Кіріспе
Австралияның міндетті иммиграциялық қамауда ұстау саясаты бойынша адамдарды ұстауға пайдаланылатын мекемелер.
Австралияның иммиграциялық қамауда ұстау мекемелері Австралияның әртүрлі аймақтарында, соның ішінде Австралияның Рождество аралында орналасқан бірнеше мекемелерді қамтиды. Мұндай мекемелер Папуа-Жаңа Гвинея мен Науруда да бар, атап айтқанда Науру аймақтық өңдеу орталығы және Манус аймақтық өңдеу орталығы. Олар қазіргі уақытта Австралияның міндетті иммиграциялық қамауда ұстау саясатына сәйкес адамдарды ұстау үшін қолданылады. Австралия суларында қайықтарда табылған пана іздеушілер бұрын қолданыстан шыққан Тынық мұхиты шешімі аясында және (2013 жылдан бастап) «Егеменді шекара» операциясы аясында Науру және Манус аралдарындағы мекемелерде ұсталды. Бұл мекемелердің болуы күмәнді және адам құқықтары тұрғысынан айыпталып, кейбір сыншылар мен адам құқықтары жөніндегі ұйымдар оларды концлагерьтермен салыстырды. Біріккен Ұлттар Ұйымының босқындар жөніндегі жоғарғы комиссары (БҰҰЖК) осы орталықтарды «Австралияның халықаралық міндеттемелерінен қашуға бағытталған саясатының қатты айыптамасы» деп сипаттады.
Өмірбаян
1958 жылғы көші-қон заңы 1992 жылға дейін рұқсатсыз келгендерді дискрециялық түрде ұстауға мүмкіндік берді. 1990 жылдардың басынан бастап, Китинг үкіметі рұқсатсыз келгендерді міндетті түрде ұстап тұру саясатын қабылдағаннан бері, жарамды визасыз қайықпен келген шетел азаматтары виза алғанға дейін немесе депортацияланғанға дейін ұсталып тұрады. 1990 жылдардың соңында рұқсатсыз келгендердің санының күрт өсуі Порт-Хедленд және Кертиндегі қолданыстағы көші-қонды қабылдау және өңдеу орталықтарының (IRPC) сыйымдылығын басып өтті.
Қабылдау орындары (APOD)
Қабылдаудың баламалы орындары (APOD) иммиграциялық қамауда ұсталған кез келген адамды қабылдай алады. APOD қажетті медициналық көмек қажет болған жағдайларда ауруханада орналасудан, қоғамдағы жалға алынған тұрғын үйлерден (қонақүй бөлмелері, пәтерлер) немесе басқа мемлекеттік органдармен жасалған келісімдер арқылы қоғамдағы басқа да жайлардан құралуы мүмкін. Олар Австралияның кез келген аймағында, соның ішінде Рождество аралында да орналасуы мүмкін.
Иммиграциялық орталықтарға қызмет көрсету
Көптеген мекемелерді 2003 жылға дейін Иммиграция департаментімен келісімшарт бойынша Австралиялық түзеу басқармасы (G4S-тің еншілес компаниясы) басқарды, ол кезде ACM нарықтан шықты. 2003-2009 жылдар аралығында G4S көптеген нысандарды басқаруға шақырылды. Оның келісімшарты жаңартылмады және 2009 жылы Serco Australia компаниясына бес жылдық келісімшарт берілді. Манус аймақтық өңдеу орталығын Халықаралық көші-қон ұйымы, содан кейін G4S, содан кейін Broadspectrum (бұрынғы Transfield) басқарды, ал қауіпсіздік Wilson Security компаниясына шартты түрде тапсырылды. Науру аймақтық өңдеу орталығын Broadspectrum және Wilson Security, содан кейін Canstruct International (591 миллион долларлық келісімшарт бойынша) және соңында Науру үкіметінің коммерциялық мекемесі басқарды. Манус аралындағы Лоренгаудағы 3 жаңа иммиграциялық ұстау орталығының қауіпсіздігі мен кейбір қызметтерін Paladin Group компаниясы 423 миллион доллардан астам сомадағы келісімшарт бойынша қамтамасыз етеді. Christmas Island иммиграциялық ұстау орталығы бұрын G4S компаниясымен басқарылған, бірақ қазір 2019 жылғы сәуірден бастап Serco компаниясы басқарып келеді.
