Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ежелгі грек мифологиясында Эхидна (/ɪ/'/k/ɪ//d//n//ə/; ,) – жартылай әйел, жартылай жылан түріндегі, үңгірде жалғыз өмір сүрген мифологиялық жаратылыс. Ол Тайфон деген қауіпті жаратылыстың жұбайы және грек мифтеріндегі көптеген танымал жаратылыстардың анасы болған.
Ancient Greek mythological monster
In Greek mythology, Echidna (/ɪ/'/k//ɪ//d//n//ə/; , ) was a monster, half woman and half snake, who lived alone in a cave. She was the mate of the fearsome monster Typhon and was the mother of many of the most famous monsters of Greek myth.
Шежіресі
Эхиднаның туыстық ағашы авторға қарай өзгеріп тұрады. Эхиднаға қатысты ең көне шежіре – Гесиодтың «Теогониясы» (б.з.д. 8-7 ғасырлар) бірнеше мәселе бойынша нақты емес. Гесиодтың айтуынша, Эхидна «әйел» деп аталатын бір нәрседен туған, Гесиод мұны теңіз құдайы Кето деп түсіндірген болуы мүмкін, соның салдарынан Эхиднаның әкесі теңіз құдайы Форкис болуы ықтимал; алайда, бұл «әйел» Океанида Каллирхояға қатысты болуы да мүмкін, бұл жағдайда Медузаның ұлы Хризаор Эхиднаның әкесі болар еді. Афиналық мифограф Ферекид (б.з.д. 5 ғасыр) Эхиднаны Форкистің қызы деп көрсетеді, анасын атамайды. Басқа авторлар Эхиднаның басқа ата-аналарын айтады. Географ Паусаниас (б.з.д. 2 ғасыр) Эпимендес (б.з.д. 7-ші немесе 6-шы ғасыр) Эхиднаны Океанида Стикс (Стикс өзенінің құдайы) пен белгісіз Пейрас деген адамның қызы деп санағанын айтады, ал мифограф Аполлодор (б.з.д. 1-2 ғасырлар) Эхиднаны Тартар және Геяның қызы деп көрсетеді. Орфик дәстүріндегі бір деректе Эхидна Фанестің қызы (барлық құдайлардың орфик әкесі) болған.
Echidna's family tree varies by author. The oldest genealogy relating to Echidna, Hesiod's Theogony (c. 8th – 7th century BC), is unclear on several points. According to Hesiod, Echidna was born to a "she" who was probably meant by Hesiod to be the sea goddess Ceto, making Echidna's likely father the sea god Phorcys; however the "she" might instead refer to the Oceanid Callirhoe, which would make Medusa's offspring Chrysaor the father of Echidna. The mythographer Pherecydes of Athens (5th century BC) has Echidna as the daughter of Phorcys, without naming a mother. Other authors give Echidna other parents. According to the geographer Pausanias (2nd century AD), Epimenides (7th or 6th century BC) had Echidna as the daughter of the Oceanid Styx (goddess of the river Styx) and one Peiras (otherwise unknown to Pausanias), while according to the mythographer Apollodorus (1st or 2nd century AD), Echidna was the daughter of Tartarus and Gaia. In one account, from the Orphic tradition, Echidna was the daughter of Phanes (the Orphic father of all gods).
Сипаттама
Гесиодтың Эхиднасы жартылай сұлу қыз, жартылай қорқынышты жылан еді. Гесиод «құдай Эхиднаны» «өлімсіз құдайларға» да, «өлшеулі адамдарға» да ұқсамайтын, «қарсы тұруға болмайтын, ет жейтін» құбыжық деп сипаттаған. Ол «көздері жарқырап, беті әдемі нөмі, ал екінші жартысы – үлкен, қорқынышты, терісі жолақты жылан» ретінде бейнеленген, ол «күнде өлмейді де, қартаймайды». Гесиодтың шикі ет жеуді Эхиднаның жылан бөлігімен байланыстыруы, оның Эхиднаның жылан бөлігінің басы жылан басымен аяқталады деп ойлағанын көрсетеді. Аристофан (б.з.д. V ғасырдың соңы), оны жер асты әлемінің тұрғыны етіп көрсетіп, Эхиднаға жүз бас (көбінесе жылан бас) берген, бұл Гесиодтың айтуынша, оның серігі Тифонның жүз жылан басына сәйкес келеді. Орфикалық деректемеде (жоғарыда айтылғандай) Эхиднаның басы ұзын шашты сұлу әйелдің, ал мойнынан төмен денесі жыланның денесі екені айтылған. Нонн өзінің «Дионисика» еңбегінде Эхиднаны «қорқынышты» және «ұлы зіянды уы бар» деп сипаттаған.
