Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чилидегі қалалық аймақ
the metropolitan area in Chile
Қала чилиліктер мен аргентиналықтар үшін маңызды туристік орын болып табылады, әсіресе жаз айларында адамдар жағажайларды аралауға барады. Бұл Ла Серена университетінің бас кеңсесі және Чилидегі Католик шіркеуінің бес католик архиепископтығының бірі – Ла Серена Рим католик архиепископтығының орналасқан жері.
The city is an important tourist destination for Chileans and Argentines, especially during the summer, where people go to visit the beaches. It is the headquarters of the University of La Serena and also is home to the Roman Catholic Archdiocese of La Serena, one of five Catholic Archdioceses of the Catholic Church in Chile.
Тарих
Қазіргі уақытта бұл секторда қалада испандықтарға дейінгі Вилума немесе Вилуманке (мапудунгун тілінде жыландар мен кондорлар) деп аталатын ауыл орналасқан. Ла-Серена испан Педро де Вальдивияның бұйрығымен Перу вице-корольдігінде Сантьяго мен Лима арасындағы теңіз арқылы тұрақты байланысты қамтамасыз ету мақсатымен құрылды. Ол үшін оған әскеріне демалуға және тамақтануға орын қажет болды. Ауылды капитан Хуан Бохон "Villanueva de La Serena" деген атпен негіздеді. Дәл күні даулы болғанымен, 15 қараша немесе 30 желтоқсан 1543 жыл, сондай-ақ 4 қыркүйек 1544 жыл мүмкін күндер ретінде қарастырылады. Шындығында, солтүстік мапуче тайпалары испандықтардың жаулап алуына жауап ретінде ең жақсы егістік жерлерін тастап, басып алушылардан алыс, шұғылалы аймақтарға көшіп кеткендігі көрінеді. 17 ғасырда қала бірнеше рет қарақшылардың шабуылына ұшырады, оның ішінде 1578 жылы ағылшындарға Тынық мұхиты жолын ашқан Фрэнсис Дрейк. 1680 жылы ішінара өртеп, тонаған Бартоломей Шарп, ал 1686 жылы Санто-Доминго монастырына өрт қойған Эдвард Дэвис халық арасында үлкен үрей тудырып, 1700 жылы қаланы қорғауға мәжбүр етті. Бұл шабуылдардан өзге, қала 1730 жылғы 8 шілдедегі жер сілкінісінен дерлік толығымен қирады. 1859 жылғы революция кезінде консервативті үкіметке қарсы болған көтеріліс барысында қаланы Педро Леон Галло басқарған күштер басып алды. Галлоның әскерлері Серро-Гранде шайқасында Сантьягодан келген армиядан жеңіліп, содан кейін қала басылып алынды.
The sector is currently located where the city was inhabited by the pre Hispanic village called Viluma or Vilumanque (Mapudungún Snakes and condors). La Serena was founded on the orders of the Spaniard Pedro de Valdivia in order to provide a sea link to maintain permanent contact between Santiago and Lima in the Viceroyalty of Peru. For this he would need a place for his troops to rest and eat. The village was founded by captain Juan Bohón with the name "Villanueva de La Serena". Although the exact date is disputed, probable dates include 15 November or 30 December 1543 and 4 September 1544. Indeed, northern Mapuche groups appear to have responded to the Spanish conquest by abandoning their best agricultural lands and moving to remote parts away from the invaders. During the 17th century, the city suffered repeated attacks from privateers, including Francis Drake who opened the Pacific route to the English in 1578. Bartholomew Sharp, who partly burned and looted in 1680, and Edward Davis, who set fire to the convent of Santo Domingo in 1686, caused great fear among the population, forcing the defence of the city in 1700. In addition to these attacks, the city was almost totally destroyed by the earthquake of 8 July 1730. During the Revolution of 1859, a rebellion against the conservative government, the city was taken by forces led by Pedro Leon Gallo. Gallo's forces were defeated at the Battle of Cerro Grande [es] by an army from Santiago, which then occupied the city.
