Кіріспе

1906 1996 Француз кинорежиссері

Марсель Альберт Карне (18 тамыз 1906 – 31 қазан 1996) – француз кинорежиссері. Поэтикалық реализм ағымының маңызды тұлғасы, Карненің ең белгілі фильмдері: «Порт көлеңкелері» (1938), «Күн шыға бастағанда» (1939), «Түн қонақтары» (1942) және «Жұмақтың балалары» (1945); соңғысы – барлық уақыттың ең ұлы фильмдерінің бірі деп есептеледі.

Өмірбаян

Парижде дүниеге келген, әйелі баласы бес жаста болғанда қайтыс болған шкаф жасаушының ұлы Карне, мансабын кино сыншысы ретінде бастады. «Hebdo Films» апталық басылымының редакторы болды және 1929-1933 жылдар аралығында «Cinémagazine» және «Cinémonde» журналдарында жұмыс істеді. Осы кезеңде ол үнсіз фильмдерде режиссер Жак Фейдердің камера ассистенты болып жұмыс істеді. 25 жасында Карне өзінің алғашқы қысқаметражды фильмін – «Ногент, Эльдорадо дю Димэнше» (1929) түсірді. Ол Фейдерге (және Рене Клерге) бірнеше фильмде көмектесті. Фейдер Александр Корданың Англияда жұмыс істеу шақыруын қабылдады, ол үшін «Қалқансыз салт атты» (1937) фильмін түсірді, бірақ Карнеге өзінің «Дженни» (1936) жобасын режиссер ретінде қабылдауға мүмкіндік берді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германия Францияны басып алғанда Карне Виши аймағында жұмыс істеді, онда ол режиссерлік биліктің өнерді бақылауға жасаған әрекеттерін тойтарды. Оның командасының бірнеше мүшесі еврейлер болды, олардың ішінде Джозеф Косма және суретші-қоюшы Александр Траунер бар еді. Олар қиын жағдайларда Карненің ең жоғары бағаланған фильмін – «Жәннат балалары» (1945) фильмін жасады, ол Франция азат етілгеннен кейін көрсетілді. 1990 жылдардың соңында 600 француз сыншысы мен маман қатысқан сауалнамада бұл фильм «Ғасырдың ең жақсы француз фильмі» деп танылды. Соғыстан кейін Карне мен Превер бұл жетістікке француз киносы тарихындағы ең қымбат фильмді түсіру арқылы қол жеткізді. Бірақ «Түн қақпалары» атты фильм сыншылар тарапынан сыналып, кассада сәтсіздікке ұшырады және олардың соңғы аяқталған туындысы болды. 1950 жылдары Карненің беделі төмендеді. «Жаңа толқын» кинорежиссерлеріне айналған «Cahiers du cinéma» журналының сыншылары оны жоққа шығарды және фильмдерінің артықшылықтарын тек Преверге ғана жатқызды. 1958 жылы шыққан «Жас күнәкарлар» (Les Tricheurs) фильмінен басқа, Карненің соғыстан кейінгі фильмдері біркелкі жетістікке жете алмады және көпшілігі баспасөз бен кино индустриясының өкілдерінен қатал сынға ұшырады. 1958 жылы Карне 6-шы Берлин халықаралық кинофестивалінде төрешілер алқасының төрағасы болды. 1971 жылы түсірген «Заң бұзушылар» фильмі 7-ші Мәскеу халықаралық кинофестиваліне қатысты. Карне өзінің соңғы фильмін 1976 жылы түсірді. Карне ашықтан-ашық гомосексуал болған. Оның кейінгі фильмдерінің бірнешесінде еркектердің гомосексуализмі немесе бисексуализмі туралы сілтемелер бар. Оның бір кездегі серігі Роланд Лесэфр болды, ол оның көптеген фильмдерінде ойнады. Эдвард Барон Турк Карне туралы «Жәннат баласы: Марсель Карне және француз киносының алтын ғасыры» атты өмірбаяндық кітап жариялады. Марсель Карне 1996 жылы Сейннің Аутс-де-Кламарт қаласында қайтыс болды және ол Монмартрдағы Сент-Винсент зиратында жерленді.