Француз теңізшісі және дипломаты Клод де Форбин Гарданн
Claude de Forbin
Клод де Форбин-Гарданн: француз тілді дипломат, теңізші офицер (1656-1733). Аютайя Корольдығындағы елшілік миссиясы, Бангкок губернаторы және сіам армиясының генералы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз теңіз офицері және дипломаты (1656–1733)
French naval officer and diplomat (1656–1733)
Клод, Форбин Гардан графы (6 тамыз 1656, Гардан – 4 наурыз 1733) – француз теңіз офицері, ақсүйек және дипломат. 1685 жылдан 1688 жылға дейін ол Аюттая Корольдығына дипломатиялық миссияны жетекшілік етті. Ол Бангкок губернаторы және Сиам армиясының генералы болды, ал король Нарай ауырып, төңкеріс салдарынан тақтан түсірілгенге дейін Сиамды тастап кетті.
Claude, comte de Forbin Gardanne (6 August 1656, Gardanne – 4 March 1733) was a French naval officer, nobleman and diplomat. From 1685 to 1688, he led a diplomatic mission to the Ayutthaya Kingdom. He became governor of Bangkok and a general in the Siamese army, and left Siam shortly before King Narai fell ill and was deposed by a coup d'état.
Өмірбаян
Клод де Форбин Прованс аймағындағы Гардан ауылында, 14 ғасырда Марсельде орналасқан әулеттің мүшесі ретінде дүниеге келді. Кейін бірнеше тармаққа бөлінген Форбин әулетінің ішінде Клод де Форбин Форбин-Гардан тармағының ең танымал өкілі болды. Жас кезінде көңілсіз және басқаруға қиын болғандықтан, ол үйінен қашып кетті. Бір туысының арқасында теңіз күштеріне қабылданды және 1675 жылы алғашқы науқанына қатысты. Біраз уақыттан соң теңіз күштерінен шығып, мушкетерлерге қосылды. Онда ол дуэльде шевалье де Гурдонды өлтірді және Экс Парламенты оны өлім жазасына кесті. Бірақ ол рақымшылық алып, ағасының есімімен теңіз күштеріне қайта оралды. Ол американдық науқанда граф д'Эстрееге, ал 1683 жылы Алжир науқанында Дюкеньеге қызмет етті, және әрқашан өзінің еңбекқорлығымен көзге түсті.
Claude de Forbin was born in the village Gardanne in the Provence, as a member of a family established in Marseille in the 14th century. Later divided into several branches, Claude de Forbin was the most famous of the branch Forbin Gardanne. High spirited and ungovernable in his boyhood, he ran away from his home, and through the influence of an uncle entered the navy, serving his first campaign in 1675. For a short time he quit the navy and entered the musketeers. There, he killed the chevalier de Gourdon in a duel, and was sentenced to death by the Parliament of Aix; he managed to obtain a grace and joined the Navy under his brother's identity. He served under the Count d'Estrées during the American campaign, and under Duquesne that of Algiers in 1683, on all occasions distinguishing himself by his impetuous courage.
Сиамның бас адмиралы
Оның өміріндегі ең ерекше оқиға Сиамға жасаған сапары болды. Грек авантюрисі Фолконның сол елдегі билігі тұсында христиан дінін және еуропалық мәдениетті енгізу жобасы пайда болды, содан кейін патша Людовик XIV-ке елшілік жіберді. Жауап ретінде француз елшілігі аттанды, Форбин Шевалье де Шомонмен бірге «Оизо» кемесінде майор шенімен келді. Шомон Францияға қайтқаннан кейін Форбин Сиам патшасының қызметінде қалуға көндірілді және өте тартынса да, жоғары адмирал, патшаның барлық әскерлерінің бас қолбасшысы және Бангкок губернаторы лауазымдарын қабылдады. Ол қызмет еткен кезеңде Бангкоктағы Макассар көтерілісін жанжақтап басты, бірақ бұл оның өміріне қауіп келтірді. Дегенмен, оның лауазымы астыртын саясат пен министр Фаульконның қызғанышынан ұзаққа соқпады; екі жылдан кейін ол Сиамнан кетіп, 1688 жылы Францияға жетті. Оның орнына Бангкок губернаторы ретінде Шевалье де Борегард тағайындалды.
The most remarkable episode of his life was his mission to Siam. During the administration of the Greek adventurer Phaulcon in that country, the project was formed of introducing the Christian religion and European civilisation, and the king sent an embassy to Louis XIV. In response a French embassy was sent out, Forbin accompanying the Chevalier de Chaumont with the rank of major aboard the Oiseau. When Chaumont returned to France, Forbin was induced to remain in the service of the Siamese king, and accepted, though with much reluctance, the posts of grand admiral, general of all the king's armies and governor of Bangkok. During his tenure he crushed the Makassar Revolt at Bangkok, although almost at the cost of his own life. His position, however, was soon made untenable by the jealousy and intrigues of the minister Phaulcon; and at the end of two years he left Siam, reaching France in 1688. He was replaced as Governor of Bangkok by the Chevalier de Beauregard.