Сәулет
1948 және 1952 жылдар аралығында президент Габриэль Гонсалес Видела «Серена» жоспарын дайындады. Бұл жоба қаланың инвестициялар мен қалалық жаңару арқылы жаңартылуын көздеді, соның нәтижесінде елде бірегей беделді қалыптастыруға мүмкіндік берді. Қала қызмет көрсету саласында маңызды рөл атқара бастады, архитектуралық стильді – «Колониалды жаңғыру» деп аталатын өзінің ерекше стилін дамытуға және сақтап қалуға ұмтылды. Қала Ла-Серена Рим-католик архиепископиясының орталығы болып табылады. Сол тас пен қаптамадан салынған собор 19 ғасырға дейін салынған. Бұл ғимарат ескі шіркеулерге қарағанда тарихи құндылығы төмен болғанымен, сейсмикалық белсенділікке бейім елде тастан салынған және түрлі жер сілкіністерінен аман қалған. Шындығында, ғасырлар бойында көзге көрінетін зақымдар байқалмайды. Бұл шіркеулердің барлығы, сондай-ақ маңыздылығы төмен шіркеулер де қаланың ерекше сәулеттік келбетін құрап, «Шіркеулер қаласы» деген аталыммен белгілі болды. Қаланың дәстүрлі архитектурасы 19 ғасырдың соңындағы стильдегі тұрғын үйлер мен қоғамдық ғимараттардан тұрады. Олар АҚШ-тың Орегон штатынан Чилиге әкелінген ағаштан салынған, бұл ағаш Кокимбо портына кемелермен тасымалданғанда жүктің салмағын теңдестіру үшін қолданылған. Орегон қызыл ағашы мен кірпіш қабырғалар қаланың нағыз бейнесін қалыптастырады. Сонымен қатар, Эльқи өзенінің солтүстігінде орналасқан шөгінді тастан салынған көптеген ерекше және құнды кішкентай шіркеулер бар. Олардың түсі мен текстурасы сансыз ұсақ қабықшалардан құралған. Бұл шіркеулердің көпшілігі шамамен 350 жыл бұрын салынған және әртүрлі деңгейде қайта жаңартылып, бастапқы түріне келтірілген. Сан-Франциско, Сан-Агустин, Санто-Доминго – олардың кейбіреулерінің атауы. 1920 жылы темір кенін өндіру саласында жаңа экономикалық өрлеу басталып, капитал мен адам күшін тартты, нәтижесінде қалалық құрылымда одан әрі өзгерістер болды. Қазіргі уақытта қаланың өзінің ерекше сәулет стилі бар («неоколониалды» деп аталады), ол басқа қалалардан ерекшеленеді. Ол колониалды стильдегі ескі ғимараттарды сақтап, көптеген маңызды ұлттық ескерткіштерді қамтиды, сонымен қатар заманауи ғимараттармен үйлеседі, бірақ олардың әрқайсысы осы құрылыстарды салудағы нормативтік талаптарға сәйкес келеді және қаланың колониалды стилін сақтау үшін қажетті элементтерді қамтиды. 2008 жылға дейін қала орталығында муниципалдық статусы бойынша сегіз қабаттан жоғары ғимараттарды анықтау мүмкін болмады. Алайда, Авенида-дель-Мардың жағалау аймағында Ла-Серенадан оңтүстікке қарай және Кокимбо қаласына дейін жағалау бойында биік ғимараттармен ерекшеленетін жылжымайтын мүліктердің қарқынды өсуін байқауға болады.
