Кіріспе
Музыкалық ұғымдар
Музыкалық ұғым
the musical concept
In Western music, the adjectives major and minor may describe an interval, chord, scale, or key. A composition, movement, section, or phrase may also be referred to by its key, including whether that key is major or minor. The words derive from Latin words meaning "large" and "small," and were originally applied to the intervals between notes, which may be larger or smaller depending on how many semitones (half steps) they contain. Chords and scales are described as major or minor when they contain the corresponding intervals, usually major or minor thirds.
Батыс музыкасында "үлкен" және "кіші" сын есімдері интервалды, аккордты, гамманы немесе тональностьты сипаттау үшін қолданылады. Композицияның, бөлімінің, үлесінің немесе фразаның тональностьы, оның үлкен немесе кіші екендігі де көрсетілуі мүмкін. Бұл сөздер латын тілінен шыққан, "үлкен" және "кіші" деген мағына береді. Алғашқыда бұл терминдер ноталар арасындағы интервалдарға қатысты қолданылған, олардың мөлшері жарты тондық (жартылай қадамдық) аралыққа байланысты үлкен немесе кіші болуы мүмкін. Аккордтар мен гаммалар тиісті интервалдарды, әдетте үлкен немесе кіші третін қамтитын болса, үлкен немесе кіші деп сипатталады.
the musical concept
In Western music, the adjectives major and minor may describe an interval, chord, scale, or key. A composition, movement, section, or phrase may also be referred to by its key, including whether that key is major or minor. The words derive from Latin words meaning "large" and "small," and were originally applied to the intervals between notes, which may be larger or smaller depending on how many semitones (half steps) they contain. Chords and scales are described as major or minor when they contain the corresponding intervals, usually major or minor thirds.
Аралықтары
Үлкен интервал кіші интервалдан бір жарты тонға үлкенірек. Интервалдың сапасын сипаттау үшін "кемел", "кемітілген" және "ұлғайтылған" сөздері де қолданылады. Тек екінші, үшінші, алтыншы және жетінші интервалдар (және оларға негізделген күрделі интервалдар) үлкен немесе кіші болуы мүмкін (немесе сирек жағдайларда кемітілген немесе ұлғайтылған). Бірлік, төртінші, бесінші және сегізінші интервалдар мен олардың күрделі түрлері міндетті түрде кемел болуы керек (немесе сирек жағдайларда кемітілген немесе ұлғайтылған). Батыс музыкасында минорлық аккорд "мажорлық аккордтан қараңғырақ дыбысталады".
Даңқ және таспалар
Бас және кіші атаулары бас үшінші немесе кіші үшіншіні қамтитын гаммалар мен аккордтарды да білдіруі мүмкін. Бас гамма – үшінші гаммалық сатысы (медиантасы) тоникалық нотадан бір үлкен үшінші жоғары болатын гамма. Кіші гаммада үшінші сатысы тоникалық нотадан бір кіші үшінші жоғары болады. Сол сияқты, бас үштік немесе бас жетінші аккордында үшіншісі – аккордтың негізінен бір үлкен үшінші жоғары. Кіші үштік немесе кіші жетінші аккордында үшіншісі – негізден бір кіші үшінші жоғары.
Кілттер
Үлкен және кіші кілттерді ажырататын ерекшелік – үшінші сатының үлкен немесе кіші болуы. Үлкен және кіші кілттер сәйкес келетін шкалаларға негізделген, ал олардың тоникалық үштігі – сәйкес келетін аккордтардан тұрады; алайда, үлкен кілт басқа тамырларға негізделген кіші аккордтарды қамтуы мүмкін, және керісінше. Музыка зерттеушісі Роджер Камиен түсіндіргендей, "басты айырмашылық – минорлық шкалада '2-ші және 3-ші ноталар' мен '5-ші және 6-шы ноталар' арасында жарты тон ғана болады, ал мажорлық шкалаларда '3-ші және 4-ші ноталар' мен '7-ші және 8-ші ноталар' арасындағы айырмашылық [жарты тон] құрайды". Гарри Парч минорды "қатынастардың өзгермейтін қасиеті, ал ол өз кезегінде адам құлағының өзгермейтін қасиетін көрсетеді" деп есептейді. Минорлық кілт пен шкала мажорлыққа қарағанда әлсіз деп саналады, Пауль Хиндемит оны мажордың "бұлдыры" деп, ал Мориц Хауптман – "мажордың жалғандығы" деп атайды. А. Дж. Эллис математиктер мен физиктердің, бір жағынан, ал музыканттардың, екінші жағынан, минорлық аккорд пен шкаланың мажорлыққа қарағанда нашарлығы туралы пікірталасын физиктердің таза минорлық және таза мажорлық үштіктерді салыстыруымен түсіндіруге болатынын ұсынды, онда минор жеңіледі, ал музыканттардың тең темпераментті үштіктерді салыстыруында минор жеңіске жетеді, себебі мажорлық үшінші таза мажорлық үшіншіден (5:4, немесе 386,3 цент) шамамен 14 цент өткір, бірақ 19-шы лимиттегі мажорлық үшіншіден (24:19, немесе 404,4 цент) шамамен 4 цент кем, ал минорлық үшінші 19:16 минорлық үшіншіге жақын, оны көптеген адамдар ұнамды деп санайды.