Кіріспе
Британдық армия офицері, 19 ғасырдағы британдық армия офицері.
the 19th century British Army officer
Льюис Эдвард Нолан, отбасында Луис Нолан деп танылып, ал Австрия қызметінде Людвиг Нолан деп аталған, Жоғарғы Канаданың Йорк округінде дүниеге келген. Әкесі Милан қаласындағы британдық консулдықтағы вице-консул қызметінен босатылғаннан кейін, Нолан Талльн қаласындағы Австрияның Инхабер пионерлік мектебіне қабылданды, онда ол курстастарымен Людвиг деп танылды. Нолан отбасының әскери қызметтегі дәстүрі болған; оның атасы Бэбингтон Нолан, Ирландияның Карлоу графтығынан шыққан, 13-ші жеңіл драгун полкінде қызмет еткен. Әкесінің оны қарулы күштердің беделді саласына қабылдауға мүмкіндік беруді қалауы, Ноланды әскери іс туралы көбірек білу үшін басқа кадет мектептеріне жиі ауыстыруға себеп болды. Ол атты әскерге құштар болған, тамаша ат темірқасып және әскери теорияны, сондай-ақ тарихты жақсы білетін шәкірт ретінде танымал болды. Австрия-Мажарстанның көптілділігіне байланысты, ол тілдерді де оқыды, соның ішінде венгр тілін. Онда бекініс салу, су инженерлігі, математика, қоршау, жүзу және көпір салу сияқты пәндер де оқылды. Нолан 1835 жылдың мамыр айында Пионерлік мектепті бітірді, мүмкін Лихтенштейн князінің ұсынысымен, және 10-шы австриялық гусар полкінде субальтер болды. Нолан Австрияда, Венгрияда және Польша шекарасында қызмет етті, сонымен қатар атпен жүру шеберлігімен және тіл білу қабілетімен танылды. Оның 1838 жылғы құпия есебінде "зор құлшынысы мен жауапкершілігі" жоғары бағаланды, ол полкте өте танымал болды және аға лейтенант деңгейіне жетті. Дегенмен, шетелдік және қарапайым азамат ретіндегі мәртебесі оның жоғарылау мүмкіндіктерін шектеді. Австрия армиясындағы лауазымға көтерілу теориялық тұрғыдан еңбегіне байланысты болғанымен, іс жүзінде оны қамтамасыз ету үшін ақша мен жақсы қарым-қатынастар пайдаланылды. Ноланның әкесі оны британдық армияға қабылдауға тырысты, бірақ 1838 жылдың шілдесінде королева Викторияның таққа отыру рәсіміне дейін Нолан Ұлыбританияға оралғанға дейін сәттілікке жете алмады. Ол сол жерде лорд Фицрой Сомерсетпен кездесіп сөйлесті, ал әкесі Австрия генералы Клам Галласпен келіссөздер жүргізіп, Ноланға австриялық армиядан кетуге рұқсат алды. 1839 жылдың 23 сәуірінде Нолан британдық армияның 15-ші жеңіл драгун полкіндегі корнет лауазымын 450 фунт стерлингке сатып алды. Оның австриялық армиядан кеткені ресми түрде бекітілмеді және ол қайтыс болғаннан кейін 45 жыл өткен соң, 1899 жылдың 31 қазанында ғана тізімнен шығарылды.
Үндістан
Сол жердегі қызметпен байланысты жағымсыз пікірлерге қарамастан, Нолан қасады түрде Үндістандағы полкке ауысты. Ол бастапқыда Мейдстоунға сапар шекті, онда 15-ші полк капитан Джордж Кейдің басшылығымен жаңа сарбаздарды даярлау үшін әскерін ұстады. Содан кейін 9 қарашада Бомбейге келген «Малабар» атты әскерлік кемесіне отырды. Келгеннен кейін көп ұзамай ауырып, 1840 жылдың 26 наурызынан бастап екі жылға науқас демалысына шығып, Ұлыбританияға оралды. 1841 жылдың маусымында қайтадан әскери қызметке кірісіп, Мейдстоун гарнизонына қайта оралды және 19-ы күні лейтенант болды. Тамыз айында тағы демалысқа шығып, атты жаттықтырушы курсын бітіріп, емтихан тапсырды. 1842 жылдың 8 наурызында жаңа біліктілікпен оралды. Мейдстон гарнизонына бекітілуі Ноланға кавалерия теориясын одан әрі зерттеуге және тәжірибелік дағдыларын жетілдіруге мүмкіндік берді; ол капитан Кей сияқты, осы салада қызығушылық танытқан бірнеше офицермен танысты, олармен жақын дос болып кетті. 1842 жылға қарай Мейдстондағы қызметі аяқталды, ол қазан айында Үндістанға аттанды және 9 мамырда Мадрасқа жетті. 