Between 1948 and 1952, president Gabriel González Videla prepared the Plan Serena, a project in which the city was renewed with investments and urban redevelopment that would imprint a single seal on the country. It began to take hold in the role of services, to rescue and to develop its own architectural style known as Colonial Revival. The city is the seat of the Roman Catholic Archdiocese of La Serena. The cathedral, built from the same stone and clade, dates from the 19th century. It must be said that although it lacks the same historical value as the older churches, this is a stone building in a country prone to seismic activity, and has survived various earthquakes. Indeed, during centuries of existence, there is almost no visible damage. All of these churches, along with others of minor importance, provide a unique urban landscape, an image for the city, giving it the nickname "The City of Churches." Its traditional architecture consists of a series of housing and public buildings, of late 19th century vintage style, built with wood from the US state of Oregon brought to Chile as counterweight in vessels sailing to the nearby port of Coquimbo to load copper and other minerals for transport back to the US. This Oregon pine and the use of adobe create the genuine image of the city. There is also a number of remarkable and valuable small churches built of sedimentary stone quarried to the north of the Elqui River, having a characteristic color and texture formed by myriad small shells. These churches are all roughly 350 years old and have undergone restoration to varying degrees, bringing them back to their original form. San Francisco, San Agustín, Santo Domingo are the names of a few of them. In 1920, he began to take shape a new economic boom in the mining of iron, attracting capital and human contingent, resulting in a further change in the urban structure. Currently, the city has its own architectural style (known as "neocolonial"), which is differentiated from other cities, preserving old buildings in colonial style, with many important National Monuments, mixing it with modern buildings but each one in turn follows the regulatory framework in the construction of these structures which should each have features to maintain the colonial style of the city. In the center of the city until 2008, it is still not possible to identify buildings over eight stories high for a municipal status, however towards the coastal area of the Avenida del Mar, one begins to see a great real estate boom that is distinguished by high rise buildings, ranging from La Serena running south and along the coast to the neighboring city of Coquimbo.
Демография
2012 жылғы санақ бойынша Ла-Серенаның қалалық халқы 198 164 адамды құрады, ал Үлкен Ла-Серена аймағының халқы шамамен 400 000 адамды құрады. 2002 жылғы санақ (Ұлттық статистика институты) бойынша 160 148 тұрғыны болды (77 385 ер адам және 82 763 әйел адам). Олардың 147 815-і (92,3%) қалалық жерлерде, ал 12 333-і (7,7%) ауылдық жерлерде тұрды. 1992 және 2002 жылғы санақтар арасында халық саны 32,6%-ға (39 332 адам) өсті, бұл оны елдің ең қарқынды дамып келе жатқан аймақтарының біріне айналдырды. 1880 жылы және 1888 жылы, тамыз айында жауын-шашынның мөлшері төмендеді. Ең құрғақ жыл 1979 жыл болды, жауын-шашын мөлшері тек құрады, ал соңғы жылдары, Чилидің орталық бөлігіндегі және Zona Sur аймағындағыдай, ұзақ мерзімді орташа көрсеткіштен құрғақ болды.
As of the 2012 census, La Serena had a communal population of 198,164, and the Greater La Serena area had a population of around 400,000. As of the 2002 census (of the National Statistics Institute) it had 160,148 inhabitants (77,385 men and 82,763 women). Of these, 147,815 (92.3%) lived in urban areas and 12,333 (7.7%) in rural areas. The population grew by 32.6% (39,332 persons) between the 1992 and 2002 censuses, making it one of the fastest growing regions of the country. 1880 with and 1888 when as much as fell including in August. The driest year has been 1979 with only , whilst recent years, as in central Chile and Zona Sur, have tended to be drier than the long term mean.
Саяси басқару
Коммуна ретінде Ла-Серена Чилидің үшінші деңгейдегі әкімшілік бөлімшесі болып табылады, оны муниципалдық кеңес басқарады. Кеңестің басшысы – әр төрт жыл сайын тікелей сайланатын қала әкімі. 2012-2016 жылдар аралығындағы қала әкімі – Роберто Якоб Юре (PRSD). Чилидің сайлау округтерінде Ла-Серена 7-ші сайлау округінің құрамында (Ла-Хигера, Викунья, Пайуано және Андаколло қалаларымен бірге) Депутаттар палатасында Марио Бертолино (RN) және Марсело Диас (PS) өкілдік етеді. Коммуна Сенатта Серхио Гахона Салазар (UDI), Даниэль Нунес Арансибия (PC) және Матиас Уокер Прието (PDC) Кокимбо аймағының төртінші сенаторлық округінің құрамында өкілдік етеді.
