Ричард Роль: Англиялық шұғыл және діни жазушының өмірі мен шығармалары
Richard Rolle
Ричард Ролл: ағылшын шүкірші, мистик және діни жазушы (1300-1349). Оның шығармалары діни мәселелерде үлкен ықпалға ие болды. Биографиясы туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ричард Ролл (шамамен 1300 – 30 қыркүйек 1349) – ағылшын шөлге кеткен, мистик және діни жазушы. Ол Хамполдық Ричард Ролл немесе де Хампол деп те белгілі, өйткені өмірінің соңында ол қазіргі Оңтүстік Йоркширдегі Хамполдағы цистерциандық әйелдер монастырының жанында тұрды. Николас Уотсонның сөздері бойынша, ғылыми зерттеулер оның "он бесінші ғасырда ағылшын жазушыларының арасында ең көп оқылғандардың бірі болғанын, оның еңбектері шамамен төрт жүзге жуық ағылшын және кемінде жетпіс еуропалық қолжазбада сақталғанын, олардың көп бөлігі 1390 мен 1500 жылдар аралығында жазылғанын" көрсеткен. Көп жағынан ол алғашқы ағылшын авторларынң бірі саналады, себебі оның ана тіліндегі еңбектері оның қайтысынан кейін көп ұзамай және сонан соң ғасырлар бойы зор діни құқық пен ықпалға ие болды деп есептеледі.
English hermit and religious writer (c.1300–1349)
Richard Rolle (c. 1300 – 30 September 1349) was an English hermit, mystic, and religious writer. He is also known as Richard Rolle of Hampole or de Hampole, since at the end of his life he lived near a Cistercian nunnery in Hampole, now in South Yorkshire. In the words of Nicholas Watson, scholarly research has shown that "[d]uring the fifteenth century he was one of the most widely read of English writers, whose works survive in nearly four hundred English and at least seventy Continental manuscripts, almost all written between 1390 and 1500." In many ways, he can be considered the first English author, insofar as his vernacular works were widely considered to have considerable religious authority and influence (both locally and internationally) soon after his death, and for centuries afterwards.
Ерте өмір
Өзінің еңбектерінде Роль өзінің ерте өмірі мен білімі туралы көп айғақ көрсетпейді. Ол туралы біздің ақпараттың көп бөлігі, тіпті барлығы да, 1380 жылдары оны қанонизациялауға дайындық ретінде жазылған Сабақтар мен әндер кеңсесінен алынған, бірақ бұл оқиға ешқашан болған жоқ. Шағын шаруа отбасында дүниеге келіп, Пикерингке жақын Торнтон-ле-Дейлде өскен ол Оксфорд университетінде оқыды, онда оған Дарем архидиаконы Томас де Невилл демеушілік етті. Ол философия мен әлемдік білімге қарағанда, теология мен Киелі кітапты зерттеуге көбірек қызығушылық танытқан. Оның ыстық мінезді екені де айтылады. Ричард Оксфордтан он сегіз немесе он тоғыз жасында, магистр дәрежесін алмай, шеттеуші болып кетті. Алғашқыда Ричард Торнтон орманында жалғыз өмір сүргісі келді, бірақ отбасы оның оқшаланған өмірін шектеуінен қорқып, көп ұзамай кетіп қалды. Ол үйден шығып, Пикерингке барып, үш жылдай Джон Далтон деген кісімен бірге тұрды. Джон Ричардты Оксфордта оқыған кезде таныған. Содан кейін ол ағасының ақылдан безгенін айтып жылап қашып кетті деген әңгіме бар.
In his works, Rolle provides little explicit evidence about his early life and education. Most, if not all, of our information about him comes from the Office of Lessons and Antiphons that was composed in the 1380s in preparation for his canonisation, although this never came about. Born into a small farming family and brought up at Thornton le Dale near Pickering, he studied at the University of Oxford where he was sponsored by Thomas de Neville, the Archdeacon of Durham. While there, he is said to have been more interested in theology and biblical studies than philosophy and secular studies. He is also described as possessing a fiery temperament. Richard left Oxford at age eighteen or nineteen—dropping out before he received his MA—to become a hermit. At first Richard chose to live as a recluse in a forest at Thornton but he soon left, fearing his family would restrain his life of solitude. Leaving the family home, he went to Pickering and housed with a squire, John Dalton, for perhaps three years. John had known Richard in Oxford when the two were students. She then fled, the legend claims, crying that her brother had gone insane.
Мистикалық тәжірибелер
Ол, әлдебір Дальтонмен бірге тұрғанда, оқшауланғаннан кейін екі жыл сегіз ай өткен соң, Роль алғашқы мистикалық тәжірибесін басынан өткерді. Шамамен бір жылдан соң, ол хор тыңдағаннан кейін де ұқсас сезімде болды және ол барлық уақыттық нәрселерге деген қызығушылығы азайды. 1322 жылы Дальтон тұтқындалды және оның жері тәркіленді; Рольдің өмірбаянында осы фактінің айтылмауы, оның сол кезде Дальтонмен бірге тұрмағанын көрсетеді. 1321/2 жылдан 1349 жылы қайтыс болғанға дейін Роль қайда тұрғаны белгісіз. Бір теория бойынша, Роль 1320-жылдардың басында танымал Сорбоннада теологияны жақсы оқып, мүмкін, сол жерде дін қызметкеріне тағайындалған. Бұл теория Сорбоннадағы он жетінші ғасырға жататын үш қолжазбадағы жазбаларға негізделген, олар ортағасырлық түпнұсқалардың көшірмелері деп саналады, онда 1320 жылы Рикард де Хампол Сорбоннаға қабылданғаны, 1326 жылы преор тіркеліміне енгізілгені және 1349 жылы Йоркширдегі Донкастер маңындағы Хамполдегі қарындастар арасында қайтыс болғаны жазылған. Дегенмен, ғалымдар осы материалдың нақтылығы туралы келіспеушілікте. Роль Парижде оқыған-оқымаған, осы уақыттың көп бөлігі Ричмондширде өткен болуы мүмкін, Яффортта отбасымен бірге тұрған немесе сол кездегі аймақтағы белгісіз саяси жағдайға байланысты, қолдаушыдан қолдаушыға көшіп-қоныс аударған.