15-ші жеңіл драгун полкі салыстырмалы түрде тыныш аймақта – Бангалор қаласында орналасқан, сондықтан Нолан сол жерде қызмет еткен кезінде ешқандай әрекетке қатыспады. 1844 жылдың 13 тамызында атқа мінудегі шеберлігін мойындап, полк атты жаттықтырушысы болып тағайындалды. Бос уақытында Нолан «Араб сұлуы» атты жылқысын жарысқа қойды. 1846 жылдың қазанында Бангалор қаласындағы жарыста екі жарыста екінші орын алды және «Галлоуэй Стакс» және «Ледис Перс» жүлделерін жеңіп алды. Бір жылдан кейін «Сахагун» атты жылқысын жарысқа қойды, бірақ сәттілікке жете алмады. Полк атты жаттықтырушысы ретінде ол кавалериялық жаттығу бағдарламасына маңызды өзгерістер енгізді, секіру таяқшаларын қайта енгізді, бүкіл отрядтарға атқа мінуді үйретуден бұрын жеке сарбаздарды жаттықтырды және әр эскадронға жаңа жылқыларды бағындыруға арналған арнайы сарбаз тағайындады. Келесі бірнеше жылда полктің атқа міну деңгейі көтеріліп, Ноланның беделі арта түсті. Жоғары стандарттарымен танымал генерал-майор Джон Эйтчисон полкті тексергенде былай деп жазды: Ноланның жылқыны жаттықтыру және атқа мінуді үйрету жүйесі көбірек танылуға лайық. Сарбаздардың отырысы біркелкі, ал қолдары жеңіл және берік, сондай-ақ қол мен өкше үйлесімді жұмыс істегендіктен, аттардың қатарындағы жылқылардың тұрақтылығы мен мен күткеннен де артық болды. Содан кейін Нолан штаб офицері болып, 1849 жылдың қаңтарында Мадрастағы бас қолбасшы генерал Джордж Берклидің штабына лагерьдің көмекшісі ретінде қосылды. Ол Берклидің екі ұлы Чарльз бен Джорджпен тез арада дос болып кетті, олар да ат жарысына құмар болды. 1850 жылы Нолан Берклиге аймақты аралап, жылқы сынақтарын жүргізуге қатысты, бұл сынақтарда жылқы емес, айғырларды кавалерияға пайдаланудың тиімділігі бағаланды, сонымен қатар 8 наурызда капитан шеніне көтерілді. Осы жетістіктерге қарамастан, Нолан өзінің болашағы Үндістанда Англияға қарағанда әлдеқайда шектеулі екенін түсінді және ол колонияларда қызмет етудің жоғары шығындарын көтере алмады. Сонымен қатар, Үндістандағы қызмет жоғары сатыдағы көптеген офицерлер үшін маңызды емес еді және оны жоғарылату үшін жеткіліксіз болар еді. Осы себепті ол 1851 жылдың 16 қаңтарында екі жылдық науқас демалысына шығып, Еуропаны аралап, кавалерия теориясы туралы кітап жазу мақсатымен Англияға оралды.
Nolan's system of training horses and teaching riding is worthy of being more generally known. The seat of the men is more uniform and the hand light and firm, and as the hand and heel work together the horses in the ranks are steady to a degree I did not expect to see on a regiment mounted on entire horses. Nolan then became a staff officer, joining the staff of General George Berkeley, commander in chief in Madras, as an aide de camp in January 1849. He quickly became close friends with Berkeley's two sons, Charles and George, who were also enthusiastic about horse racing. In 1850 Nolan accompanied Berkeley on a tour of the region, conducting horse trials to evaluate the use of geldings as cavalry mounts rather than stallions, and was also promoted, purchasing a Captaincy on 8 March. Despite these successes, Nolan recognised that his prospects were far more limited in India than in England, and he could not afford the increased costs of serving in the colonies. At the same time, service in India was not taken seriously by many of the officers in high command, and would not be sufficient on its own to advance him. Accordingly, he obtained two years sick leave on 16 January 1851 and returned to England, intending to tour Europe and write a book on cavalry theory.