As a commune, La Serena is a third level administrative division of Chile administered by a municipal council, headed by a mayor who is directly elected every four years. The 2012 2016 mayor is Roberto Jacob Jure (PRSD). Within the electoral divisions of Chile, La Serena is represented in the Chamber of Deputies by Mario Bertolino (RN) and Marcelo Díaz (PS) as part of the 7th electoral district, (together with La Higuera, Vicuña, Paihuano and Andacollo). The commune is represented in the Senate by Sergio Gahona Salazar (UDI), Daniel Núñez Arancibia (PC) and Matías Walker Prieto (PDC) as part of the fourth senatorial constituency (Coquimbo Region).
Экономика
Соңғы онжылдықтарда туризм ең маңызды экономикалық салалардың біріне айналды. Жаз айларында халық саны екі есеге артады, көбінесе жағажайларға, демалысқа, музыкалық фестивальдерге, концерттерге және Ұлттық әсемдік апталығына (Fashion Week) байланысты. Бұған қоса, қала Кокимбо қаласына келетін жүздеген паломниктер үшін міндетті тоқтау орны болып табылады, олар Серенада кезінде аймақты және Эльқи алқабын зерттеу үшін жатақ іздейді. Бұл қалада елдің ірі сауда желілерінің филиалдары орналасқан, мысалы, Mall Plaza La Serena, онда Falabella және París ұлттық дүкендері бар. Сондай-ақ, Mall Puerta Del Mar-да екі супермаркет, La Elegante сияқты аймақтық көптауарлық дүкендер, үй және құрылыс материалдары сататын дүкендер бар. Қала орталығы Кокимбо облысының маңызды экономикалық және қаржы институттарының бірі болып есептеледі.
In the last decades, tourism has turned into one of the most important economic activities. The population doubles in the summer months, principally for the beaches, recreational activities, musical festivals, concerts, and Fashion Week. In addition, the city is an obligatory stop for hundreds of pilgrims that arrive to the city of Coquimbo, where during The Serenade they find lodging for visiting the zone and Valle de Elqui. In this city there are located branches of the more important chain stores of the country, Mall Plaza La Serena, which has the national shops Falabella and París. Also Mall Puerta Del Mar, contains two supermarkets, and regional multistores, such as La Elegante, and shops for home and construction. The downtown is one of the places with major economic and financial institutions of the Coquimbo Region.
Туризм
Қаланың ескі бөлігі Чилидегі ең ірі және маңызды қалалық "дәстүрлі аймақ" (zona típica) болып табылады. Шіркеулер сағаналы мұнаралардың алуан стилімен ерекшеленеді, соның арқасында қала "сағаналы мұнаралар қаласы" деп аталды. Ла Серена соборы 1981 жылы тарихи ескерткіш деп жарияланды. Құрылысын француз сәулетшісі Жан Хербеж 1844 жылы бастап, 1856 жылы аяқтады. Бұл қаладағы ең ірі ғибадатхана, неоклассикалық стильде салынған, ұзындығы және ені өлшенген, үш орталық бөлігі бар. Ішінде қайырымды Хуана Росс де Эдвардс сыйлаған орган орналасқан. Сағаналы мұнарасы 20 ғасырда салынған. Қала тарихи сәулетін сақтап келген, және бұл, "Теңіз даңғылы" (Avenida del Mar) деп аталатын жағажайлармен бірге, қалаға көптеген туристерді (көбінесе Сан-Хуан және Мендоса провинцияларының аргентиналықтары) қаңтар айында тартатын маңызды саяхат дестинациясына айналдырды, ал кейін ақпан айының ыстығынан қашқан Сантьяго тұрғындары да келеді. Авенида Дель Мар жағажайлары Ла Серенадағы ең көп адамға толы жағажайлардың бірі болып табылады, олар оңтүстіктегі Эль-Фаро монументалдан көршілес Кокимбодағы Пеньуэлас жағажайына дейін созылады. Дегенмен, Ла Серена жағажайларында су өте күшті және жүзуге қолайсыз. Ал Кокимбодағы "Атқой" (El Caballo) сияқты жағажайларда су тыныш, ал құмдары таза. Авенида дель Мар бойындағы он екі жағажай: Эль-Фаро, Лос-Фуэртес, Манса, Бланка, Ла Барка, Куатро Эскинас, Ла Марина, Эль-Пескадор, Эль-Корсарио, Хипокампо, Лас-Гавиотас және Канто-дель-Агуа. Маяқтан басқалары жүзуге, су спортына және теңіз спортына жарамды. Соңғы жылдары 2004 жылы құрылған "Ла Серена Ән фестивалі" шақырылған артистердің жоғары деңгейіне байланысты ұлттық маңызға ие болды. Жаңа халықаралық әуежай да жаңартылды. Жағажай бойындағы жылжымайтын мүліктерді дамыту Елки өзені бойында туристік тұрғын үйлердің салынуына әкелді. Ла Серенаның жанындағы ең танымал жағажай – құм мен құм төбелері бар "Моррильос". Моррильостың оңтүстік бөлігінде тыныш сулары бар әдемі Гуанакерос орналасқан. Жазда су температурасы 25 °C (77 °F) дейін жетеді. Тоторалильо жағажайында жақсы толқындары бар серфингке қолайлы орын бар. "Эль-Качо" толқыны – белгілі толқындардың бірі және ісіну кезінде өте жақсы жұмыс істейді. Ла Серенаның артында орналасқан Серро Гранде – ендуро тау велосипедіне арналған ең жақсы орын, онда тек тәжірибелі және сарапшы жүргізушілерге арналған бірнеше жолдар бар.