Hesiod's Echidna was half beautiful maiden and half fearsome snake. Hesiod described "the goddess fierce Echidna" as a flesh eating "monster, irresistible", who was like neither "mortal men" nor "the undying gods", but was "half a nymph with glancing eyes and fair cheeks, and half again a huge snake, great and awful, with speckled skin", who "dies not nor grows old all her days". Hesiod's apparent association of the eating of raw flesh with Echidna's snake half suggests that he may have supposed that Echidna's snake half ended in a snake head. Aristophanes (late 5th century BC), who makes her a denizen of the underworld, gives Echidna a hundred heads (presumably snake heads), matching the hundred snake heads Hesiod says her mate Typhon had. In the Orphic account (mentioned above), Echidna is described as having the head of a beautiful woman with long hair and a serpent's body from the neck down. Nonnus, in his Dionysiaca, describes Echidna as being "hideous" with "horrible poison".
Ұрпағы
Гесиодтың «Теогония» еңбегінде «қорқынышты» және «заңсыз» Тифон «көздері сұлу Эхиднаға ғашық болып, одан «қаһарлы ұрпақтар» дүниеге келді». Біріншісі – Герионның малын күзеткен екібасты иттің Ортрос, екіншісі – Аид қақпасын күзеткен көпбасты иттің Кербер, ал үшіншісі – Лернейлік гидра, бір басы кесілгенде екі басы өсіп шығатын көпбасты жылан. «Теогонияда» Химераның (жартылай арыстан, жартылай ешкі және жылан басты құйрығы бар отты жануар) анасы ретінде тағы бір бельгісіз «ол» есімдері келтіріледі, бұл Эхиднаға қатысты болуы мүмкін, бірақ Гидра немесе тіпті Цето да болуы мүмкін. Гесиод одан әрі Эхиднаның екі ұрпағын – әйел басы мен қанатты арыстан денесі бар Сфинксті және Гераклдің бірінші еңбегі ретінде өлтірген Немей арыстанын атайды. Гесиодтың айтуынша, бұл екеуі Эхиднаның ұлы Ортрос пен тағы бір бельгісіз «ол» ұрпағы болған, оны Химера, Эхиднаның өзі немесе тіпті Цето деп түсіндіруге болады. Дегенмен, лирикалық ақын Лас Гермионалық (б.з.д. 6 ғасыр) Эхидна мен Тифонды Сфинкстің ата-анасы деп көрсетеді, ал драматург Еврипид (б.з.д. 5 ғасыр) Эхиднаны анасы деп атап, әкесі туралы есімдерін айтпайды. Мифограф Акусила (б.з.д. 6 ғасыр) Кербер мен «басқа да құбыжықтарды» Эхидна мен Тифонның ұрпағы деп атағанда, Прометейдің бауырларын жеген Кавказдық бүркітін де қосады. Ферекид сондай-ақ Прометейдің бүркітін атайды және Ладонды қосады (Ферекид бұл есімді қолданбаса да), ол Гесперидтер бағындағы алтын алмаларды күзеткен айдаһар (Гесиодтың айтуынша, Цето мен Форцистің ұрпағы). Кейінгі авторлар көбінесе Эхидна мен Тифонның осы ұрпақтарын сақтап, жаңаларын қосады. Аполлодор олардың ұрпақтары ретінде Ортросты, Химераны (көзі Гесиод), Сфинксті, Кавказдық бүркітін, Ладонды және, мүмкін, Немей арыстанын (тек Тифонды атайды) атап, Герой Тесей өлтірген Кроммиондық шошқаны да қосады (Гесиод бұл туралы айтпаған). Гигин Эхиднаның ұрпақтарының тізімінде (барлығы Тифоннан) жоғарыда аталған Серберді, Химераны, Сфинксті, Гидраны және Ладонды сақтап, «Горгонды» қосады (Гигин бұл Медузаның анасын білдіреді, ал Гесиодтың үш Горгоны, оның бірі Медуза, Цето мен Форцистің қыздары болған), Алтын жүнді күзеткен Колхидалық айдаһарды және Сцилланы. Нонн Эхиднаны есімсіз, улағыш, «ұлы» ұлының анасы етеді, «жылан» аяқтары бар, Зевске қарсы соғыста Кроносқа көмектескен, Арес өлтірген одақтасы. Харпиялар, Гесиодта Таумастың қыздары және Океанида Электра, бір деректе Тифонның қыздары деп айтылады, сондықтан олар Эхиднаның қыздары деп саналған болуы мүмкін. Сол сияқты, Троя соғысы кезінде Троялық діни қызметкер Лаоконға шабуыл жасаған теңіз жыландары, Квинт Смирней оларды «өлімге душар ететін Тайфонның қаһарлы ұрпақтары» деп атаған, сонымен қатар Эхиднаның ұрпағы деп саналуы мүмкін. Эхидна кейде Скифтердің есімді патшасы Гераклдің анасы болған Жыланмен бірдейленеді, оның ағалары Агатюрс («қатты ашулы») және Гелон (төменде қараңыз).