Үлкен тур және кавалерия теориясы
Англияда қысқа ғана уақыт өткен соң Нолан мен полковник Джордж Кей континентті аралап, Франция, Ресей, Швеция және Германия мемлекеттеріне сапар шекті. Курт фон Стединг басқаратын шведтік атты әскерлері ерекше әсер қалдырды, кейін Нолан олардың «көрген шетелдік атты әскер полктерінің ең жақсысы екенін» жазды. Ол сондай-ақ Франсуа Баухердің ықпалына түсті, бастапқыда Баухердің «Эквитация әдістемесі» еңбегін ағылшын тіліне аударуды ойлады. Ресейде ол казак және черкес атты әскерлерінің әскери парадына қатысты, Германия арқылы өте келе саксон драгундарын бақылады. Соңында, 1852 жылдың қазан айында Мейдстоунға оралғаннан кейін (және ондағы полк әскерінің командирі болып тағайындалғаннан кейін) ол өзінің алғашқы кітабын – «Кавалерия жылқысын дайындау: Жаңа жүйе» деген атпен «Паркер, Фурнивалл және Паркер» баспасы арқылы жариялады. Берклиге арналған бұл кітап өте мамандықталған және практикалық қолдануға бағытталған, көбінесе атты әскер офицерлеріне, жалпы атшыларға емес, арналған. Кітапқа реакция шектеулі болды, себебі оның мамандықтанған табиғаты осыған себеп болды. Оның екінші кітабы «Кавалерия: Тарихы мен тактикасы» атты әскердің теориясын кеңірек қарастырып, бірқатар ұсыныстар жасады, соның ішінде мылтықтарды ерден емес, жаяу қолдану және кавалерия жабдығын жақсарту туралы ұсыныстар бар еді. 1796 жылдан бері қолданылып келе жатқан қолданыстағы жабдық тым биік деп есептелді, ол аттының төменгі аяқтарын пайдалануын шектеді, тұрақсыздыққа алып келді. Сәйкесінше, ол Мейдстоун қоймасындағы жабдық сержантының көмегімен жаңа жабдық жасады, ол жылқыға ысқылануды азайтуға, жайлылықты арттыруға және қолданыстағы үлгіден жеңіл болуға бағытталған. Нәтижесінде жасалған жабдық 1853 жылдың сәуір айында сынақтан өтті, сынаққа кавалерияның бас инспекторы Кембридж герцогы қатысты. Реакция оң болды және армия оны кавалерия үшін жаңа үлгі ретінде қабылдады, ол «Universal Wood Arch Pattern» деп аталды, бірақ бейресми түрде «Ноланның жабдығы» деп аталды. «Кавалерия: Тарихы мен тактикасы» кітабы «Жаттығудан» гөрі жылы қабылдады, «Illustrated London News» оның білімі мен құлшынысын жоғары бағалап, оны әскери және азаматтық қызметкерлерге ұсынды. «The Times» газетіндегі басқа мақала да мақұлдау білдірді. Келесі онжылдықтар бойына ол жақсы қабылдана берді және «маңызды, тіпті жаңаша жұмыс» ретінде қарастырылды. Бұл кітап оған Ұлыбританияда да, АҚШ-та да айтарлықтай танымалдық әкелді. Кітап Үндістанда да талқыланды, онда ол «өзінің кәсібін түсінетін және оған ар-ұяқ әкелетін кавалерия офицеріне арналған нұсқаулық» деп мақталды. Британдық штабтың генерал-майоры Уэзеррал француз император штабының Бонно дю Мартрейіне кітаптың көшірмесін жіберді; Дю Мартрей кітапты оқығаннан кейін, бүкіл жұмысты «Histoire et Tactique de la Cavalerie» деп аударды.
Қайта монтаждау миссиясы
Қырым соғысы жақындап келе жатқанда, британдық армияға Түркиядан кавалериялық жылқы алудың бір жолы қажет болды. Бір жолы – Ұлыбританиядан жылқы тасымалдау, бірақ бұл уақытты көп алатын және қымбатқа соғатын, сондай-ақ көптеген жылқылардың өліміне әкеп соқтыратын еді. Балама ретінде, егер жарамды жылқылар табылса, оларды Таяу Шығыстан сатып алуға болатын. Әскери министрі, Ньюкасл герцогы, мұндай іздестіруді жүргізу үшін тәжірибелі кавалерия офицеріне мұқтаж болды. Ноланның жаңадан қол жеткізген беделімен, ол логикалық таңдау болды, және Ньюкасл оны 15-ші гусар полкінен босатып, 1854 жылдың 17 наурызынан бастап генерал Ричард Эйридің көмекшісі етіп тағайындады. "Арнайы тапсырма" паспортымен ол Константинопольге аттанды, Марсельде "Табор" пароходымен кездесті. Түркияға келгеннен кейін ол британдық вице-консулы Скенмен кездесті, ол оны Омар-пашаға таныстырып, түрік полктерін қарауға шақырды. Нолан оларға әлде де әсерленбеді, регбилер орыс кавалериясының шабуылына төтеп бере алмайтынын және жылқылардың тым кішкентай екенін айтты. Ол олардың 250 данасын тапсырыс берді, оларды кавалерияға болмаса, британдық артиллерия үшін қолайлы деп тапты. Сомерсетке (қазір Барон Раглан, және Түркиядағы британдық күштердің қолбасшысы) жолдаған есебінде ол Сирияға саяхат жасау туралы ұсыныс енгізді, онда жылқылардың одан да қолайлырақ болатынын мәлімдеді. Бұл ұсыныс ақырында мақұлданды, және ол 9 мамырда Искендерунға барды. Олар келген кезде, түрік шенеуніктерінің Солтүстік Сириядағы армия жылқыларының көп бөлігін сатып алғанын білді, сондықтан олар Бейрутқа, содан кейін Дамаскқа жол тартты. Тіпті сол жерде де олар жеткілікті сапалы жылқы таба алмады, сондықтан 21 мамырда қаладан шығып, бедуиндермен байланыс орнатуға үміттенді. Олар көбінесе 'Анизза тайпасынан сатып алынған 292 жылқыдан тұратын керуенмен жолға шықты, және Бейрутта "Трент" пароходы оларды күтіп алып, Түркияға қайтарып жіберді.
