Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын дін қызметкері, Киелі кітап зерттеушісі, саяхатшы және орнитолог (1822–1906)
English clergyman, Biblical scholar, traveller and ornithologist (1822–1906)
Генри Бейкер Тристрам FRS (11 мамыр 1822 – 8 наурыз 1906) – ағылшын дін қызметкері, Киелі кітап зерттеушісі, саяхатшы және орнитолог. Табиғатты зерттеуші рухани адам ретінде ол Дарвинизмнің ерте, бірақ аз уақытқа созылған жақтасы болды, эволюция мен жаратылысты қабыстыруға тырысты.
Henry Baker Tristram FRS (11 May 1822 – 8 March 1906) was an English clergyman, Bible scholar, traveller and ornithologist. As a parson naturalist he was an early, but short lived, supporter of Darwinism, attempting to reconcile evolution and creation.
Өмірбаян
Ол дін қызметкері Генри Бейкер Тристрамның ұлы, Нортумберлендтің Алнуик маңындағы Эглингэм пасторлық үйінде дүниеге келген. Ол Дарем мектебінде және Оксфордтың Линкольн колледжінде білім алған. 1846 жылы ол священник санатына ие болды.
He was the son of the Rev. Henry Baker Tristram, born at Eglingham vicarage, near Alnwick, Northumberland. He studied at Durham School and Lincoln College, Oxford. In 1846 he was ordained a priest.
Дипломатиялық, ғылыми және миссионерлік қызмет
Тристрем 1847-1849 жылдары Бермуда губернаторының хатшысы болды. Ол Сахара шөлін зерттеп, 1858 жылы Палестинаға сапар шекті, 1863 және 1872 жылдары қайта оралды. Ол табиғатты зерттеумен шұғылданып, Ескі және Жаңа өсиеттерде айтылған жерлерді анықтады. 1873 жылы Дурхэм соборының каноны болды. 1881 жылы Палестинаға, Ливанға, Месопотамияға және Арменияға тағы сапар жасады. 1891 жылы қызы Кэтрин Элис Салвин Тристрамды көру үшін Жапонияға екінші рет барды. Ол Осака қаласында миссионер және мектеп директоры қызметін атқарды. Чиркінің миссионерлік қоғамындағы алғашқы ғылым дәрежесі бар әйел миссионер болды. Палестинаға жасаған саяхаттарындағы күнделіктерінде бедуиндер, яһудилер және мұсылмандарды жағымсыз сипаттады. 1858 жылы Чарльз Дарвин мен Альфред Рассел Уоллестің Линнео қоғамында оқылған бірдей жарияланған еңбектерін оқыды және Ibis журналында: «Мен алдымда әртүрлі түрлердің шамамен 100 торғайдың сериясын қарағанда, Дарвин және Уоллес мырзалардың пікірлеріне көз жеткізгенімді сезінемін» деп жариялады. Ол эволюция теориясын қабылдаумен жаратылыс туралы түсініктерді үйлестіруге тырысты. Томас Генри Хаксли мен Сэмюэл Уилберфорс арасындағы танымал Оксфорд дебатынан кейін, теорияны ерте қабылдағаннан кейін Тристрем дарвинизмді қабылдамады. Тристрем Британдық орнитологтар одағының негізін қалаушы және алғашқы мүшесі болды, ал 1868 жылы Корольдік қоғамның мүшесі болып тағайындалды. Ағылшын орнитологы және Абрахам Ди Бартлетттің ұлы Эдвард Бартлетт 1863-1864 жылдары Тристремді Палестинаға ертіп барды. Саяхаттары барысында ол құстардың терілерінен үлкен коллекция жинады, оны Ливерпульдегі Дүниежүзілік мұражайға сатты.
Tristram was secretary to the governor of Bermuda from 1847 to 1849. He explored the Sahara desert, and in 1858 visited Palestine, returning there in 1863 and 1872, and dividing his time between natural history observations and identifying localities mentioned in the Old and New Testaments. In 1873 he became canon of Durham Cathedral. In 1881 he travelled again to Palestine, the Lebanon, Mesopotamia, and Armenia. He also made a second voyage to Japan to visit his daughter, Katherine Alice Salvin Tristram, in 1891. She was a missionary and headteacher in Osaka. She was the first woman missionary with the Church Missionary Society to have a degree. In his journals taken during his travels in Palestine, he described Bedouins, Jews and Muslims in disparaging terms. In 1858, he read the simultaneously published papers by Charles Darwin and Alfred Russel Wallace that were read in the Linnean Society, and published a paper in Ibis stating that given the "series of about 100 Larks of various species before me I cannot help feeling convinced of the views set forth by Messrs Darwin and Wallace." He attempted to reconcile this early acceptance of evolution with creation. Following the famous Oxford Debate between Thomas Henry Huxley and Samuel Wilberforce, Tristram, after early acceptance of the theory, rejected Darwinism. Tristram was a founder and original member of the British Ornithologists' Union, and appointed a fellow of the Royal Society in 1868. Edward Bartlett, an English ornithologist and son of Abraham Dee Bartlett, accompanied Tristram to Palestine in 1863–1864. During his travels he accumulated an extensive collection of bird skins, which he sold to the World Museum Liverpool.
Мұра
Бірқатар құстарға оның есімі берілді, соның ішінде Тристрамның сүйрегі (Тристрамның қара құсы деп те аталады), Тристрамның торғайы, Тристрамның кескілемеші, Тристрамның тоқылдағы, Тристрамның сарышымшығы және Тристрамның теңіз құсы. Ол өзінің атын Meriones tristrami (Тристрамның жирді деп те аталады) есімді кеміргішке де берді. Сондай-ақ, ол "Акантодактилус тристрами" деген бір кесіртке түрінің ғылыми атауында еске алынады.
A number of birds were named after him, including Tristram's starling (also called Tristram's grackle), Tristram's bunting, Tristram's warbler, Tristram's woodpecker, Tristram's serin, and Tristram's storm petrel. He also lent his name to the gerbil Meriones tristrami (also called Tristram's jird). He is also commemorated in the scientific name of a species of lizard, Acanthodactylus tristrami.
Жеке өмір
1850 жылдың 5 ақпанында Челтенхэмде Элеонора Мэри Боулбиге үйленді. Олардың сегіз баласының ішінде миссионер және мектеп директоры Кэтрин Элис Салвин Тристрам болды.
He married Eleanor Mary Bowlby in Cheltenham on 5 February 1850. Their eight children included missionary and headteacher Katherine Alice Salvin Tristram.