Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Англиядағы ортағасырлық алтын монета
Medieval gold coin in England
«Періште» – 1465 жылы IV Эдуард енгізген ағылшын алтын монетасы. Ол 1340 жылдан бері шығарылып келген француздық «анжелот» немесе «анж» монетасының үлгісімен жасалған. Атауы, архангел Михаилдың айдаһарды өлтіруін бейнелейтін суретінен шыққан. Жаңа «нобль» монетасының нұсқасы ретінде, оны «періште ноблі» деп те атаған. 1472 жылы, 20-21 миллиметр диаметрінде және 40 түйір (2,6 грамм) салмағы бар, ұқсас суретпен «жарты періште» енгізілді.
The angel was an English gold coin introduced by Edward IV in 1465. It was patterned after the French angelot or ange, which had been issued since 1340. The name derived from its representation of the archangel Michael slaying a dragon. As it was considered a new issue of the noble, it was also called the angel noble. In 1472, the half angel was introduced with a similar design weighing 40 grains (2.6 grammes) with a diameter of 20 to 21 millimetres.
Құны
Едуардтың билігі мен Яков I-нің тұсында "періште" монетасының құны 6 шиллинг 8 пенстен 11 шиллингке дейін өзгерді. 1526 жылы Генрих VIII билік құрған кезде ол жеті шиллинг алты пенске (7/6) немесе 90 пенске дейін өсті. 1544 жылы ол сегіз шиллингке (8/) немесе 96 пенске дейін көтерілді. 1550 жылы Эдуард VI тұсында он шиллингке (10/) немесе 120 пенске немесе 1 фунт ½-іне дейін көтерілді. 1612 жылы Яков I билік құрған кезде ол он бір шиллингке (11/) немесе 132 пенске дейін көтерілді. 1619 жылы ол он шиллингке (10/) дейін төмендеді және сол кезде оның салмағы 70 грамм (4,5 г) болды. Ол соңғы рет 1642 жылы, Англия азамат соғысының (1642–1651) алдында, Карл I тұсында соғылды. Кромвельдер билігі кезінде, одақтастық кезінде ол шығарылмады, себебі оны дінсіз және бейкүнәлік деп санайтын. 1663 жылы Карл II қолдағы ақшаны машинамен ("оңайтқыштармен") соғылған жаңа үлгілермен ауыстырды. Осыдан кейін Гвинея алтын монетасы стандартқа айналды.
The angel varied in value from 6 shillings 8 pence to 11 shillings between Edward's reign and the time of James I. In 1526 during the reign of Henry VIII, it increased to seven shillings and six pence (7/6) or 90 pence. In 1544, it increased again to eight shillings (8/ ) or 96 pence. In 1550 during the reign of Edward VI it increased to ten shillings (10/ ) or 120 pence or £1/2. In 1612 during the reign of James I it increased to eleven shillings (11/ ) or 132 pence. In 1619 it decreased to ten shillings (10/ ) and at that point in time it weighed 70 grains (4.5 g). It was last minted during the reign of Charles I in 1642 before the English Civil War (1642–1651). It was not minted during the Commonwealth under the rule of the Cromwells as it was seen as impious and idolatrous. In 1663, Charles II replaced the existing coinage with entirely new designs struck by machine ("milled"). The standard gold coin then became the Guinea.
Тіркелгі бөлшектері
Франция мен Англияда патшаның қолымен тигізу арқылы "патшаның дертін" (скрофула) емдеуге сенетін сенім болған. Англия патшалары көбінесе науқастарға салтанатты түрде қол қойып, сосын әрқайсысына алтын "періште" монетасын сыйлаған. 1649 жылы өлімге кесілгеннен кейін, корольшілдер "қасиетті" Карл I-нің науқастарға берген "періште" монеталары скрофуланы керемет түрде емдей алады деп сенді. 1660 жылы Карл II "періште" монеталарының орнына алтын жалатылған "тигізу монеталарын" (touch pieces) таратуды бастады. Бұл оның ұрпақтары 1714 жылы королева Анна Стюарт қайтыс болғанға дейін жалғасты, бірақ 1689 жылдан 1702 жылға дейін королева Мэри II Стюарт және оның серігі Вильгельм III Оранж бұл рәсімді тоқтатты. Бұл дәстүрді 1689 жылы тақтан қуылған Джеймс II Стюарт және басқа якобит талапкерлері де сақтады. (Якобиттердің тигізу монеталары үнемдеу үшін алтынның орнына күміспен жалатылған.) Олар соңғы рет төртінші және соңғы тікелей якобит талапкері "Генри IX" Стюарт (Кардинал король) 1807 жылы қайтыс болғанға дейін шығарылды.
In France and England there was a superstitious belief that the royal touch could cure scrofula, or "the king's evil". The kings of England often performed a ceremonial laying of hands on sufferers, and then gave each one a gold Angel coin. After his execution in 1649, royalists believed that Angel coins that had been given to sufferers by the "martyred" King Charles I could miraculously cure scrofula. In 1660, Charles II began handing out gold plated "touch pieces" in the place of Angel coins. This was continued by his successors until the death of Queen Anne Stuart in 1714, though it was briefly halted from 1689 to 1702 by Queen Mary II Stuart and her co regent William III of Orange. It was also practised by the exiled James II Stuart and the other Jacobite pretenders after he was deposed in 1689. (The Jacobite touch pieces were plated in silver instead of gold as an economy measure.) They were last issued by the fourth and final direct Jacobite pretender, "Henry IX" Stuart (the Cardinal King) until his death in 1807.
Әлеуметтік әсері
Періште – Англиядағы көптеген пабтарға ат қойылған аса танымал монета. Ислингтондағы Angel Inn (Ангел метро станциясы осыдан аталған) осы пабтардың бірі болды. Періште дәстүрлі түрде "патшаның жамандығы" деп аталатын ауруға шалдыққан адамдарға орта ғасырлық рәсімде "патшаның тиісімен" емдеу мақсатында сыйланды. Монета соғылмай қалғаннан кейін, оның орнына сол сияқты бейнесі бар медальдар ("тиіс монеталар") берілді. Шотландия шіркеуінің Глазгодағы 1610 жылғы Бас жиналысы осы монеталардың құрметіне аталды. М'Кри былай деп жазды: "Осы жиналыста парақорлық әрекеттері өте жағымсыз болды. Періштелер деп аталатын алтын монеталар дін қызметкерлеріне кеңінен таратылды, сондықтан оны қысықтап, періштелік жиналысы деп атады".
The angel was such an iconic coin that many English pubs were named after it. The Angel Inn in Islington (after which the Angel tube station is named) was one of these. The angel was traditionally given to people with the disease known as "king's evil", in a medieval ceremony intended to heal them with the "royal touch". After it was no longer minted, medals with the same device (called touch pieces) were given instead. The 1610 General Assembly of the Church of Scotland in Glasgow was named after the coins. M'Crie wrote: "The bribery practised at this Assembly was shamefully notorious. Golden coins, called angels, were so plentifully distributed among the ministers, that it was called, by way of derision, the angelical Assembly."