Англиямен соғыс
Клод де Форбин кейіннен белсенді қызметте болды, бастапқыда Жан Бартпен Англиямен соғыста, олар конвойды сүйемелдегенде; басым күштердің шабуылына ұшыраған Форбин, «Жекс» кемесінде және Жан Барт, «Рейлюз» кемесінде, конвойдың қашып кетуіне мүмкіндік беру үшін өздерін құрбан етті. Екеуі де тұтқындалып, Плимутқа жеткізілді. Олар 11 күннен кейін қашып, шағын қайықпен Ла-Манш арнасын кесіп өтіп, жақын арада елдеріне қайта қызмет етуге кірісті. 1689 жылғы маусымда «капитан де васеу» шеніне ие болды, 1690 жылы Бичи-Хед шайқасында «Нептунға» қолбасшылық етті. 1691 жылы Солтүстік теңіздегі науқаннан кейін Барфлердегі «Перлге» қолбасшылық етті, онда ол жараланды. 1693 жылы Лагос шайқасында ерекше көзге түсті. 1695 жылы «Маркиз» кемесіне қолбасшылық етіп, Жерорта теңізі мен Константинопольде наурыз жүргізді. 1697 жылы Барселонаны қоршауда Каталонияда қызмет етті. Испания мұрагерлік соғысы кезінде ол Адриатикада үш желілік кемеден тұратын дивизияға басшылық етті, онда Венецияны блокадаға алды, Триестті бомбалады және Фьюме қаласын құтқарып алды. 1703 және 1704 жылдары ол Влиссингеннен шыққан каперлерді қуды. 1706 жылғы маусымда ол ағылшын конвойына шабуыл жасап, жеті кемені басып алды; 12 шілдеде ол екі голланд кемесін басып алды, ал 28 қазанда күшті күзеті бар голланд конвойымен шайқасып, үш кемені басып алды және тағы біреуін батырды. 1707 жылы ол «шеф-де-эскадре» (контр-адмирал) шеніне ие болды. 12 мамырда Португалияға бет алған 18 кемеден тұратын британ конвойын тұтқындады. Жазда ол «Марс» кемесі мен дивизияны Ақ теңізге бастап, 23 қыркүйекте 34 басып алынған кемемен Брестке оралды. 21 қазанда «Жылқыма» шайқасында ол Дугей Труинге Португалияға бағытталған ағылшын конвойын толығымен жоюға көмектесті: 80 кемеден 60 сауда кемесі мен төрт желілік кеме басып алынды, ал тағы біреуі батырылды. 1708 жылы ол Англия тағын қайтадан иелену мақсатымен принц Джеймс Франсис Эдвард Стюартты Шотландияға бастап барды; жақсы дайындықтан мүресіз болғандықтан, әрекет сәтсіз аяқталды, ал Форбин теңіз саяхатын тоқтатты. Ол 1715 жылғы қаңтарда Әскери-теңіз күштерінен кетіп, 1733 жылғы 4 наурызда Марсельдің жанындағы Сен-Марсель қамалында қайтыс болды. Оның естеліктері 1730 жылы жарық көрді, оны оның хатшысы жазған. Кейде қатал және күшті мінезі үшін жек көрінетін Форбин сол кездегі ең данышман теңізшілердің бірі ретінде тарихқа енді.
Claude de Forbin was afterwards fully engaged in active service, first with Jean Bart in the war with England, when they escorted a convoy; attacked by superior forces, Forbin, aboard the Jeux, and Jean Bart, aboard the Railleuse, sacrificed themselves in a delaying action to allow the convoy the escape. They were both captured and taken to Plymouth. They succeeded in making their escape after 11 days, crossed the Channel on a small craft, and were soon serving their country again. Made a capitaine de vaisseau in June 1689, he commanded the Neptune in the Battle of Beachy Head (1690). After a campaign in the North Sea in 1691, he commanded the Perle in Barfleur, where he was wounded. He greatly distinguished himself at the battle of Lagos in 1693. Commanding the Marquis in 1695, he campaigned in the Mediterranean and Constantinople. In 1697, he served in Catalonia in the siege of Barcelona. During the War of the Spanish Succession, he led a three ship of the line division in the Adriatic, where he blockaded Venice, bombed Trieste and ransomed Fiume. In 1703 and 1704, he hunted down the privateers from Vlissingen. In June 1706, he attacked an English convoy, capturing seven ships; on 12 July, he seized two Dutch ships, and on 28 October, engaging a strongly escorted Dutch convoy, he captured three ships and sank another one. In 1707, he was made a Chef d'Escadre (Rear Admiral). On 12 May he captured a British convoy of 18 ships en route for Portugal. In the summer he led the Mars and a division into the White Sea, returning to Brest on 23 September with 34 captured ships. On 21 October in the Battle at the Lizard, he helped Duguay Trouin in destroying almost entirely an English convoy set for Portugal: of 80 ships, 60 merchantman and four ships of the line were captured, and 1 other was sunk. In 1708, he led Prince James Francis Edward Stuart to Scotland, in an attempt to reconquer the Throne of England; ill prepared, the attempt failed, and Forbin ceased to navigate. He quit the Navy in January 1715, and died on 4 March 1733 in Saint Marcel Castle near Marseille. His Memories were published in 1730, written by his secretary. Sometimes hated for his harsh and strong personality, Forbin entered the legend as one of the most brilliant sailors of the time.
Қызықты деректер
Француз теңіз күштерінің алты кемесі осы есімді алып жүрді (Францияның «Форбин» кемесін қараңыз).
Six vessels of the French Navy bore the name (see French ship Forbin).