Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қан ұюын тексеру
Test for coagulation of blood
Ішінара тромбопластин уақыты (PTT), сондай-ақ белсендірілген ішінара тромбопластин уақыты (aPTT немесе APTT) деп те аталады, – қанның ұюын сипаттайтын қан талдауы. Бұл өлшемнің тарихи атауы каолин-цефалин ұю уақыты (KCCT) болып табылады, бұл тестте тарихи түрде қолданылған каолин және цефалин материалдарын көрсетеді. Қан ұюындағы бұзылықтарды анықтаудан басқа, ішінара тромбопластин уақыты гепариннің емдеу тиімділігін бақылау үшін де қолданылады, гепарин – кеңінен тағайындалатын және қанның ұюға бейімділігін азайтатын дәрі. PTT қанның ұю жылдамдығын екі тізбектелген биохимиялық реакциялардың – ішкі және ортақ ұю жолдары арқылы өлшейді. PTT келесі ұю факторларының әсерін жанама түрде өлшейді: I (фибриноген), II (протромбин), V (проакселерин), VIII (антигемофильді фактор), X (Стюарт-Прауэр факторы), XI (плазмалық тромбопластин алды), және XII (Хагеман факторы). PTT көбінесе протромбин уақыты (PT) деп аталатын қанның қаншалықты жылдам ұюын өлшейтін тағы бір өлшеммен бірге қолданылады. PT сыртқы және ортақ жолдар арқылы ұю жылдамдығын өлшейді.
The partial thromboplastin time (PTT), also known as the activated partial thromboplastin time (aPTT or APTT), is a blood test that characterizes coagulation of the blood. A historical name for this measure is the kaolin cephalin clotting time (KCCT), reflecting kaolin and cephalin as materials historically used in the test. Apart from detecting abnormalities in blood clotting, partial thromboplastin time is also used to monitor the treatment effect of heparin, a widely prescribed drug that reduces blood's tendency to clot. The PTT measures the overall speed at which blood clots form by means of two consecutive series of biochemical reactions known as the intrinsic pathway and common pathway of coagulation. The PTT indirectly measures action of the following coagulation factors: I (fibrinogen), II (prothrombin), V (proaccelerin), VIII (anti hemophilic factor), X (Stuart–Prower factor), XI (plasma thromboplastin antecedent), and XII (Hageman factor). The PTT is often used in conjunction with another measure of how quickly blood clotting takes place called the prothrombin time (PT). The PT measures the speed of clotting by means of the extrinsic pathway and common pathway.
Әдістеме
Ішінара тромбопластин уақыты әдетте медициналық технолог немесе зертхана техникасы 37°C температурада (номиналды түрде қалыпты адам дене температурасына жуық) автоматтандырылған құралда талданады. Бұл тест реакциялық қоспадан тіндік фактордың жоқтығына байланысты "ішінара" деп аталады. Қан оксалат немесе цитрат бар сынақ түтігіне алынады, бұл молекулалар сынамадағы кальцийді байланыстыру арқылы антикоагулянт ретінде әрекет етеді. Қан араластырылып, содан кейін қан жасушаларын плазмадан бөлу үшін центрифугаланады (ішінара тромбопластин уақыты көбінесе қан плазмасымен өлшенеді). Плазманың үлгісі сынақ түтігінен алынып, өлшеуге арналған түтікке салынады. Келесі кезде, плазма үлгісіне (оксалаттың антикоагулянттық әсерін жою үшін, қанды қайта ұюға мүмкіндік беру мақсатында) фосфолипидті суспензиядағы артық кальций қосылады. Соңында, коагуляцияның ішкі жолын белсендіру үшін активатор (мысалы, кремний, целит, каолин, эллаг қышқылы) қосылады және үлгінің ұюға кеткен уақыты оптикалық түрде өлшенеді. Кейбір зертханалар липемиялық және иктерикалық сынамалардан туындайтын кедергілерді жою үшін механикалық өлшеуді қолданады.
Partial thromboplastin time is typically analyzed by a medical technologist or a laboratory technician on an automated instrument at 37 °C (as a nominal approximation of normal human body temperature). The test is termed "partial" due to the absence of tissue factor from the reaction mixture. Blood is drawn into a test tube containing oxalate or citrate, molecules which act as an anticoagulant by binding the calcium in a sample. The blood is mixed, then centrifuged to separate blood cells from plasma (as partial thromboplastin time is most commonly measured using blood plasma). A sample of the plasma is extracted from the test tube and placed into a measuring test tube. Next, an excess of calcium (in a phospholipid suspension) is mixed into the plasma sample (to reverse the anticoagulant effect of the oxalate enabling the blood to clot again). Finally, in order to activate the intrinsic pathway of coagulation, an activator (such as silica, celite, kaolin, ellagic acid) is added, and the time the sample takes to clot is measured optically. Some laboratories use a mechanical measurement, which eliminates interferences from lipemic and icteric samples.
aPTT-ге негізделген APC кедергілік сынағы
АПТТ негізіндегі белсендірілген С протеиніне (АПК) қарсы тұру тестісі АПК-ға қарсы тұруды (АПКР) диагностикалау үшін қолданылады. Ол АПК бар және жоқ күйінде жүргізілетін өзгертілген АПТТ тестісін қамтиды. Бұл екі АПТТ мәнінің арақатынасы есептеліп, АПК сезімталдық коэффициенті (APCsr) немесе жай ғана АПК коэффициенті (APCr) деп аталады. АПТТ негізіндегі АПК-ға қарсы тұру тестісі 1993 жылы әзірленген. Сондықтан "Вакутейн" түтігінің қақпағының түсі Каролина көгілдірі болып табылады.
The aPTT based activated protein C (APC) resistance test is used in the diagnosis of APC resistance (APCR). It involves a modified aPTT test performed in the presence and absence of APC. The ratio of these aPTT values is calculated and is called the APC sensitivity ratio (APCsr) or simply APC ratio (APCr). The aPTT based APC resistance test was developed in 1993. This is the reason why the color of the Vacutainer tube top is Carolina blue.