Қызметкерлер штабының қызметкері
Нолан британдық күштерге Девнадағы Жеңіл дивизияға Айридің лагерь көмекшісі ретінде қосылу үшін оралды. Патшалық флот Қара теңізде бақылауды жүзеге асырды, ал Ресей Түркия және Австриямен шарт жасасты, соның салдарынан жау әскерлері Шығыс Еуропадан шегіне бастады. Бұл сәтті нәтижеге қарамастан, британ үкіметі ресейліктермен күшті ұстанымда келіссөздер жүргізуді қалады. Севастопольдегі ресейлік әскери-теңіз базасын жою немесе басып алу мақсатымен Қырымға шабуыл жасау туралы шешім қабылданды. Раглан мұны реалистік емес деп есептеді – британдық күштер аймақ туралы, порттың қорғанысы туралы және ресейлік әскери күштердің күші туралы аз білді, әскер санының бағасы 45 000 мен 140 000 аралығында болды. Бұған қоса, қашықтық өте үлкен болды, бұл логистикалық қиындықтарды тудырды. Қырым нысана ретінде белгіленгеннен кейін, Нолан және оның штаб офицерлері шабуылды жоспарлауға кірісті, ол 30 000 жаяу әскер, 1240 атты әскер және 54 зеңбірек, сондай-ақ 24 000 француз сарбазы және олардың 70 зеңбірегінен тұрды. Тек атты әскерге 3379 жылқы қажет болды, ал кемелердің саны шектеулі болғандықтан, ауыр бригада екінші толқынның бір бөлігі болады – ол келгенге дейін, Жеңіл бригада атты әскердің жалғыз бөлімі ретінде сенім артқан болатын. Күштер 1854 жылдың 2 қыркүйегінде Қырымға аттанды және Севастопольден солтүстікке қарай 35 миль қашықтықта орналасқан Каламита шығанағына түсуді бастады. Айри (қазіргі генерал-квартирмейстер) жеңіл атты әскерді барлау және күзетуге жіберді, ал күштердің қалған бөлігі көліктерден түсті және 18-і күні толығымен жағаға жетті. 19-ы күні олар Севастопольге қарай жол тартты – ауыр бригадасыз. Сол күні күштер Булганак өзеніне жетті, онда шабуылшылар жеңіл артиллерия батареясымен бірге казактар мен орыс жаяу әскерін кездестірді. Жаяу әскер мен артиллерия британдықтар құралданған кезде жердің төмендігінде жасырылған еді, олардың орналасуы британдық атты әскерді үлкен қауіпке ұшыратты. Раглан шегінуге шешім қабылдады және кері шегінуді қамтамасыз ету үшін бір топты алға жіберді; бұл топтың сенімділігі ресейліктерді британдық күштер одан да көп екеніне көндірді, және олар шегініп келе жатқан атты әскерді қууға батылмады. Бір күннен кейін британдық күштер, генерал Сент-Арно басқаратын француз әскерлерімен бірге, Алма шайқасында ресейліктерді жеңді. Нолан француз тілін жақсы білгендіктен, шайқаста байланыс ролінде болды және екі одақтас армия арасында жиі жүгіріп жүрді. Олар 26 қыркүйекте қайтадан жолға шығып, Севастополь маңындағы Балаклава жазығына кірді.