According to Hesiod's Theogony, the "terrible" and "lawless" Typhon "was joined in love to [Echidna], the maid with glancing eyes" and she bore "fierce offspring". First there was Orthrus, the two headed dog who guarded the Cattle of Geryon, second Cerberus, the multiheaded dog who guarded the gates of Hades, and third the Lernaean Hydra, the many headed serpent who, when one of its heads was cut off, grew two back. The Theogony mentions a second ambiguous "she" as the mother of the Chimera (a fire breathing beast that was part lion, part goat, and had a snake headed tail) which may refer to Echidna, though possibly the Hydra or even Ceto was meant instead. Hesiod next names two more descendants of Echidna, the Sphinx, a monster with the head of a woman and the body of a winged lion, and the Nemean lion, killed by Heracles as his first labor. According to Hesiod, these two were the offspring of Echidna's son Orthrus and another ambiguous "she", read variously as the Chimera, Echidna herself, or again even Ceto. In any case, the lyric poet Lasus of Hermione (6th century BC) has Echidna and Typhon as the parents of the Sphinx, while the playwright Euripides (5th century BC), has Echidna as her mother, without mentioning a father. While mentioning Cerberus and "other monsters" as being the offspring of Echidna and Typhon, the mythographer Acusilaus (6th century BC) adds the Caucasian Eagle that ate the liver of Prometheus. Pherecydes also names Prometheus' eagle, and adds Ladon (though Pherecydes does not use this name), the dragon that guarded the golden apples in the Garden of the Hesperides (according to Hesiod, the offspring of Ceto and Phorcys). Later authors mostly retain these offspring of Echidna and Typhon while adding others. Apollodorus, in addition to naming as their offspring Orthrus, the Chimera (citing Hesiod as his source), the Sphinx, the Caucasian Eagle, Ladon, and probably the Nemean lion (only Typhon is named), also adds the Crommyonian Sow, killed by the hero Theseus (unmentioned by Hesiod). Hyginus in his list of offspring of Echidna (all by Typhon), retains from the above Cerberus, the Chimera, the Sphinx, the Hydra and Ladon, and adds "Gorgon" (by which Hyginus means the mother of Medusa, whereas Hesiod's three Gorgons, of which Medusa was one, were the daughters of Ceto and Phorcys), the Colchian dragon that guarded the Golden Fleece and Scylla. Nonnus makes Echidna the mother of an unnamed, venom spitting, "huge" son, with "snaky" feet, an ally of Cronus in his war with Zeus, who was killed by Ares. The Harpies, in Hesiod the daughters of Thaumas and the Oceanid Electra, in one source, are said to be the daughters of Typhon, and so perhaps were also considered to be the daughters of Echidna. Likewise, the sea serpents which attacked the Trojan priest Laocoön during the Trojan War, which are called by Quintus Smyrnaeus "fearful monsters of the deadly brood of Typhon", may also have been considered Echidna's offspring. Echidna is sometimes identified with the Viper who was the mother by Heracles of Scythes, an eponymous king of the Scythians, along with his brothers Agathyrsus ("much raging") and Gelonus (see below).
