Эурик: Визиготтар королі және заң кодификаторы

Кіріспе

Визиготтардың 466 жылдан 484 жылға дейінгі патшасы, осы есімді суэв патшасы Еврик (готика: 𐌰𐌹𐍅𐌰𐍂𐌴𐌹𐌺𐍃, Aiwareiks, Эрикке қараңыз), сондай-ақ Эварик (шамамен 420 – 28 желтоқсан 484) Теодорих I-нің ұлы, өзінің бауыры Теодорих II-ні өлтіргеннен кейін 466 жылдан өліміне дейін, 484 жылға дейін визиготтардың патшасы (рекс) ретінде билік етті. Кейде оны Еврик II деп атайды.

Билік

Еврик Тулузаны астана етіп, 415 жылдан бері визиготтар бақылауында болған Галлияның Аквитания аймағындағы визиготтардың кең аумағын мұраға алды. Он жылдықтар бойы визиготтар әлсіз Рим үкіметінің есебінен иеліктерін біртіндеп кеңейтті, оның ішінде Еврик 475 және 476 жылдары Клермонды қоршауға алды, сондай-ақ Испанияға қарай ілгеріледі. Патша болғаннан кейін Еврик бірнеше азаматтық соғыста визиготтар патшалары мен басшыларын жеңіп, біртұтас визигот мемлекетінің алғашқы билеушісіне айналды. Римдіктердің қиындықтарын пайдаланып, ол Испаниядағы визиготтардың билігін кеңейтіп, суэвтерді Иберияның солтүстік-батысына ығыстырды. 476 жылы Батыс Рим империясы құлаған кезде ол Иберия түбегінің көбісін бақылады. 469 немесе 470 жылы Еврик Деолсте британ патшасы Риотамасты жеңіп, өзінің мемлекетін одан әрі солтүстікке қарай, мүмкін Луара өзеніне дейін, Сиагрийдің аумағына дейін кеңейтті. 471 жылғы Арль шайқасында Еврик Арелатта, қазіргі Арльде рим әскерін жеңіп, үш рим графы мен Рим императоры Антемийдің ұлы Антемиолды өлтірді. Бұрынғы визигот патшалары тек Рим императорының өкілі ретінде билік еткен, бірақ Еврик толық тәуелсіздігін алғаш рет жариялады. 475 жылы ол Батыс императоры Юлий Непосты Галлияның Прованс аймағын қайтару үшін фодерат мәртебесінен гөрі толық тәуелсіздігін мойындауға мәжбүр етті. Содан кейін Испанияның римдік азаматтары Еврикке адалдықтарын білдіріп, оны өздерінің патшасы деп мойындады. Осы жылы Клермон (Ферран) ұзақ қоршаудан кейін оған бағынды, ал оның епископы Сидоний Аполлинарис бейбітшілік сұрады. Еврик – визигот патшаларының білімділерінің бірі және өз халқының заңдарын ресми түрде кодификациялаған алғашқы патша. 476 жылы жарық көрген Еврик кодексі әрбір бабын жатқа алған арнайы мамандардың жадына сақталған дәстүрлі заңдарды біріктірді. Ол өзінің сарайында Нарбоннан келген Лео сияқты көптеген галло-римдік ақсүйектерді жұмысқа алды. 484 жылы Еврик табиғи себептерден қайтыс болған кезде визиготтар мемлекеті қазіргі Францияның үштен бірін және Иберияның дерлік барлық бөлігін қамтыды (Галисия аймағын қоспағанда, ол қазіргі Португалиядағы Дуро өзенінің алабына дейін кеңейді және сол кезде суэвтер билік етті). Ұлттардың тағдыры көбінесе жайсыз жағдайларға байланысты болады; Франция өзінің ұлылығын гот патшасының ерте қайтысына қарызды болуы мүмкін, сол кезде оның әйелі Рагнахилдис туған ұлы Аларик II әлсіз сәби болған (Аларик әкесі Еврик қайтыс болғанда кем дегенде 18 жаста болған). Ал оның қарсыласы Кловис – амбициялы және батыл жас жігіт.

With his capital at Toulouse, Euric inherited a large portion of the Visigothic possessions in the Aquitaine region of Gaul, an area that had been under Visigothic control since 415. Over the decades the Visigoths had gradually expanded their holdings at the expense of the weak Roman government, including Euric's sieges of Clermont in 475 and 476, as well as advancing well into Hispania in the process. Upon becoming king, Euric defeated several other Visigothic kings and chieftains in a series of civil wars and soon became the first ruler of a truly unified Visigothic nation. Taking advantage of the Romans' problems, he extended Visigothic power in Hispania, driving the Suevi into the northwest of Iberia. By the time the Western Roman Empire ended in 476 he controlled nearly the entire Iberian peninsula. In 469 or 470 Euric defeated the British king Riothamus at Déols and expanded his kingdom even further north, possibly as far as the Loire River, the march of Syagrius territory. During what has become known as the Battle of Arles (471), near Arelate, presently Arles, Euric defeated a Roman army, killing three Roman counts and Anthemiolus, son of the Roman emperor Anthemius. Previous Visigothic kings had officially ruled only as legates of the Roman emperor but Euric was the first to declare his complete independence from the puppet emperors. In 475 he forced the Western Emperor Julius Nepos to recognize his full independence instead of the status of foederati in exchange for the return of the Provence region of Gaul. The Roman citizens of Hispania then pledged their allegiance to Euric, recognizing him as their king. In the same year Clermont( Ferrand) surrendered to him after a long siege, and its bishop, Sidonius Apollinaris, sued for peace. Euric was one of the more learned of the great Visigothic kings and was the first one to formally codify his people's laws. The Code of Euric probably issued around 476 codified the traditional laws that had been entrusted to the memory of designated specialists who had learned each article by heart. He employed many Gallo Roman nobles in his court such as Leo of Narbonne. At Euric's death of natural causes in 484 the Kingdom of the Visigoths encompassed a third of modern France and almost all of Iberia (i. e. except the region of Galicia then expanding until the Douro river basin in present day Portugal and by then ruled by the Suebi). The fortune of nations has often depended on accidents; and France may ascribe her greatness to the premature death of the Gothic king, at a time when his son by his wife Ragnachildis, Alaric II was a helpless infant, (Alaric was at least 18 when his father Euric died). and his adversary Clovis an ambitious and valiant youth.|Edward Gibbon|History of the Decline and Fall of the Roman Empire|