Балклава
Балаклавадағы британдық лагерь екі жолмен – Оңтүстік және Солтүстік аңғарлармен және олардың арасында Каузвей биіктіктері деп аталатын кішкентай төбемен бірге жазықта орналасқан. Балаклавадағы күш 17 қазаннан бастап одақтас кемелер Севастопольді қоршап тұрған бекіністерді бомбалаған кезде жабдықтау күткен. Бекіністер өте мықты болып шықты, бірақ біршама зақым келтірілді және адмирал Корнилов қаза тапты. Осыдан кейін одақтас әскерлері бекіністерді бомбалап, зақым келтірді, ал орыстар оларды әр түн сайын жөндеп тұрды. Одақтас әскерлер өздерінің позицияларын нығайтып, ресурстарын арттыруды күткен кезде, орыс күштерінің қолбасшысы, князь Меншиков, Алмадағы жеңілістен кейін патшаға жеңіс сыйлауға ниеттенді. Ол британдық әскерді Балаклава портынан бөліп тастау жоспарын жасады, ал қосымша мақсаты – портты басып алу болды. Орыс күштері 24 қазанда жиналды және 25 қазанда таңғы сағат 7 шамасында шабуылға көшті. Генерал Гриббе орыстардың сол қанатын, ал оның оң жағында Семиакин, Левуцкий және Скудери болды: генерал Рыжов олардың артында күтіп, қиын жағдайға түскен кез келген күшке көмек көрсетуге дайын тұрды. Түрік күштері алғашқы редуттарда жылдам жеңіліске ұшырап, қашуға мәжбүр болды. Сағат 8-де Раглан Лорд Луканның басқаруындағы ауыр және жеңіл атты әскер бригадаларына түріктер басып алған редуттардың екінші тобына қарай жылжуға бұйрық берді. Бұл бұйрық Луканды шатастырып, ашуландырды – түріктер басып алған редуттардың тек біреуі ғана болды және ол қазір тасталып кеткен еді. Бұл сондай-ақ түріктер мен 550 британдық жаяу әскерін орыс шабуылына қарсы жалғыз күйреуге тастауды білдірді, ешқандай атты әскер көмегі болмады. Рагланның "белгісіз сөздеріне" қарамастан, Лукан бұйрықты (дұрыс) түсіндіріп, Жеңіл бригаданы Балаклаваға қарай Солтүстік аңғардың аузына орналастыру керек екенін түсінді, бұл атты әскерді қауіпті түрде әшкере қалдырды: жер бедеріне байланысты, олар 50 футтан жақын келгенше алға жылжып келе жатқан орыс әскерін көре алмайтын еді. Раглан атты әскердің Солтүстік аңғардың аузында жинала бастағанын көріп тұрғанда, бұйрық бергеннен кейін 30 минут өткен соң, ол ойын өзгертті және оларды бастапқы позицияларына қайтарды. Сонымен қатар, Раглан түріктер мен британдық жаяу әскерін нығайтуды қалап, Луканға ауыр бригаданың бес атты полкінің төртеуін бөліп, қорғаныс желісіне жіберуге бұйрық берді. Бұл Луканды одан әрі ашуландырды, өйткені күшті екіге бөлу атты әскердің жалпы тиімділігін ғана төмендетті, бірақ ол тағы да мойынсұнды. Нәтижесінде орыс атты әскерінің бірінші тобы "Қызыл сызыққа" тап болып, кері шегінді, ал екінші тобы жазықтың үстіндегі биіктіктен өтіп, ауыр бригаданың төрт полкіне шабуыл жасады. Орыстар – 1500-ден 2000-ға дейін адамдардан тұратын күш – бастапқыда 800 британдық атты әскердің жақындап келе жатқанын көріп таң қалды, бұл Скарлеттке, ауыр бригаданың қолбасшысына, орыстарға қарсы жоғарылап шабуыл жасауға мүмкіндік берді. Осы кезде Лукан Лорд Кардиганды Жеңіл бригадада қалдырып, ауыр бригадаға асығып, кейіннен оның міндеті – трубашы британдықтарға шабуыл жасауға бұйрық бергенін мәлімдеді, бұл орыстарды қашуға мәжбүр етті.