The old part of the city is the largest and most important urban "traditional area" (zona típica) in Chile. The churches are distinguished by many styles of belfries, which led to the city being nicknamed "the city of the belfries". The Church Cathedral of La Serena was designated a Historical Monument in 1981. Construction was initiated by the French architect Jean Herbage in 1844, and dedicated in 1856. It is the largest temple in the city, constructed in Neoclassic style, measuring long by wide, with three central bodies. Inside there is an organ donated by the philanthropist Juana Ross de Edwards. The belfry dates back from the 20th century. The town has retained its historic architecture and this, along with a selection of beaches (known as Avenida del Mar, "Sea Avenue"), has caused the city to become a significant tourist destination, attracting many foreigners (most of them Argentines from San Juan and Mendoza provinces) during January, and later Santiago residents fleeing February heat. The beaches of the Avenida Del Mar are some of the most crowded in La Serena, which run from the El Faro Monumental in the south to Peñuelas's beach in neighboring Coquimbo, an extension of However, the beaches of La Serena have very rough water and are not suitable for swimming. In comparison, beaches in Coquimbo, such as The Horseshoe, have very calm waters and clean sands. The twelve beaches along the Avenida del Mar are El Faro, Los Fuertes, Mansa, Blanca, La Barca, Cuatro Esquinas, La Marina, El Pescador, El Corsario, Hipocampo, Las Gaviotas, and Canto del Agua. All of them except the beacon are suitable for the swimming and aquatic and nautical sports. In recent years the La Serena Song Festival (created in 2004) has been gaining national importance, due to the high quality of the invited artists. A new international airport has also been improved. Real estate development along the beach has created a tourist residential development along the Elqui River. The most famous beach near La Serena is "Morrillos" with of sand and dunes. In the southern part of Morrillos is Guanaqueros, a beautiful spot with calm waters. Water temperatures can reach 25 °C (77 °F) in summer. The best surf spot is Totoralillo beach with good waves. "El Cacho" wave is one of the famous and works awesome with swells. The best Enduro mountainbike spot is Cerro Grande just behind La Serena with several trails only for advanced to expert riders.
Көлік
Ла Серена қаласы орталықты шеткі аудандармен және Коквимбомен байланыстыру үшін түрлі көлік түрлерін пайдаланады, мысалы, ұжымдық таксилер, таксилер және туристік автобустар. Бұрын қала Викунья мен Овалле қалаларына жолаушы тасымалы үшін маңызды теміржол орталығы болған. Бүгінде қаланың бір бөлігінен өтетін жалғыз теміржол Эль Ромерал кенішінен Кокимбодағы Гуаякан портына темір кенін тасымалдайды. Қала Ла Серенадан елдің көп бөлігіне көлік қызметін ұсыну үшін автобус станциясына, сондай-ақ Сантьяго, Антофагаста, Арика, Копиапо және басқа да қалаларға күнделікті рейстермен әуежайға сүйенеді. Қазіргі әуежайға жақын жерде халық санының өсуіне және осыған байланысты туындайтын қауіптерге байланысты Ла Флорида әуежайын Тонгой, Коквимбо маңындағы аумаққа көшіру жобасы қарастырылып жатыр.
