Кіріспе

Осман әкімшісі және мемлекет қайраткері (1814–1869)

Мехмед Фуад-паша (1814 – 12 ақпан 1869), кейде Кечечизаде Мехмед Фуад-паша деп те аталады және көбінесе Фуад-паша деп танылады, Осман әкімшісі және мемлекет қайраткері. Ол 19 ғасырдың ортасындағы Осман империясының Танзимат реформаларындағы көрнекті рөлімен, сондай-ақ 1860 жылғы Ливан тауындағы Сирия азаматтық соғысы кезіндегі басшылығымен белгілі. Ол еуропалық үлгідегі жаңартуға және ол көмектескен реформаларға ашық болғандықтан, қазіргі Осман дәуірін ұсынып тұрды. Басқа да лауазымдардың ішінде ол 1861 және 1866 жылдар аралығында екі рет премьер-министр теңесетін ұлы визир қызметін атқарды. Ол көбінесе Мехмед Эмин Әли-пашамен бірге 1868 жылы құрылған жаңа азаматтық соттар үшін француздық үлгідегі азаматтық кодексті қолдаған ең ықпалды Осман мемлекет қайраткерлерінің бірі саналады. Фуад-паша империяны абсолюттік монархия ретінде сақтап қалуды жақтады және конституция немесе заң шығарушы органмен заңды түрде шектелу идеяларын қабылдамады. Ол Намық Кемал, Зия Паша және Ибрагим Шинаси сияқты либералдық зиялылармен жиі қақтығысқа түсті.

Ерте өмір

Фуад-паша 1814 жылы белгілі улема отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Кечечизаде Иззет Молла танымал ақын болған, ал Фуад осы дәстүрді әдебиетші және ақын ретінде жалғастырды. Ол медреседе білім алған, бірақ әкесі қызметтен алынып, облыстарға жер аударылғанда білімін тоқтатуға мәжбүр болды. Оның анасы 17 ғасырдың бас уәзірі Мерзифонлы Қара Мұстафа-пашаның ұрпағы еді. Ол төрт жыл бойы Тибане-и Амире медицина мектебінде отбасылық көмексіз оқыды, сосын Әскери-теңіз министрлігінде дәрігер болып қызмет етті.

Еңбек жолын бастауы

Фуад-паша француз тілін жетік білгендіктен, 1832-1836 жылдары Тунис губернаторы Тахир-пашаның хатшысы болып жұмыс істеді. Губернатордың қайтысынан кейін Фуад-паша Ұлы везир Мұстафа Решид-пашаның қызметіне кіріп, Мехмед Эмин Али-пашамен бірге жұмыс істей бастады. "Паша" атағы Осман үкіметінің жоғары лауазымды тұлғасына берілетін құрметті атақ еді және оны тек сұлтан ғана тағайындауға құқылы болды. Мехмед Эмин Али Ұлы везирдің қызметінде ұзақ уақыт болды. Мұстафа Решид пен Мехмед Эмин Али Лондонға дипломатиялық сапарға кеткен кезде Фуад Портаның бірінші аудармашысы лауазымын иеленді және 1838 жылдан 1852 жылға дейін осы қызметте болды. Фуад дипломатиялық мансапқа жол ашу ниетімен тарих, заманауи тілдер, халықаралық құқық және саяси экономиканы оқуын жалғастырды. Танзимат Кеңесі Танзимат реформаларының нәтижесінде қабылданған шараларды заңдастыру үшін құрылды. Бұл реформалардың мақсаты "жаңғырту және орталықтандыру" арқылы билікті нығайту, "кірістерді арттыру және ыдыраудың алдын алу" болды. Ол 1839 жылдың 3 қарашасында Мұстафа Решид Паша шығарған "Гүл палатасы жарлығы" арқылы күшіне енді. Бұл кезең империяның батыстық үлгіде дамуға және Еуропа елдерінің арасында мойын соғуға ұмтылысын көрсетті. Сонымен қатар, болашақ мемлекеттік қызметкерлерді даярлау үшін батыстық мектептер ашылды. Мемлекеттік, Әділет және Білім кеңестері, сондай-ақ империяда тұратын барлық діни және әлеуметтік топтарды өкілдік ететін провинциялық кеңестер құрылды. Фуад Танзимат реформаларының "Осман ұлтына негізделген тең құқықты азаматтық байланыс құру арқылы империяны құтқаруға көмектесетініне" үміттенді. Сұлтан Абдулмеджид оны жаңа құрылған Халықаралық комиссиямен (Ұлыбритания, Франция, Австрия, Ресей және Пруссия) аймақтағы жағдайды тұрақтандыру үшін, сондай-ақ жаңа батыстық армиямен бірге жіберді. Фуад кейбір тарихшылардың айтуынша, "үркіт режимін" бастады. Фуад аталған Халықаралық комиссияның, яғни Бейрут комитетінің төрағасы болды және 1861 жылдың наурыз айында Ливан тауының қайта ұйымдастырылуын жүзеге асырды. Осы шешімге сәйкес Ливан тауы Ұлы Портаның бағынысында қала беретін болды және "Бейрут және Дамаск губернаторларынан тәуелсіз, жергілікті емес христиан губернаторы басқаратын" болады.

Отбасы

Мехмед Фуад Емин Бехие ханымға үйленді, және екі ұлы болды: Ахмед Назим Бей және Казим Бей. Оның үлкен ұлы Назым Бей (1863 жылы қайтыс болды), Шевкет Бейдің қызынан туған, және екі ұлы болды: Мұстафа Хикмет Бей (2 шілде 1857 – 6 тамыз 1911) және Решад Фуад Бей (6 маусым 1861 – 12 маусым 1921). Решад Фуад Хайреддин Пашаның қызы Бехие Ханымға, және оның төртінші әйелі Камер Ханымға үйленді, және төрт ұлы болды: Мехмед Хайреддин Фуад Кечечи, Мехмед Салих Кечечи (1893 – 1954), Мехмед Фуад Кечечи (1967 жылы қайтыс болды) және Али Шевкет Фуад Кечечи. Мехмед Фуадтың кіші ұлы Казим Бей (1859 жылы қайтыс болды) және оның әйелі Ренги Гүл Ханым. Олардың бір ұлы Казим Бей болды.