Жеңіл бригада
Лукан Жеңіл бригаданы платода тоқтатып қалғанда, Кардиганға шабуылға қарсы тұруды бұйырды. Кардиган мұны платодан шықпау керек деп түсінді, ал Бригада Ауыр бригада орыс атты әскерімен шайқасқанда (Жеңіл бригаданың бірнеше офицерінің наразылығына қарамастан) көбінесе қозғалмай тұрды. Бұл британдық атты әскердің орыстарды тиімді түрде қууға мүмкіндік бермеді, және олар шегінген Солтүстік аңғарға шабуыл жасалмады. Шабуыл сәтсіз аяқталғандықтан, орыстар одан әрі ілгері жылжудан бас тартты, нәтижесінде Раглан екі жаяу әскер дивизиясымен Жеңіл және Ауыр бригадаларды қолдана отырып, тұтқынға алынған түрік бекіністерін қайтарып алуға тырысуға шешім қабылдады. 1-ші дивизия жылдам ілгері жылжыса да, 4-ші дивизия қасақана баяу болды, бұл Рагланды көкейкестікке түсірді. Ол Луканға көмекшісін жіберіп, «атты әскер алға жылжуға және биіктіктерді қайтарып алуға мүмкіндік пайда болса, оны пайдалануға тиіс. Оларға екі бағытта ілгері жылжуға бұйрық берілген жаяу әскер де көмектеседі» деді. Лукан мұны шабуыл жасау үшін жаяу әскердің қолдауын күту керек деп түсінді. Шамамен 40 минуттан кейін, жаяу әскер әлі келмегендіктен, Рагланның штаб офицерлері жаудан алынған қаруларды алып кетуге дайындалып тұрған орыс артиллериясының топтарын қорғанысқа жақындап келе жатқанын байқады. Қарулардың алынып кетуіне жол бермеу үшін Раглан Ноланды Луканға хабар жеткізуге жіберді: «Лорд Раглан атты әскердің жылдам алға жылжуын және жаудың қаруды алып кетуіне кедеріс келтіруін қалайды. Атты әскердің артиллериясы да еріп жүруі мүмкін. Француз атты әскері сіздің сол жағыңызда. Дер кезінде». Нолан Луканның орнына қарай аттанғанда, Раглан «Лорд Луканға атты әскер дереу шабуылға шығуы керек екенін айт» деп айқайлады; оның төртінші бұйрығы. Орыс күштеріне Солтүстік аңғардың түбінде орналасқан сегізден он екіге дейін зеңбіректерден тұратын Дон казактарының далалық артиллериялық батареясы кірді, оның артында атты әскер күтіп тұрды. Нолан бұл хабарды Луканға жеткізді; Лукан қандай қару туралы сөз болып отырғанын сұрағанда, Нолан кеңінен қолмен қозғап, Каузвей редуттарын емес, Солтүстік аңғардағы Дон казактарының батареясын көрсетті. Ықшам пікірталас болғаннан кейін Лукан Жеңіл бригадаға алға жылжуға бұйрық берді. Кардиган Луканның орыс артиллериясын көрсеткеніне қарамастан, оған қарсылықсыз шабуыл жасауға бұйрық бергенін мәлімдеді; Лукан, керісінше, Кардиганға «егер оның мақсатына жету мүмкіндігі болмаса» шайқастан шығуға кеңес бергенін айтты. Қалай болғанда да, бригада қылыштарды суырып алды және Кардиганның бұйрығымен аңғарға қарай алға жылжуға мәжбүр болды. Нолан Бригадаға соғысқа қатысуды сұрады және оған рұқсат берілді.
Lord Raglan wishes the cavalry to advance rapidly to the front, and try to prevent the enemy carrying away the guns. Troop of horse artillery may accompany. French cavalry is on your left. Immediate. As Nolan rode towards Lucan's position, Raglan shouted that he should "Tell Lord Lucan the cavalry is to attack immediately"; his fourth order. The Russian forces included the Don Cossack field artillery battery, containing between eight and twelve guns, drawn up at the bottom of the North Valley, with regiments of cavalry waiting behind it. Nolan carried the message to Lucan; when Lucan asked what guns were referred to, Nolan is said to have indicated, by a wide sweep of his arm, not the Causeway redoubts but the Don Cossack battery in the North Valley, around a mile away. After a brief debate, Lucan ordered the Light Brigade forward. Cardigan claimed that Lucan had ordered him to attack without quarter given, despite him pointing out the Russian artillery; Lucan, on the other hand, claimed he told Cardigan to retire from battle "if no opportunity to take his objective presented itself". Regardless, the Brigade drew swords and was ordered by Cardigan to advance down the valley. Nolan had explicitly asked to join the Brigade for the fight, and was allowed to.