It was probably while still living with Dalton, two years and eight months after becoming a hermit, Rolle had his first mystical experience. Around a year later, he felt similarly after listening to a choir, and he began to take less interest in all things temporal. Dalton himself was arrested and his lands confiscated in 1322; the lack of mention of this fact in accounts of Rolle's life makes it likely that he was no longer living with Dalton by this point. It is unclear where Rolle lived from 1321/2 until his death in 1349. One theory is that Rolle spent the early 1320s at the renowned Sorbonne, becoming well trained in theology, and perhaps being ordained there. This theory is based on the entries in three seventeenth century manuscripts at the Sorbonne, assumed to be copies of medieval originals, which record a Ricardus de Hampole as being admitted to the Sorbonne in 1320, entering the prior's register in 1326, and noting that he died in 1349 among the sisters of Hampole near Doncaster in Yorkshire. Scholars, however, are divided on the authenticity of this material. Whether or not Rolle studied in Paris, it is probable that most if not all of this time was spent in Richmondshire, either living with his family at Yafforth, or, given the uncertain political conditions in the region at the time, wandering from patron to patron.
Роллдің шәкірттері
1348 жыл шамасында Роль Йоркширлік шөлгеуші Маргарет Кёркбимен танысты, ол оның ең басты шәкірті және оның көптеген жазбаларын алған адам болды, сондай-ақ оның кейінгі даңқын қалыптастыруда маңызды рөл атқарды.
Around 1348, Rolle knew the Yorkshire anchoress Margaret Kirkby, who was his principal disciple and the recipient of much of his writings and would be important in establishing his later reputation.
Кейінгі беделі мен құрметі
Ричард Ролл, әсіресе Англияның солтүстігінде гүлденген және Англия реформациясы кезінде де әрекетін жалғастырған сектаны қалыптастырды. Мұның бір себебі Маргарет Кёркбидің күш-жігері болуы мүмкін, ол 1381 және 1383 жылдар аралығында Роллдың денесіне жақын болу үшін монастырьға көшіп келді. Маргарет өмірінің соңғы 10 жылын осы жерде өткізген болуы мүмкін, ал 1381 және 1383 жылдар аралығында Роллға арналған литургиялық рәсім жазылды, онда оның өмірінен көптеген мәліметтер келтірілген; бұл қауымның ересек мүшелері есте сақтаған әңгімелерді де қамтитын болуы мүмкін. Роллдың еңбектері он төртінші және он бесінші ғасырларда Чосерден де көп оқылды. Оның шығармалары 1390 және 1500 жылдар аралығында жазылған шамамен 470 қолжазбада және он алтыншы және он жетінші ғасырдың басында басылған 10 басылымда (соның ішінде Винкин де Ворде басылған он алтыншы ғасырлық басылым) сақталған. Кейбір қолжазбаларда Роллдың "Псалтирьге түсіндірмесі" лоллардтардың тұжырымдарымен бірге келтіріліп, оның еңбектерін оқыған бір топтың бар екенін көрсетеді. Дегенмен, оны түрлі діни қайраткерлер қорғады (олардың бірі оның мистикалық тәжірибелер туралы айтқандарын неміс Генри Сузоның айтқандарымен салыстырды), ал "Махаббат оты" (Incendium Amoris) Марджери Кемпеге діни қызметкердің оқып берген кітаптарының бірі ретінде еске алынады, осы арқылы оның құлшынысын арттыруға тырысқан. Оның Хамполдегі жерленген жеріндегі ғибадатхана мен монастырь 19 қараша 1539 жылы жабылды, ал АҚШ Епископальдық шіркеуінде 9 қарашада Уолтер Хилтон және Марджери Кемпемен бірге еске алынды. Сонымен қатар, ол 29 қыркүйекте Католик шіркеуімен бақытты деп жарияланды, алайда оның культы Англиядан тыс жерлерде көп танымал емес.
Richard Rolle inspired a flourishing cult, especially in the north of England, which was still active at the time of the English Reformation. Part of this may have been due to the efforts of Margaret Kirkby, who moved to the priory, probably between 1381 and 1383, to be near the body of her master, Rolle. Margaret may have spent the last 10 years of her life here, and between 1381 and 1383 a liturgical office for Rolle, including a great deal of biographical information about him, was written; it likely includes stories about him remembered by older members of the community. Rolle's works were widely read in the fourteenth and fifteenth centuries, more so even than Chaucer. Works of his survive in about 470 manuscripts written between 1390 and 1500, and in 10 sixteenth and early seventeenth century printed editions (including the sixteenth century edition by Wynkyn de Worde). In some manuscripts, Rolle's Commentary on the Psalter is interpolated with Lollard teaching, providing indications of one group who read his work. He was defended by various religious figures, however (one of whom compared his accounts of mystical experience to those of the German Henry Suso), and the Incendium Amoris or Fire of Love is mentioned as one of the books Margery Kempe had a priest read aloud to her to increase her devotion. The shrine and priory at his burial place of Hampole was dissolved on 19 November 1539. and in the Episcopal Church (USA) together with Walter Hilton and Margery Kempe on 9 November. He is also venerated as a blessed by the Catholic Church on 29 September, however his cult is little known outside England.