Үңгір
Гесиодтың айтуынша, Эхидна үңгірде дүниеге келген және, көрінетіндей, жалғыз өмір сүрген (сол үңгірде, немесе басқа бір үңгірде), Гесиодтың сөздерінше, "құдайлар мен өлімсіз адамдардан алыс, терең, қуыс жартастың астында, киелі жердің құпия бөліктерінің астында", ол "Аримада күзетшілік қызметін атқаратын" құдайлар тағайындаған орын. (Дегенмен, Гесиод мұнда Эхиднаның анасы Кетоның үйі болған үңгірді меңзеген болуы мүмкін.) Осы үңгірден Эхидна "жолдан өтетіндерді алып кеткен" деуге болады. Гесиод Эхиднаның үңгірін Аримада (εἰν Ἀρίμοισιν) деп көрсетеді. Бұл, болжам бойынша, Гомердің "Илиадасында" Зевс найзағайларымен Эхиднаның серігі Тифонның жерін жарған жер, "адамдар Тифонның төсегі деп айтатын жер" деп сипатталған Аримой (εἰν Ἀρίμοις) жері. Бірақ Гомер де, Гесиод та осы Ариманың қайда орналасқаны туралы ештеңе айтпайды. Осы орынның тарихи маңызы бар ма және оның болуы мүмкін орны қандай деген сұрақ ежелгі заманнан бері әртүрлі пікірталастар мен болжамдардың нысаны болып келді. Географ Страбон (б.з.д. 20 ж.) осы мәселені егжей-тегжейлі талқылайды. Страбон Гесиодтың "Аримасының" (немесе Гомердің "Аримойының") болуы мүмкін жерлері ретінде Киликия, Сирия, Лидия және Питексус аралы (қазіргі Иския) сияқты бірнеше аймақтарды атап көрсетеді, олардың барлығы да Тифонмен әртүрлі байланыстарға ие. Тифонның туған жері – ежелгі Киликияның жағалауындағы Корикус (қазіргі Түркияның Кизкалеси) қаласының маңындағы аймақ. Ақын Пиндар (б.з.д. 470 ж.) Тифонның Киликияда туып, "танымал Киликия үңгірінде" өскенін айтады, бұл Корикий үңгіріне сілтеме болуы мүмкін, сондай-ақ Зевс Тифонды "Аримойдың арасында" өлтіргенін де көрсетеді. Б.з.д. IV ғасыр тарихшысы Каллистен Аримой мен Арима тауларын Киликияда, Каликадн өзенінің, Корикий үңгірінің және Сарпедон мүйісінің жанында орналастырған. "Илиадаға" жазылған b scholia 2.783-те сақталған, мүмкін Орф дәстүріне сәйкес, Тифон "Киликиядағы Аримонның астында" дүниеге келген, ал Нонн Тифонның Киликиядағы "Ариманың қанды үңгірі" туралы айтады. Корикустан Исас шығанағы арқылы Сирияда Касиос тауы (қазіргі Түркиядағы Джебель-Акра) мен Оронт өзені орналасқан, олар Тифон мен Зевс арасындағы шайқас болған жер деп есептеледі. Страбонның айтуынша, тарихшы Посидоний арималықтарды Сирияның арамалықтарымен теңестірген. Кейбір деректер бойынша, Арима Гедиз өзенінің жоғарғы ағысында, ежелгі Лидия, Мизия және Фригия патшалықтарының арасында, Тмолус тауының (қазіргі Боздаг) және Лидияның ежелгі астанасы Сардис қаласының жанында орналасқан Катакекумен ("Күйген жер") деп аталатын жанартаулық жазықта орналасқан. Страбонның сөзіне қарағанда, кейбір адамдар Аримой мен Тифон мен Зевс арасындағы шайқасты Катакекуменде өткізген, ал Лидиялық Ксант "бір Арим" сол жерде билік еткенін қосты. Страбон сондай-ақ "кейбір адамдардың" Гомердің "Тифон төсегі" (осыдан Аримой) "Гидедің құнарлы жерінде, орманды жерде" орналасқан дескенін айтады, Гиде Сардистің (немесе оның акрополінің) тағы бір атауы, ал Скепсидің Димитриі Аримойдың "Мизиядағы Катакекумен елінде" орналасқан деп ойлаған. Б.з.