Көз ішілік қысым (IOP) – глаукома қаупі бар пациенттерді тексерудегі маңызды фактор. Тонометрия арқылы анықталады, mmHg-мен өлшенеді. Пальпация да қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көздің ішіндегі сұйықтық қысымы
Fluid pressure inside the eye
Көз ішілік қысымы (КІҚ) – көздің ішіндегі сұйықтықтың қысымы. Көз күту мамандары осы қысымды анықтау үшін тонометрия әдісін қолданады. КІҚ – глаукома қаупі бар науқастарды бағалаудағы маңызды фактор. Көптеген тонометрлер қысымды миллиметрлік сынап бағанасында (mmHg) өлшеуге калибрленген.
Intraocular pressure (IOP) is the fluid pressure inside the eye. Tonometry is the method eye care professionals use to determine this. IOP is an important aspect in the evaluation of patients at risk of glaucoma. Most tonometers are calibrated to measure pressure in millimeters of mercury (mmHg).
Өлшем
Пальпация – ішкікөз қысымын шамамен өлшеудің ең көне, қарапайым және ең арзан әдістерінің бірі, алайда қысым өте жоғары болмаса, ол өте дәл емес. Ішкікөз қысымы тонометрмен толық көз тексеруінің бөлігі ретінде өлшенеді. Контактілі линза сенсорлары үздіріссіз ішкікөз қысымын бақылау үшін де қолданылады. Ішкікөз қысымының өлшенген мәндеріне мүйіз қабығының қалыңдығы мен беріктігі әсер етеді. Осының салдарынан, рефракциялық хирургияның кейбір түрлері (мысалы, фоторефрактивтік кератектомия) дәстүрлі ішкікөз қысымын өлшеудің қалыпты нәтижелер көрсетуіне себеп болуы мүмкін, бірақ шындығында қысым тым жоғары болуы ықтимал. Жаңа транспальпебральдық және транссклеральдық тонометрия әдісі мүйіз қабығының биомеханикасына тәуелді емес және мүйіз қабығының бұрмалауларына түзету қажет етпейді, себебі өлшеу жоғарғы қабақ және склера арқылы жүргізіледі.
Palpation is one of the oldest, simplest, and least expensive methods for approximate IOP measurement, however it is very inaccurate unless the pressure is very high. Intraocular pressure is measured with a tonometer as part of a comprehensive eye examination. Contact lens sensors have also been used for continuous intraocular pressure monitoring. Measured values of intraocular pressure are influenced by corneal thickness and rigidity. As a result, some forms of refractive surgery (such as photorefractive keratectomy) can cause traditional intraocular pressure measurements to appear normal when in fact the pressure may be abnormally high. A newer transpalpebral and transscleral tonometry method is not influenced by corneal biomechanics and does not need to be adjusted for corneal irregularities as measurement is done over upper eyelid and sclera.
Жіктеу
Қазіргі кезде офтальмологтар мен оптометристер арасындағы консенсус бойынша, қалыпты көз ішіндегі қысым 10 мм рт.ст. мен 20 мм рт.ст. аралығында болады. Көз ішіндегі қысымның орташа мәні 15,5 мм рт.ст., ал ауытқуы шамамен 2,75 мм рт.ст. құрайды. Көз гипертензиясы (КГ) – бұл көру нервінің зақымдануы немесе көру өрісінің жоғалмауы жағдайында көз ішіндегі қысымның қалыпты көрсеткіштен жоғары болуымен сипатталатын жағдай. Көз гипотензиясы, гипотония немесе көздің гипотониясы көз ішіндегі қысымның 5 мм рт.ст. тең немесе одан төмен болуымен анықталады. Мұндай төмен көз ішіндегі қысым сұйықтық ағуы мен көз шаршысының қысымын жоюға байланысты болуы мүмкін.
Current consensus among ophthalmologists and optometrists defines normal intraocular pressure as that between 10 mmHg and 20 mmHg. The average value of intraocular pressure is 15.5 mmHg with fluctuations of about 2.75 mmHg. Ocular hypertension (OHT) is defined by intraocular pressure being higher than normal, in the absence of optic nerve damage or visual field loss. Ocular hypotension, hypotony, or ocular hypotony, is typically defined as intraocular pressure equal to or less than 5 mmHg. Such low intraocular pressure could indicate fluid leakage and deflation of the eyeball.
Күнделікті ауытқу
Көздің ішкі қысымы күні-түні өзгеріп тұрады. Нормальді көздерде тәуліктік ауытқу 3-6 мм рт.с. (миллиметр сынап бағанасы) аралығында болады, ал глаукомалық көздерде бұл ауытқу артуы мүмкін. Түнде сулы юмор өндірісінің баяулауына қарамастан, көз ішіндегі қысым төмендемеуі мүмкін. Глаукомамен ауыратын науқастардың 24 сағаттық көз ішкі қысымының графигі (профилі) сау адамдардың көрсеткіштерінен өзгеше болуы мүмкін.
Intraocular pressure varies throughout the night and day. The diurnal variation for normal eyes is between 3 and 6 mmHg and the variation may increase in glaucomatous eyes. During the night, intraocular pressure may not decrease despite the slower production of aqueous humour. Glaucoma patients' 24 hour IOP profiles may differ from those of healthy individuals.
