Кіріспе

Үндістан үкіметінің иммундау науқаны

Pulse Polio – Үндістан үкіметінің бес жасқа дейінгі барлық балаларды полиомиелит вирусына қарсы вакцинациялау арқылы Үндістанда полиомиелит (салдақ) ауруын жою мақсатында құрылған иммундау науқаны. Жоба кең ауқымды, үзіліссіз вакцинация бағдарламасы және полиомиелитке шақырған жағдайларды қадағалау арқылы салдармен күреседі.

Тарих

Үндістанда полиомиелитке қарсы вакцинация 1972 жылы кеңейтілген иммундау бағдарламасы (ЭПИ) арқылы басталды. 1999 жылға қарай, нәрестелердің шамамен 60 пайызы қамтылып, әрқайсысына OPV вакцинасының үш дозасы салынды. 1985 жылы елдің барлық аудандарын қамтуға бағытталған жалпы иммундау бағдарламасы (ЖІБ) іске қосылды. ЖІБ 1992 жылы балалардың өмір сүруі мен аналардың денсаулығын сақтау бағдарламасының (CSSM) және 1997 жылы репродуктивті денсаулық және балалар денсаулығы бағдарламасының (RCH) құрамына енді. Бұл бағдарлама қамту деңгейінің айтарлықтай өсуіне, 5 пайызға дейін жеткеніне әкелді. Сондай-ақ, 1987 жылы мыңдаған болған полиомиелитке шаққандардың саны 2010 жылы 42-ге дейін азайды. 1995 жылы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (1988 жылғы) "Жаһандық полиомиелитті жою бастамасы" шеңберінде Үндістан жалпы иммундау бағдарламасымен бірге полиомиелитке қарсы күшті иммундау бағдарламасын іске қосты, мақсаты – 100% қамту. Үндістанда жабайы полиомиелиттің соңғы тіркелген жағдайлары 2011 жылдың 13 қаңтарында Батыс Бенгалия және Гуджарат штаттарында тіркелді. 2014 жылдың 27 наурызында Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) Үндістанды полиомиелитсіз ел деп жариялады, себебі бес жыл бойы жабайы полиомиелитке шаққандар тіркелмеді.

Пулс полиомиелиті алдын алу

"Полиомиелитке қарсы талғамдамалық иммундау" (PPI) Үндістандағы әрбір адамды қамтуды мақсат етеді. Жақсартылған әлеуметтік жұмылдыру жоспары арқылы шалғайдағы балаларға да жетіп, оларды вакцинациялауға ұмтылады. Ешбір бала полиомиелитке қарсы иммундаудан қалыспауы керек, полиомиелиттің пайда болуына ешқандай мүмкіндік болмауы тиіс. Жіті сал параличі (AFP) жағдайлары уақтылы хабарлануы керек, ал олардың нәжіс үлгілері 14 күн ішінде алынуы керек. Полиомиелиттің жарылуына жауап ретіндегі иммундау (ORI) мүмкіндігінше ертерек жүргізілуі керек. Жоғары деңгейдегі қадағалауды сақтау. Полиомиелит жойылған жерлерде тиімді қосымша шаралар жүргізу.

Қиындықтар

Сынақтар дамыған елдерде балаларды қорғау үшін вакцинаның үш дозасы жеткілікті екенін көрсетті, бірақ Үндістанның кейбір аймақтарында бұл жеткіліксіз екені анық болды. Денсаулық сақтау және отбасылық әл-ауқат министрлігі әр балаға 8-10 дозаны ұсынуды ұсынды. Үндістанның кейбір аймақтарындағы балалар әлсіз болып, жиі диареяға шалдығады, бұл вакцинаның тиімділігін төмендетті. Ашық жерде дәрет оқу, муссондық су тасқыны және суды тазартудың болмауы балалардың полиовирусты жұту ықтималдығын арттырды. Нәтижесінде, жеткілікті емес дозада вакцина салынған балалар толық қорғалмады және кейде полиомиелитке шалдықты. Үндістанның көптеген аймақтары қашық және оларға жету қиын. Кейбір аймақтардағы адамдар мемлекеттік денсаулық сақтау органдарынан нашар және касталық кемсітушілікке ұшырады, бұл оларды вакцинация бағдарламасына көмектесуге ынтасыз етті. Полиомиелитке қарсы вакцинацияға жұмсалатын уақыт денсаулық сақтау қызметкерлерінің басқа қызметтерге жұмсайтын уақытын азайтты. Полиомиелитке қарсы вакцинация мен контрацепциядан басқа тегін медициналық қызметтердің болмауы тамшылардың бесіздікке әкелетіні туралы қамықтарға орын берді. Сондай-ақ, полиомиелитке қарсы тамшылар шошқа, иттің немесе егеуқұйрықтың қанынан немесе шошқа майынан жасалғаны туралы әңгімелер тарады. Дәрігерлер мен медбикелердің белсенділігінің төмендігі, вакцинаны сақтау және сатып алудағы қиындықтар, көлік құралдарын сатып алудағы қиындықтар және қоғамдық мүшелердің қолдауының жетіспеуі бағдарламада проблемалар тудырды, сондай-ақ полиомиелитке қарсы науқанның ұзақтығынан шаршау сезімі де болды, сонымен қатар балаларды жеке вакцинациялау да қиындық тудырды. Үндістан және Ауғанстан крикет командалары ұлттық және халықаралық полиомиелитті жою жұмыстарын қолдады. Жарханд штатындағы "Пулс" полиомиелитке қарсы вакцинация науқаны аясында 24 334 полиомиелит пункті құрылды. Осы мақсатқа жету үшін 48 669 полиомиелит бригадасы жұмыс істеп жатыр.

Үндістанда полиомиелитке шалдықпаған жіті сал ауруларының жиілігі мен импульстік полиомиелит жиілігінің арасындағы өзара байланысы

2017 жылдың соңына дейінгі деректерді зерттеу полиомиелит емес, жіті салқын паралич (AFP) көрсеткіштері мен Үндістандағы полиомиелитке қарсы екпе жиілігі арасындағы байланысты көрсетеді. Полиовирусты анықтау үшін ауқымды іздеу жүргізу және әрбір полиомиелит жағдайын анықтау үшін сезімталдықты максималды деңгейге көтеру мақсатында, 2005 жылы Жалпы полиомиелитті жою бастамасы (Global Poliomyelitis Eradication Initiative) AFP-ні бақылау құралы ретінде қабылдап, Үндістанда AFP жағдайларын анықтау шарттарын кеңейтті. AFP-нің кеңейтілген анықтамасы полиомиелитке жатпайтын AFP (NP AFP) себептерін, оның ішінде Гиллен-Барре синдромын, көлденең миелитті және травматикалық невритті, сондай-ақ белгісіз жағдайларды қамтиды. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) вакцинадағы тірі полиовирус вакцинасының вакциналанбаған балаларға зиян келтіретін түрге мутациялау қаупін жою үшін тірі полиовирус вакцинасын қолдануды тоқтатуға тырысуда.