д. III ғасыр ақыны Ликофрон Эхиднаның орнын осы аймақта көрсеткен. Страбон Аримамен байланысты деп атаған тағы бір жер – Италиядағы ежелгі Кума қаласының жағалауындағы жанартаулық Питекса аралы. Афиналық Ферекидтің айтуынша, Тифон Зевспен шайқаста Питеккеге қашқан, ал Пиндар Тифон аралдың астында жерленгенін айтады. Страбон "миф" бойынша, Тифон "денесін бұрғанда от пен су, кейде тіпті қайнап жатқан суы бар кішкентай аралдар шығады" деп жазады. Аримамен байланыс аралдың грек атауынан туындайды – Питекса, ол маймыл деген грек сөзінен шыққан, ал Страбонның айтуынша, арал тұрғындары "аримой" этрускілердің маймылға берген аты екенін айтқан. Квинт Смирнай оның үңгірін "Мәңгілік түннің шекарасына жақын" деп сипаттайды.
According to Hesiod, Echidna was born in a cave and apparently lived alone (in that same cave, or perhaps another), as Hesiod describes it, "beneath the secret parts of the holy earth deep down under a hollow rock far from the deathless gods and mortal men", a place appointed by the gods, where she "keeps guard in Arima". (Though Hesiod here may possibly be referring to Echidna's mother Ceto's home cave instead.) It was perhaps from this same cave that Echidna used to "carry off passersby". Hesiod locates Echidna's cave in Arima (εἰν Ἀρίμοισιν). Presumably, this is the same place where, in Homer's Iliad, Zeus, with his thunderbolts, lashes the land about Echidna's mate Typhon, described as the land of the Arimoi (εἰν Ἀρίμοις), "where men say is the couch [bed] of Typhoeus", Typhoeus being another name for Typhon. But neither Homer nor Hesiod say anything more about where this Arima might be. The question of whether an historical place was meant, and its possible location, has been since ancient times the subject of speculation and debate. The geographer Strabo (c. 20 AD) discusses the question in some detail. Several locales, Cilicia, Syria, Lydia, and the Island of Pithecussae (modern Ischia), each associated with Typhon in various ways, are given by Strabo as possible locations for Hesiod's "Arima" (or Homer's "Arimoi"). The region in the vicinity of the ancient Cilician coastal city of Corycus (modern Kızkalesi, Turkey) is often associated with Typhon's birth. The poet Pindar (c. 470 BC), who has Typhon born in Cilicia, and nurtured in "the famous Cilician cave" an apparent allusion to the Corycian cave, also has Zeus slaying Typhon "among the Arimoi". The fourth century BC historian Callisthenes, located the Arimoi and the Arima mountains in Cilicia, near the Calycadnus river, the Corycian cave and the Sarpedon promontory. The b scholia to Iliad 2.783, preserving a possible Orphic tradition, has Typhon born "under Arimon in Cilicia", and Nonnus mentions Typhon's "bloodstained cave of Arima" in Cilicia. Just across the Gulf of Issus from Corycus, in ancient Syria, was Mount Kasios (modern Jebel Aqra in Turkey) and the Orontes River, said to be the site of the battle of Typhon and Zeus. According to Strabo, the historian Posidonius identified the Arimoi with the Aramaeans of Syria. According to some, Arima was instead located in a volcanic plain on the upper Gediz River called the Catacecaumene ("Burnt Land"), situated between the ancient kingdoms of Lydia, Mysia and Phrygia, near Mount Tmolus (modern Bozdağ) and Sardis, the ancient capital of Lydia. According