La Serena relies on diverse means of transport to connect downtown with peripheral neighborhoods and Coquimbo, such as collective taxis, taxis and tour buses. In the past the city was the principal railway center for passenger transport to travel to the interior zone of Vicuña and Ovalle. Today, the only railroad that passes through parts of the city carries iron ore from El Romeral mine to Guayacán's port in Coquimbo. The city relies on a bus station to provide transport from La Serena to most of the country, as well as an airport with daily flights to Santiago, Antofagasta, Arica, Copiapó and other destinations. Today there is a project to move the La Florida Airport to an area near Tongoy, Coquimbo, due to population growth close to the current airport with all the danger that this implies.
Спорт
Қаланың "Club Deportes La Serena" деп аталатын футбол командасы бар, ол Чили футбол лигасының екінші дивизионында ойнайды. Олардың үйіндегі ойындары шамамен 18 000 көрерменге сыятын "La Portada" стадионында өтеді. Олардың басты қарсыластары – жақын орналасқан "Coquimbo Unido" командасы. Оларды "Лос Папайерос" деп атайды, себебі Ла Серенаның жанындағы Эльки аңғарында папайя жемісі өседі. 2007 жылдан бері "Estadio Universidad del Mar" корттарында "Challenger de La Serena" кәсіби теннис турнирі өткізіліп келеді, ал тұңғыш чемпион – аргентиналық Мариано Забалета. Бұл корттар 2007 жылдың ақпан айының басында Чили мен Ресей арасындағы Дэвис кубогы матчын да қабылдады.
The city has a football team called Club Deportes La Serena that plays in the second tier of the Chilean league of football. Their home games are played at the La Portada stadium, which has seating for approximately 18,000 spectators. Their biggest rivals are near neighbors Coquimbo Unido. They are nicknamed "Los Papayeros", because of the papayas that are grown near La Serena in the Elqui Valley. Since 2007, there has been a professional tennis tournament, the Challenger de La Serena, on the courts of the Estadio Universidad del Mar, in which the first champion was the Argentine Mariano Zabaleta. The courts also hosted the Davis Cup series between Chile and Russia at the beginning of February 2007.
Мектептер мен жоғары мектептер
Ла Серена қаласында түрлі-түрлі мектептер, лицейлер мен университеттер бар, олар аймақтағы академиялық білім беру ұсынысының көп бөлігін біріктіреді. Бастауыш және орта білім беру саласында Ла Серенада мемлекеттік, мемлекеттік қолдауы бар (мемлекетке тиесілі, бірақ жеке тұлғалар басқаратын) және жекеменшік мектептер орналасқан (қазіргі таңда Ла Серена Үлкен Ла Серена аймағындағы барлық жекеменшік мектептерді қамтиды).
The city of La Serena holds a wide variety of schools, lyceums and universities, concentrating great part of the academical offer in the region. Among primary and secondary education, La Serena hosts public, subsidized (owned by the State, managed by privates), and privates schools (La Serena currently holds the entirety of private schools within the Greater La Serena area).
Астрономиялық зерттеулер
Ла Серенада Еуропалық Оңтүстік Обсерватория ұйымының (Ла Силла обсерваториясының операторы), AURA, Inc. (Эльки аңғарында, Ла Серенадан шамамен 85 км шығысқа қарай орналасқан Серро Тололо және Джемини обсерваторияларының операторы) және Карнеги Ғылым Институтының (Лас Кампанас обсерваториясының операторы) кеңселері орналасқан. Бұдан бөлек, Вера К. Рубин обсерваториясының базалық кешені де осы қалада салынады.
La Serena holds offices for the European Southern Observatory organisation (operator of La Silla Observatory), AURA, Inc. (operator of Cerro Tololo, located in the Valle de Elqui, about 85 km east of La Serena, and Gemini observatories), and for the Carnegie Institution for Science (operator of Las Campanas Observatory). It will also be the home of the base facility of the Vera C. Rubin Observatory.