Кіріспе

Исаның қайырымдылық туралы Киелі кітаптағы ілімі Жесір әйелдің шалымы немесе жесір әйелдің сыйлығы Синоптикалық Ізгі хабарларда (, ) баяндалған, онда Иса Иерусалимдегі ғибадатханада үйретіп тұрған. Марқ жазған Ізгі хабар екі лептаны (грекше лепта) бір квадранға тең деп нақтылайды, ол римдіктердің ең кішкентай монетасы. Лепта – Яһудеяда айналымда болған ең кішкентай және ең құнсызы монета, оның құны күндізгі орташа жалақының шамамен алты минутынан тұратын.

Киелі кітаптағы оқиғалар

Иса қазына сақталатын қойманың қарсы жағына отырып, халықтың қазынаға ақша салып жатқанын көріп отырды. Көптеген байлар көп сома ақша салды. Содан кейін кедей әйел келіп, бірнеше тиынға бағаланатын екі шақа ақша салды. Осы кезде шәкірттерін шақырып алып, оларға былай деді: «Ақиқатты айтамын, осы кедей әйел бәрінен де көп салды. Өйткені олардың бәрінен артық ақшаларынан берді, ал ол кедейлігіне қарамастан, бар күшімен, күнкөрісінің бәрін берді».

"Король Яковтың Киелі кітап аудармасы"

Иса заманында Яһудеяда кішкентай мыс тиынды лепт деп атаған. Сол кезде "mite" деп аталатын тиын болған жоқ. Алайда, "Король Джеймс" Библиясы жасалған кезде, және тіпті 1525 жылы Уильям Тиндейлдің Жаңа Ғидаттың алғашқы ағылшын тіліне аудармасы кезінде де мит болған. Бұл тиын Оңтүстік Нидерландыда кеңінен танымал болды. Брабант герцогы мен Фландрия графы оны шығарған, ал кейде Солтүстікте де одан үлгі алған. Ағылшын ақыны Джеффри Чосер өзінің аяқталмаған "Анелида және Арцит" поэмасында (шамамен 1370 ж.) митке сілтеме жасайды. Бастапқыда Брабант миджасы (француз тілінде mail) 1/76 штейверге, ал Фландрия миджасы 1/48 штейверге тең болған. Екі аймақ Бургундия герцогтарының, кейіннен Габсбургтердің билігіне біріккенде, мидждің құны 1/32 штейвер деп белгіленді. Ең маңыздысы, бұл ең кішкентай мыс тиындар еді. 1611 жылға қарай олар енді соғылмаған, бірақ әлі де айналымда болды.