Қылмыстық іс
Жеңіл бригадалар аңғармен төмен қарай жылжыды, Кардиган алда, Рональдқа мініп, шабуылға бастап кетті. Дерлік бірден Нолан Кардиганның алдынан өтіп, қарқынмен алға жүгіргені көрінді. Бәлкім, ол содан кейін нысананың дұрыс емес екенін түсінген шығар, және бригаданы тоқтатуға немесе бұруға тырысқан, бірақ орыс қарулары атып, артиллериялық снаряд Ноланды кеудесінен жаралап, жанға қиын берді. Кавалерия жолын жалғастырғанда, Ноланның аты оны бригаданың бастапқы орнына дейін жеткізді, содан кейін ол селдеден құлап, көз жұмды. Жанында болған және оқиғаны көрген капитан Годфри Морган (кейіннен 1-ші виконт Тредегар) былай деп еске алды:
Бірінші снаряд бізден шамамен 100 метрдей жерде жарылды. Келесісі Ноланның атының алдына түсіп, жерге тие салысымен жарылды. Ол жылқысын айналдырып, қолдарын жайып, тоқпанды жануардың мойнына тастап, бізге қарай тротилдеп келді, бірақ бірнеше метрде жылқысынан құлап, жан тапсырды. Менің ойымша, 17-ші жеңіл атқыштардың (13-ші жеңіл драгун) алдыңғы қатарындағылар ғана оқиғаны көрген болар. Біз жолымызды жалғастырдық. Шамамен екі-үш жүз метр өткен соң орыс атты артиллериясының батареясы от ашты. Біз тротынан кантерге өте бастағанда ешкімнен сөз естімедім, бірақ жүзім мен дөңгелек снарядтардың адамдар мен аттарды соққан дыбысы құлаққа толы болды, ал қысқа түскен дөңгелек снарядтардан соққан шаң мен қиыршық тас жылқымды қатты мазалады, сондықтан оны тиімді ұстай алмадым. Бірақ біз жақындаған сайын, әсіресе қарудан шамамен жүз метр қашықтықта болғанда, жақсы көре бастадым. Мен бір қарудың тұмсығына тікелей бетке қарай бара жатқандай болдым, және қарушінің фитилін қойғанын анық көрдім. Мен көздерімді жұмдым, себебі бұл мәселені шешкенімді ойладым. Бірақ оқ мені өткізіп өтті және оң жақтағы адамды кеудесінен жаралады. Бір минуттан соң мен қарудың және жетекші орыстың сұр атының үстінде болдым, пістолетпен атылған, болжам бойынша, менің оң жағымдағы біреу, менің атыммен бірге құлап, мені қару мен оның арасында қысып қойды. Сол кезде орыс қаруші мені қарабинесімен басып тастады. Ол менің семсерімнің жететін жерінде тұрды, мен оның мойнына соқтым. Соққы көп зиян келтірмеді, бірақ оның нысанасын шатастырды. Сол сәтте ат үстіндегі қаруші сабырмен атымның маңдайына соққы берді. «Сэр Бриггс» секіріп, шатасты, құлаған аттардың үстінен өтті, содан кейін қысқа уақытқа менімен бірге қашып кетті. Мен тек орыстардың арасында жалғыз қалғандығымды еске аламын, мүмкін болғанша шығуға тырыстым. Бұл, бір кездейсоқтықпен, менің сәтім болды, орыстардың мені кесуге тырысуына қарамастан. Орыс артиллериясы Жеңіл бригадаға қарсы оқ атуын жалғастырды. Лукан олардың артынан ауыр бригадамен жылжуда, Жеңіл бригаданың орыс артиллериясымен үрейленгенін көрді және ауыр бригадаларға «Олар Жеңіл бригаданы құрбан етті, егер мен көмектесе алсам, ауыр бригаданы құрбан етпеймін» деп бұйырды. Луканның кейінгі түсіндірмесі екінші бригаданың құлатылуына ешқандай мән бермейтіндігі және ол Жеңіл бригаданың аман қалғандарына көмек көрсету үшін ең жақсы орналасқан екендігі болды. Француз жеңіл ат әскері, Chasseurs d'Afrique, екі жартылай батареяны, екі жаяу әскер батальонын және казактарды Федьюхин биіктігінен тазартып, Жеңіл бригаданың сол флангтан отқа ұшырамайтынына көз жеткізді, және кейін олар кері қайтқан кезде Жеңіл бригаданың қалған элементтерін қорғады. Жеңіл бригаданың қалған бөлігі ақырында орыс артиллериясына жетті, қашып бара жатқан артиллерияшыларға қиындықтар тудырды, содан кейін артиллерияның артында қалған аңғарға дейін орыс атты әскерін қуып жетті. Ресейліктерді қуып келген британдық ат әскері саны жағынан бес есе аз болғанына қарамастан, олар жауды біраз уақытқа тоқтата алды, содан кейін өлтірілді немесе тұтқынға алынды. Артиллерияның тастап кеткен қаруларымен қалған ат әскерінің 60-70-ін Джордж Пейджет жинады, ол орыс ат әскерінің оларды қудалауына қарамастан, британдық желілерге