кемелерін оң жаққа (яғни оңтүстік-шығысқа) бағыттап, тізім құрды. Османдықтар өздерінің топтық құрамынан бұрылып, Ресей флотының шығысына параллель тізім құрды. Османдықтардың ұрыс тізімінде тек соғыс кемелері бар екенін көрген Ушаков 6 фрегатты негізгі тізімнің артынан, желге қарсы екінші тізім құруға жіберді. Шамамен сағат 12-ден 3-ке дейін 3 сағат бойы ұзақ мерзімді, шешуші емес шайқас болды, бірақ содан кейін жел бағыты солтүстік-шығысқа (NNE) өзгерді, ал Ресейліктер желге бұрылып, Осман тізіміне қарай бет бұрды. Османдықтар бағыттарын өзгертті, олардың екі кемесі соқтығысты, себебі кейбір кемелер солға, ал басқалары оңға бұрылды. Ресейліктер Осман тізімінің соңына қарай бет алғанда, солтүстіктен соққан желмен Осман әміршісі оңтүстік-батысқа қарай бұрылды. Шамамен сағат 7-де атыс тоқтады. Ресейліктер түн бойы олардың соңынан ілесіп жүрді, бірақ таңертең Осман флотының жылдам кемелері көзден жоғалды. Ресейліктердің жоғалғандары 29 қаза тапқан және 68 жараланған адамды құрады, кемелерге келген зиян өте аз болды. Ресейдің жеңісі Осман империясының Крымға әскерін түсіру мақсатына жеткенін тоқтатып, алдын алды.
The Russian fleet, under Ushakov, sailed from Sevastopol on 13 July 1790 for the southern Crimea, after hearing a report that the Ottoman fleet had been sighted there. On 19 July it anchored at the mouth of the Kerch Strait and sent privateers out in search of the Ottomans. At 10 am they reported a sighting and 30 minutes later the Ottoman fleet came into view from the east. With the wind from the ENE, Ushakov formed a line on the port tack (i. e. south east). The Ottomans turned from their group formation and formed a parallel line to the east of the Russian line. Seeing that the Ottoman battle line contained just their battleships, Ushakov sent 6 frigates to form a second line to leeward of the main line, and between about 12pm and 3pm, 3 hours of indecisive longish range fighting followed, but then the wind changed direction to NNE and the Russians luffed, turning toward the Ottoman line. The Ottomans reversed course, 2 of their ships colliding as they did so, because some ships turned left and others turned right. As the Russians steered toward the tail end of the Ottomans line, and with the wind from the north, the Ottoman admiral steered away, to the SW. At about 7pm firing ceased. The Russians followed all night, but by morning, the faster ships of the Ottomans were out of sight. Russian casualties were 29 killed and 68 wounded, with very little damage to ships. The Russian victory prevented the Ottoman Empire from achieving its goal in landing an army in Crimea.