to Strabo, some placed the Arimoi and the battle between Typhon and Zeus at Catacecaumene, while Xanthus of Lydia added that "a certain Arimus" ruled there. Strabo also tells us that, according to "some", Homer's "couch of Typhon" (and hence the Arimoi) was located "in a wooded place, in the fertile land of Hyde", with Hyde being another name for Sardis (or its acropolis), and that Demetrius of Scepsis thought that the Arimoi were most plausibly located "in the Catacecaumene country in Mysia". The third century BC poet Lycophron placed Echidna's lair in this region. Another place mentioned by Strabo as being associated with Arima is the volcanic island of Pithecussae, off the coast of ancient Cumae in Italy. According to Pherecydes of Athens, Typhon fled to Pithecussae during his battle with Zeus and, according to Pindar, Typhon lay buried beneath the island. Strabo reports the "myth" that when Typhon "turns his body the flames and the waters, and sometimes even small islands containing boiling water, spout forth". The connection to Arima comes from the island's Greek name Pithecussae, which derives from the Greek word for monkey, and, according to Strabo, residents of the island said that "arimoi" was also the Etruscan word for monkeys. Quintus Smyrnaeus locates her cave "close on the borders of Eternal Night".
Өлім
Гесиод үшін Эхидна өлместік және жасқа толы болмаса да, Аполлодордың сөзіне қарағанда, Эхидна бақытсыз "жолдан өтетіндерге" шабуыл жасауын тоқтатқан жоқ, соңында жүз көзді алып Аргус Панопт Гераға қызмет етіп жүргенде оны ұйықтағанда өлтірді.
Although for Hesiod Echidna was immortal and ageless, according to Apollodorus Echidna continued to prey on the unfortunate "passers by" until she was finally killed, while she slept, by Argus Panoptes, the hundred eyed giant who served Hera.
Скифтік эхидна
Б.з.б. V ғасырдың тарихшысы Геродоттан біз Геродот Эхидна деп атамаса да, эхидна ("ол жылан") деп аталатын және бірнеше жағынан Гесиод Эхиднасына ұқсас жаратылыс туралы білеміз. Ол жарты әйел, жарты жылан, үңгірде өмір сүрген және аналық бейне ретінде белгілі болған, бұл жағдайда скифтердің (емес құбыжықтардың) түп атасы ретінде. Геродоттың айтуынша, Қара теңіздің оңтүстік жағалауындағы Понт аймағында тұратын гректер Геракл мен осы жылан тәрізді жаратылыстың кездесуі туралы айтады. Геракл кейіннен Скитияға айналатын жерді Герионның малын айдап жүргенде, бір күні таңертең оянып, аттарының жоғалып кеткенін байқады. Оларды іздеп жүріп, "бір үңгірде жартылай қыз, жартылай жылан сияқты екі түрлі бейнелі жаратылысты тапты; жамбасынан жоғары әйел, төмені жылан болған". Ол аттарды алып, егер Геракл онымен қарым-қатынасқа түсетін болса, оларды қайтарып беруге уәде берді. Геракл келісіп, одан Агатирс, Гелон және Скиф атты үш ұлы дүниеге келді. Ол Гераклден ұлдарымен не істеу керектігін сұрады: "оларды осы жерде қалдырайын ба (мен осы елдің патшайымы болғандықтан) әлде оларды сізге жіберейін бе?". Геракл оған садақ пен белбеу берді және балалар өскен соң, қайсысы садақты тартып, белбеуді кисе, сол ұстап, қалғандарын қусын деді. Кіші ұлы Скиф талаптарды орындап, скифтердің негізін қалаушысы және оның атымен аталушысы болды.
