Халықаралық көші-қон ұйымы (IOM) – БҰҰ-мен байланысты, көші-қон мәселелерімен айналысатын ұйым. Қашқын, босқындарға көмек көрсетеді. Бас кеңсесі – Женева.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үкіметаралық ұйым
Intergovernmental organization
Халықаралық көші-қон ұйымы (ХҚҰ) – көші-қон саласында жұмыс істейтін Біріккен Ұлттар Ұйымымен байланысты ұйым. Ұйым көшіп-қонушыларға, соның ішінде ішкі орын ауыстырылған адамдарға, босқындарға және көшіп-қонушы жұмысшыларға операциялық көмек бағдарламаларын іске асырады. Халықаралық көші-қон ұйымының кеңсесі Женевада орналасқан. Оның бас директоры – Эми Поуп.
The International Organization for Migration (IOM) is a United Nations related organization working in the field of migration. The organization implements operational assistance programmes for migrants, including internally displaced persons, refugees, and migrant workers. The International Organization for Migration is based in Geneva. Its Director General is Amy Pope.
Тарихи контекст және алдыңғы ұйымдар (1951-1989 жылдар)
Халықаралық көші-қон ұйымы (ХМО) 1951 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Еуропадағы көптеген ішкі қоныс аударушылар мен соғыс қашқындарына жауап ретінде құрылды. ХМО бастапқыда логистикалық агенттік ретінде 1950 жылдары шамамен бір миллион көші-қоншыны тасымалдауды ұйымдастырды және құрылғаннан бері бірнеше рет атауын өзгертті. 1951 жылы Еуропадан көші-қоншылардың қозғалысы жөніндегі Уақытша үкіметаралық комитеттен (PICMME) бастап, 1952 жылы Еуропалық көші-қон жөніндегі үкіметаралық комитетке (ICEM), 1980 жылы Үкіметаралық көші-қон комитетіне (ICM) және ақырында 1989 жылы Халықаралық көші-қон ұйымына (ХМО) дейін өзгеруі, ХМО-ның өмір бойындағы мандатының эволюциясын көрсетеді, ол көші-қон саласындағы жетекші үкіметаралық ұйымға айналды.
The International Organization for Migration (IOM) was founded in 1951 in response to the large number of internally displaced persons and war refugees in Europe after the Second World War. The IOM was initially a logistics agency that organized the transport of nearly one million migrants in the 1950s and has undergone several name changes since its inception. The transition from the Provisional Intergovernmental Committee for the Movement of Migrants from Europe (PICMME) in 1951 to the Intergovernmental Committee for European Migration (ICEM) in 1952, to the Intergovernmental Committee for Migration (ICM) in 1980, and finally to the International Organization for Migration (IOM) in 1989 reflects the evolution of the IOM's mandate over its existence, becoming the leading intergovernmental organization in the field of migration.
Біріккен Ұлттар Ұйымына кірісу және қазіргі заман (1990 жылдан бастап)
1992 жылы БҰҰ Бас Ассамблеясында оған бақылаушы мәртебесі берілді (БҰҰ резолюциясы A/RES/47/4). IOM 2018 жылдың желтоқсанында Марокконың Маракеш қаласында қабылданған халықаралық көші-қон жөніндегі алғашқы үкіметаралық келісім – Миграция жөніндегі жаһандық келісімнің жасалуын қолдады. Миграция жөніндегі жаһандық келісімді іске асыру, бақылау және қайта қарауды қолдау үшін БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриш 2019 жылы БҰҰ-ның миграция жөніндегі желісін құрды. IOM БҰҰ-ның көші-қон жөніндегі желісін үйлестіреді, оған БҰҰ-ның Қашқындар басқармасы, Дүниежүзілік азық-түлік бағдарламасы және Даму бағдарламасы кіреді. Халықаралық көші-қон ұйымының тарихы соңғы жарты ғасырдағы адамның қызметінен туған және табиғи апаттарды, соның ішінде 1999 жылғы Косово мен Тимор оқиғаларын, Азиядағы цунамиді, 2003 жылғы Иракқа басып кіруді, 2004-2005 жылдардағы Пәкістан жер сілкінісін, 2010 жылғы Гаитидегі жер сілкінісін және Еуропадағы көші-қон дағдарысын қамтиды. 2020 жылы ұйым 168 ұлттан 15 311 қызметкерден тұратынын хабарлады. Қазіргі бас директор – Америка Құрама Штаттарынан Эми Поуп, ал Нигериядан Угочи Дэниелс бас директордың орынбасары болып қызмет етеді. Өзара толықтыратын мандаттарға байланысты IOM көбінесе БҰҰ Қашқындар басқармасымен ынтымақтасады. Мысалы, IOM Венесуэладағы жағдайға жауап беру жұмысын Халықаралық көші-қон ұйымы Бас директорының Венесуэла жағдайына өңірлік жауап беру жөніндегі арнайы өкілі арқылы БҰҰ Қашқындар басқармасымен және Оңтүстік және Орталық Америка мен Кариб теңізіндегі 17 елмен бірлесіп жүзеге асырады. Біріккен Ұлттар Ұйымының гуманитарлық істерді үйлестіру жөніндегі кеңсесінің (OCHA) мәліметінше, IOM БҰҰ жүйесіндегі гуманитарлық көмек көрсетудегі маңызды ойыншылардың бірі, әсіресе қоныс аудару жағдайында. IOM-ның негізгі көмек шараларына баспана, қорғау, негізгі медициналық және санитарлық көмек көрсету, өмір қауіпсіздігін қамтамасыз ету, үйлестіру, телекоммуникация және логистика кіреді. БҰҰ-ның төтенше жағдайлар бойынша координаторының тапсырмасы бойынша IOM, БҰҰ Қашқындар басқармасымен бірлесіп, гуманитарлық төтенше жағдайларда лагерьтерді үйлестіру және басқаруға жауапты. Ұйым көші-қон аясында тұрақтандыру, бейбітшілік орнату және даму саласында да белсенді жұмыс істейді.