АҚШ-пен босқындарды "ауыстыру"
2016 жылы Австралия үкіметі АҚШ-тың Обама әкімшілігімен жасалған келісімнің бір бөлігі ретінде Науру мен/немесе Манус аралынан келген кейбір расталған босқындарды қазіргі уақытта Орталық Америкадағы кейбір орын аударылған адамдарға айырбастау ниеті туралы мәлімдеді. 2017 жылдың басында премьер-министр Малкольм Тернбулл президент Дональд Трампқа ауысқанына қарамастан, келісімнің жалғасатынына сенімді екенін мәлімдеді. Алайда, соңғы ақпарат АҚШ үкіметінің осындай келісімді орындауға дайындығына күмән келтіреді, әсіресе Трамптың бірнеше елден АҚШ-қа кіруді тоқтататын жарлығынан кейін. 2017 жылдың 2 ақпанында Австралияның жаңалықтары Вашингтон Постқа сілтеме жасап, Трамп пен Тернбулл арасындағы телефон арқылы сөйлесудің "айырбасқа" қатысты шиеленіскенін және Трамптың қоңырауды мерзімінен бұрын аяқтағанын хабарлады. Трамп тұтқындау орындарына жоғары баға беріп, АҚШ-тың да солай істеуі керек деп ойлады. 2019 жылдың 4 ақпанында Науруда ұсталған қалған 4 бала АҚШ-қа жіберілді. 2019 жылдың мамырында "айырбас" арқылы Австралияға жіберілген АҚШ тұтқындарының кейбіреулері 1999 жылы туристерді жаппай өлтірген деген айыппен қуылған Руанда азат ету армиясының бұрынғы мүшелері болған руандалық ер адамдар екендігі белгілі болды. Олар 15 жылдан астам уақыт бойы АҚШ-тың иммиграциялық қамауында ұсталды, бірақ сот олардың мойындаулары азаптау арқылы алынған деген шешім шығарғаннан кейін, АҚШ-қа босатылуға жақын тұрды. 2018 жылдың қарашасында бұл ер адамдар жасырын түрде Австралияға әкелінді. Тернбулл үкіметі бұл адамдарға қатысты айыптаулар туралы білгеннен кейін оларды қабылдауға келісті. Австралия мен АҚШ үкіметтері бастапқыда бұл мәселеге қатысты пікір білдіруден бас тартты, бірақ кейін премьер-министр Скотт Моррисон бұл ер адамдар қауіпсіздік органдарымен тексерілгенін мәлімдеді. Жаңа Зеландияның бұрынғы сыртқы істер министрі Джерри Браунли Австралияның мінез-құлқын "өте сезімсіз" деп сипаттап, Жаңа Зеландияның екі жаңа зеландиялықты қатыгездікпен өлтірген деп айыпталған адамдарды қайта қоныстандыруға дайын екендігі туралы "алдын ала хабарлауды" қалағанын айтты.
In May 2019, it was revealed that some of the U. S. detainees sent to Australia in the "swap", were Rwandan men, former members of the Army for the Liberation of Rwanda, who had been accused of mass murdering tourists in 1999. They had been held in U. S. immigration detention for over 15 years, but were on the verge of being released into the U. S. after a court ruled that their confessions had been obtained by torture. In November 2018 the men were secretly brought to Australia. The Turnbull government knew about the allegations against the men when they agreed to accept them. The Australian and U. S. Governments initially refused to comment on the matter, but later Prime Minister Scott Morrison said that the men had been assessed by security agencies. The former New Zealand foreign affairs minister Gerry Brownlee described Australia's behaviour as "incredibly insensitive" and said that New Zealand would have "appreciated a heads up" that Australia was about to resettle men accused of brutally murdering two New Zealanders [among others].
Манус аралында өзін-өзі өлтіру және өзін-өзі жарақаттауға тырысу саны артып келеді
Австралиялық либералдық партия 2019 жылғы Австралия федералды сайлауында қайта сайланғаннан кейін Манус аралынан үмітсіздік, өзін-өзі зақымдау және суицидке тырысу туралы хабарлар келіп түсті. Ерлер егер Лейборист партия үкіметке келсе, Жаңа Зеландияның ұсынысы қабылданбақ және олар, соңғы ақырында, қайта орналастырылатынына үміттенген. 4 маусымға дейін Лоренгау лагерінде және Порт-Морсбиде (ауруханада және ауруға шалдыккан пана іздеушілерге арналған тұрғын үйлерде) кем дегенде 26 суицидке немесе өзін-өзі зақымдауға әрекет жасалды. ПНГ жарымәскери полициясы суицидке және өзін-өзі зақымдауға баруын тоқтату үшін лагерьлердің бірінің маңына орналастырылды. Лоренгау облыстық ауруханасы өзін-өзі зақымдау және суицидке жасалған көптеген жағдайларды қарастырып жатыр, Австралия үкіметінің Pacific International Health (PIH) компаниясымен жасасқан келісімшартына қарамастан, жағдайлардың ауырлығына байланысты. Полиция басшысы олардың бар күштерін салғанын, бірақ ерлердің ұзақ мерзімді ұстауда болуының салдарынан ауыр психикалық аурулар пайда болғанын мәлімдеді.