From the fifth century BC historian Herodotus, we learn of a creature who, though Herodotus does not name as Echidna, is called an echidna ("she viper") and resembles the Hesiodic Echidna in several respects. She was half woman half snake, lived in a cave, and was known as a mother figure, in this case, as the progenitor of the Scythians (rather than of monsters). According to Herodotus, Greeks living in Pontus, a region on the southern coast of the Black Sea, told a story of an encounter between Heracles and this snaky creature. Heracles was driving the cattle of Geryones through what would later become Scythia, when one morning he awoke and discovered that his horses had disappeared. While searching for them, he "found in a cave a creature of double form that was half maiden and half serpent; above the buttocks she was a woman, below them a snake". She had the horses and promised to return them if Heracles would have sex with her. Heracles agreed and she had three sons by him: Agathyrsus, Gelonus and Scythes. She asked Heracles what she should do with his sons: "shall I keep them here (since I am queen of this country), or shall I send them away to you?". And Heracles gave her a bow and belt, and told her, that when the boys were grown, whichever would draw the bow and wear the belt, keep him and banish the others. The youngest son Scythes fulfilled the requirements and became the founder and eponym of the Scythians.
Філіптің істерідегі жылан
Гесиодтық Эхиднаға қатысы болуы мүмкін бір тіршілік иесі – апокрифтік Филиптің істерінде елші Филиптің тұңғиыққа тастаған "Жылан" (Эхидна). "Аналық айдаһар" (дракаина) және "жыландардың анасы" деп аталған бұл Эхидна көптеген басқа да құрылыс айдаһарлар мен жыландарға билік етті және Иераполистегі қақпалы ғибадатханада тұрды, онда сол жердің халқы оған табынды. Ол, өзінің ғибадатханасы және дін қызметкерлерімен бірге Филиптің қарғысының нәтижесінде оның астында ашылған жер тесігіне көміліп кетті.
A possibly related creature to the Hesiodic Echidna is the "Viper" (Echidna) cast into an abyss, by Philip the Apostle, in the apocryphal Acts of Philip. Called a "she dragon" (drakaina) and "the mother of the serpents", this Echidna ruled over many other monstrous dragons and snakes, and lived in a gated temple at Hierapolis, where she was worshipped by the people of that land. She, along with her temple and priests, was swallowed up by a hole in the ground that opened beneath her, as the result of Philip's curse.
Дельфин
Эхидна, мүмкін, Дельфиде Аполлон өлтірген құбыжырмен байланысты болған. Көбінесе бұл құбыжыр ер жылан Питон деп есептелсе де, осы оқиғаның ең көне нұсқасы, Гомердің Аполлонға арналған гимнінде, құдай Тифонның бауыры болған, кейін Дельфина деп аталған, аты жоқ аналық жыланды (дракаина) өлтіреді. Эхидна мен Дельфинаның бірнеше ортақ белгілері бар. Екеуі де жартылай адам, жартылай жылан, және екеуі де адамдар үшін "апат" (πῆμα) болған. Сонымен қатар, екеуі де Тифонмен тығыз байланысты болған және Корсиан үңгірімен байланысты еді.
Echidna was perhaps associated with the monster killed by Apollo at Delphi. Though that monster is usually said to be the male serpent Python, in the oldest account of this story, the Homeric Hymn to Apollo, the god kills a nameless she serpent (drakaina), subsequently called Delphyne, who had been Typhon's foster mother. Echidna and Delphyne share several similarities. Both were half maid and half snake, and both were a "plague" (πῆμα) to men. And both were intimately connected to Typhon, and associated with the Corycian cave.
Иконография
Ехиднаның нақты ежелгі бейнелері сақталған жоқ. Паузанияның мәлімдемесіне сәйкес, Эхидна Тифонмен бірге б.з.д. VI ғасырындағы Амикла қаласындағы Дорикалық-ионикалық ғибадатхана кешенінде бейнеленген, бұл ғибадатхана Аполлонның тағы деп аталды және Магнезиялық Батикл құрастырған. Паузания сол жақта тұрған екі тұлғаны Эхидна мен Тифон деп көрсетсе, оң жақта тритон тұрғанын айтады, одан әрі осы тұлғалар туралы қосымша мәлімет берілмейді.
No certain ancient depictions of Echidna survive. According to Pausanias, Echidna was depicted, along with Typhon, on the sixth century BC Doric Ionic temple complex at Amyclae known as the throne of Apollo, designed by Bathycles of Magnesia. Pausanias identifies two standing figures on the left as Echidna and Typhon, with Tritons standing on the right, with no other details concerning these figures given.