In 1992, it was granted observer status at the United Nations General Assembly (GA resolution A/RES/47/4). The IOM supported the creation of the Global Compact for Migration, the first ever intergovernmental agreement on international migration which was adopted in Marrakech, Morocco, in December 2018. To support the implementation, follow up and review of the Global Compact on Migration, the UN Secretary General António Guterres established the UN Network on Migration in 2019. IOM coordinates the United Nations Network on Migration which includes UNHCR, WFP and UNDP, among others. While the IOM's history tracks the man made and natural disasters of the past half century, including Kosovo and Timor 1999, and the Asian tsunami, the 2003 invasion of Iraq, the Pakistan earthquake of 2004/2005, the 2010 Haiti earthquake, and the European migrant crisis—its credo that humane and orderly migration benefits migrants and society has steadily gained more international acceptance. In 2020, the organization reported that it had over 15,311 employees, with 168 nationalities represented. The current Director General is Amy Pope from the United States of America, with Ugochi Daniels from Nigeria serving as Deputy Directors General. Due to complementary mandates, IOM often cooperates with the UNHCR. For example IOM coordinates work in response to the situation in Venezuela through the Office of International Organization for Migration Director General's Special Envoy for the Regional Response to the Venezuela Situation working with UNHCR and 17 countries in South and Central America and the Caribbean. According to the United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (OCHA), IOM is one of the central actors in humanitarian aid within the UN system, especially in the context of displacement. IOM's main aid measures include shelter, protection, the provision of basic medical and sanitary care, life safety, coordination, telecommunications and logistics. On the instructions of the UN Emergency Relief Coordinator, IOM, together with UNHCR, is primarily responsible for camp coordination and management in humanitarian emergencies. The organization is also active in stabilization, peacebuilding and development in the context of migration.
2003 жылы Amnesty және Human Rights Watch
2003 жылы Amnesty International және Human Rights Watch ұйымдары Австралия үкіметінің "Тынық мұхиты шешімі" аясында пана іздеушілерді құрлықтан тысқары ұстау орталықтарына жіберудегі IOM-ның рөлін сынады. Human Rights Watch IOM-ны босқындарды қорғау мандаты болмаса да, Манус аймақтық өңдеу орталығы мен Наурудағы өңдеу орталығын басқарғаны үшін сынады.
In 2003, both Amnesty International and Human Rights Watch were critical of the IOM's role in the Australian government's "Pacific Solution" of transferring asylum seekers to offshore detention centres. Human Rights Watch criticized the IOM for operating Manus Regional Processing Centre and the processing centre on Nauru despite not having a refugee protection mandate.
2022 Аустралияның босқындар кеңесі
2022 жылы Индонезиядағы босқындарды орналастыруда IOM-ның атқарған рөлін Австралияның босқындар кеңесі зерттеушілер Ашер Хирш пен Камерон Дойг «Глоб энд Мейл» газетінде Батыс елдерінің атынан құқықтарды бұзушылық әрекеттерді жасыратын гуманитарлық сыпайлық ретінде» деп сипаттады. Австралия үкіметінің қаржыландыруымен IOM жүргізген қоғамдық тұрғын үйлер Австралияның босқындар кеңесі тарапынан «адамдық емес жағдайлар, жалғыздық, негізгі қажеттіліктер мен медициналық көмек жетіспеушілігі, физикалық және сексуалдық зорлық-зомбылық, сондай-ақ тым көп халық» деп бағаланды. Рохинджа Джон Джониад бұл тұрғын үйлерді «ашық түрме» деп атады.
In 2022, the role that the IOM played in housing refugees in Indonesia was described by the Refugee Council of Australia as presenting a "humanitarian veneer while carrying out rights violating activities on behalf of Western nations” by researchers Asher Hirsch and Cameron Doig in The Globe and Mail. The community housing that the IOM operated, using Australian government funding, was described by the Refugee Council of Australia "inhumane conditions, solitary confinement, lack of basic essentials and medical care, physical and sexual abuse, and severe overcrowding". Rohingya John Joniad described the housing as an "open prison".