Дене шынықтыру және дене шынықтыру
Кейбір зерттеулер жаттығулардың ЖЖҚ-ға (көз ішіндегі қысымға) әсер етуі мүмкін екенін көрсетеді (кейде оң, кейде теріс). Тағы бір зерттеуде көз ішіндегі қысымның жоғарылау дәрежесі аспапқа байланысты ауыз қуысының қарсылығымен байланысты екені және ауыз қуысының жоғары қарсылығы бар желді аспаптарды ойнаудан туындаған көз ішіндегі қысымның уақытша көтерілуі көру өрісінің жоғалтуына себеп болатыны анықталды. Әртүрлі этникалық желді аспаптардағы, мысалы, американдық үрмелі аспаптардағы ауыз қуысы қысымының диапазоны, батыс классикалық желді аспаптарға қарағанда көбінесе төмен екені көрсетілді.
There is some inconclusive research that indicates that exercise could possibly affect IOP (some positively and some negatively). Another study found that the magnitude of increase in intraocular pressure correlates with the intraoral resistance associated with the instrument, and linked intermittent elevation of intraocular pressure from playing high resistance wind instruments to incidence of visual field loss. The range of intraoral pressure involved in various classes of ethnic wind instruments, such as Native American flutes, has been shown to be generally lower than Western classical wind instruments.
Есірткілер
Көздің ішкі қысымы жүрек соғуы, тыныс алу, сұйықтық ішу, жүйелік дәрілер мен жергілікті қолданылатын дәрілер сияқты көптеген басқа факторларға да байланысты өзгереді. Алкоголь және марихуана ішу көз ішіндегі қысымды уақытша түрде төмендетеді, ал кофеин көз ішіндегі қысымды көтеруі мүмкін. Глицеролді ауызбен қабылдағанда (көбінесе оның тіпті дәмді азайту үшін жеміс шырынымен араластырылады) көз ішіндегі қысым тез және уақытша төмендейді. Бұл, аса жоғары қысымның алғашқы, шұғыл емдеуінде пайдалы болуы мүмкін. Анестезияда қолданылатын бұлшықтарды деполяризациялайтын сукцинилхолин, бірнеше минутқа шамамен 10 мм сынқ. бағ. қысымды уақытша көтереді. Бұл, мысалы, егер пациентке жарақаттан кейін анестезия қажет болса және көздің (көз шарғысының) жарылуы болған жағдайда маңызды. Механизмі толық анықталмаған, бірақ бұл тоникалық миофибрилдердің жирылуымен және хориоидтағы қан тамырларының уақытша кеңеюімен байланысты болуы мүмкін. Кетамин де ішкі қысымды арттырады.
Intraocular pressure also varies with a number of other factors such as heart rate, respiration, fluid intake, systemic medication and topical drugs. Alcohol and marijuana consumption leads to a transient decrease in intraocular pressure and caffeine may increase intraocular pressure. Taken orally, glycerol (often mixed with fruit juice to reduce its sweet taste) can cause a rapid, temporary decrease in intraocular pressure. This can be a useful initial emergency treatment of severely elevated pressure. The depolarising muscle relaxant succinylcholine, which is used in anaesthesia, transiently increases IOP by around 10 mmHg for a few minutes. This is significant for example if the patient requires anaesthesia for a trauma and has sustained an eye (globe) perforation. The mechanism is not clear but it is thought to involve contraction of tonic myofibrils and transient dilation of choroidal blood vessels. Ketamine also increases IOP.
Маңыздылығы
Көздің гипертензиясы глаукоманың ең маңызды тәуекел факторы болып табылады. Ашық бұрышты глаукоманың прогрессиясын баяулатудағы нейропротекторлық заттардың тиімділігін салыстыратын жүйелі шолу нәтижесінде көз ішіндегі қысым өлшенді. Екі көз арасындағы қысымның айырмашылығы көбінесе клиникалық маңызға ие және глаукоманың кейбір түрлерімен, сондай-ақ ирит немесе тоқпақше қабығының ажырауымен байланысты болуы мүмкін. Көз ішіндегі қысым анатомиялық мәселелерге, көздің қабынуына, генетикалық факторларға немесе дәрілердің қосымша әсерлеріне байланысты көтерілуі мүмкін. Көз ішіндегі қысым заңдылықтары физиканың негізгі принциптерінен туындайды. Кез келген көз операциясы жасалғанда көз ішіндегі қысымдың өзгеруі ескерілуі керек. Көз ішіндегі қысымның кенеттен өсуі көз ішіндегі микробаротраумаға алып келуі мүмкін, соның салдарынан торлы қабық жүйке талшықтарының қабатына ишемиялық әсер мен механикалық стресс тудыруы мүмкін. Көз ішіндегі қысымның кенеттен төмендеуі көз ішіндегі декомпрессияға әкелуі мүмкін, бұл микрокөпіршіктердің пайда болуына, көптеген микроэмболияларға, гипоксияға, ишемияға және торлы қабықтың микроқұрылымына зақым келтіруі мүмкін.
Ocular hypertension is the most important risk factor for glaucoma. Intraocular pressure has been measured as an outcome in a systematic review comparing the effect of neuroprotective agents in slowing the progression of open angle glaucoma. Differences in pressure between the two eyes are often clinically significant, and potentially associated with certain types of glaucoma, as well as iritis or retinal detachment. Intraocular pressure may become elevated due to anatomical problems, inflammation of the eye, genetic factors, or as a side effect from medication. Intraocular pressure laws follow fundamentally from physics. Any kinds of intraocular surgery should be done by considering the intraocular pressure fluctuation. Sudden increase of intraocular pressure can lead to intraocular micro barotrauma and cause ischemic effects and mechanical stress to retinal nerve fiber layer. Sudden intraocular pressure drop can lead to intraocular decompression that generates micro bubbles that potentially cause multiple micro emboli and leading to hypoxia, ischemia and retinal micro structure damage.