Кіріспе

Шри-Ланка Демократиялық Социалистік Республикасының Орталық үкіметі

Шри-Ланка Үкіметі (GoSL) () – Шри-Ланка Конституциясымен белгіленген жартылай президенттік республика. Ол аралды коммерциялық астанасы Коломбо мен әкімшілік астанасы Шри-Джаяварденепура-Коттеден басқарады.

Конституция

Шри-Ланка Конституциясы 1978 жылдың 7 қыркүйегінде Ұлттық Мемлекеттік Ассамблеясы алғаш рет жариялағаннан бері Шри-Ланка арал мемлекетінің Конституциясы болып табылады. Бұл Шри-Ланканың екінші республикалық Конституциясы және ел 1948 жылы (Цейлон ретінде) тәуелсіздік алғаннан бергі үшінші Конституциясы. 2020 жылдың қазан айына дейін, ол 21 рет ресми түрде өзгертілді.

Сайлаулар

Шри-Ланка ұлттық деңгейде мемлекет басшысын – президентті – және заң шығарушы органы – Парламентті сайлайды. Президент халықтың дауысымен бес жылға сайланады. Парламент 225 мүшеден тұрады, олар бес жылдық мерзімге сайланады, сондай-ақ көпмандатты округтер бойынша пропорционалдық өкілдік жүйесі арқылы сайланған 196 мүшеден тұрады, мұнда әр партияға әр округ үшін белгіленген квотадан партияның округте алған дауыс үлесіне пропорционалды түрде орын саны бөлінеді.

Заң шығарушы билік

Парламент 225 мүшеден тұрады, олар алты жылға сайланады, оның 196-сы көпмандатты округтер бойынша, ал 29-ы пропорционалдық өкілдікпен сайланады. Президент заң шығару сессиясын шақырып, тоқтата тұра алады немесе оны аяқтай алады, сондай-ақ Парламент бір жыл қызмет еткеннен кейін оны кез келген уақытта таратуға құқылы. Парламент барлық заңдарды қабылдау өкілеттігін өзінде сақтайды. Басты өзгеріс – әр округте ең көп жарамды дауыс жинаған партия бірегей «бонус орынды» иеленеді (Hickman, 1999 қараңыз). 1948 жылы тәуелсіздік алғаннан бері Шри-Ланка Ұлттар Достастығының мүшесі болып табылады.

Сот тармағы

Сот жүйесі – елде заңды түсіндіру және қолдануды жүзеге асыратын соттардың жиынтығы. Ол конституцияда белгіленген, онда соттар дәстүрлі тексеру және тепе-теңдік жүйесіндегі тәуелсіз институттар ретінде анықталады. Шри-Ланка соттарын кәсіби судьялар басқарады, Жоғарғы сот судьяларын Парламенттік Кеңестің ұсынысымен Президент тағайындайды, ал қалған судьяларды Сот қызметі комиссиясы тағайындайды. Шри-Ланканың заң жүйесі – ағылшын ортақ құқығының, римдік-голландиялық азаматтық құқығының және әдет-ғұрыптық құқықтың қосындысы болып табылады.