қайта оралды. Нәтижесінде 110 адам қаза тауып, 130 адам жарақат алды, 58 адам жоғалып кетті немесе тұтқынға алынды – 20 минутқа созылған шайқаста 40 пайыздық шығын. Ол басқарған жасақтардың арасында үлкен шығынға ұшырауына қарамастан, Лорд Кардиган шайқастан аман қалды. Кейіннен ол іс жүзінде болмаған деген әңгімелер тарағанмен, ол шабуылға алдыңғы жақтан бастады және ешқашан артына қарамай, артында тұрған әскерлерге не болып жатқанын көрмеді. Ол орыс қаруларына жетті, шайқасқа қатысты, содан кейін ешкімге хабарластырмай, тіпті аман қалғандарға не болғанын білмей, аңғармен жалғыз өзі қайтып келді. Кейіннен ол Ноланға деген ашуынан басқа ештеңе ойлағанын айтты, ол шабуылдың басшылығын өзіне алуға тырысқан деп ойлады. Аңғармен қайтып келгеннен кейін, ол өзінің барлық мүмкіндігін жасағанын есептеді, содан кейін, ешқандай ойланбастан, шайқас алаңынан кетіп, Балаклава портындағы яхтасына өтті, онда шампанмен кешкі ас ішті. 2016 жылдың желтоқсанында, британдық кітапханада, Лорд Рагланның штабында болған лейтенант Фредерик Максстің жазған хаты табылды, онда Лорд Раглан Жеңіл бригадаға «жауды қууға және жаудың қаруларын алып кетуіне тырысуға» бұйрық бергені айтылды; бұл қарулар қауіптің астында болған британдық артиллериялық қарулар еді. Раглан Ноланға бұйрық бергеннен кейін, Нолан бұйрықты сөзсіз, берілгендей етіп жеткізбей, оны Лорд Лукасқа ауызша «Міне, мырза, сіздің жауыңыз! Міне, сіздің қаруларыңыз!» деп жеткізді және Раглан күш көрсетуді көздегенде «шабуыл» деген сөзді қосты. Ноланның бұйрығы және онымен бірге жасаған қимылы дұрыс түсінілмеді, нәтижесінде апатқа ұшырады. Максстің хатында Нолан Жеңіл бригаданың бұрынғыдан аз жұмыс істегеніне ашуланғаны және Лорд Лукасқа қарсы болғаны айтылды. Найджел Кингскот (Рагланның штаб офицерлерінің бірі) кінәлі Нолан екенімен келісті және егер Нолан тірі болғанда, «әскери сотта жазаланған болар еді» деді.
Мұра
Ол қайтыс болған кезде Нолан отбасының соңғы еркек мүшесі болды. Нейлан туыстары оның тегін қабылдап, сол кезден бері Нолан Нейлан атымен танылды. Кейбір достары Мейдстоундағы Киелі Үштік шіркеуінде оның есіне тақта орнатты, бірақ оның денесі Қырымда қалды. Оның мүлкінің көп бөлігі полковник Кейге берілді, оның ішінде «Кавалерия: Тарихы мен тактикасы» кітабының авторлық құқығы, Лондондағы үйі және Тобагодағы Адельфи иелігіндегі үлесі. Шарждың өзі және оның нәтижесінде болған трагедия үшін Уильям Говард Расселл Лукан мен Ноланды бірдей кінәлады – Ноланды бұйрықты дұрыс түсінбегені және шатастыратын хабар жібергені үшін, ал Луканды жерді тиісті түрде бақыламағаны үшін. Рагланның өзі Луканды басты кінәлі деп санады, ол бұған ашуланып, Ат гвардиясына Рагланның талабын жоққа шығаратын хат жазды. Бұл әскерлердің бас қолбасшысы виконт Хардинге үшін шектен шықты, ол Луканды қызметтен шеттетуге және Ұлыбританияға қайтаруға мәжбүр етті. Хардиндж оған әскери сот отырысын ұйымдастырмағандықтан, Лукан «Лорд Рагланның ойларынан Лукан графының ақталуы» атты памфлет және «Таймс» газетіне бірқатар хаттар жазды, онда Рагланның бұйрығының өте тұманды және «далалық жағдайда офицерге қажетті нұсқау емес» екені айтылды. Сонымен қатар, Ноланның хабар жеткізу әдісі өрескел болды, ол шабуылдың шұғыл екенін талап етті – бұл Рагланның ауызша бұйрығында оған анық естілгенімен, жазбаша бұйрықта көрсетілмеген. Қоғамдық пікір екіге бөлінді: кейбіреулер Ноланды сынады, ал енді біреулер оны қорғауға ұмтылды. Дегенмен, ірі газеттер Ноланның қарапайым хабаршы екенін ескере отырып, Лукан жасаған қателіктер болмаса, Жеңіл бригаданы оның күшімен жою мүмкін емес екенін айтты. Лорд Кардиган Ноланды қорғап, капитанның «жасалмақ болған қателік туралы ең аз түсінігі болмағанын» мәлімдеді. Алайда, Қырымда көпшілік Ноланды «күнәлі» деп тапты. Шарж көп ұзамай Севастополь қамалының жалғасқан сәтсіздігі сияқты басқа да даулы және қанды әскери сәтсіздіктермен көлеңкеленді. Терри Брайтон «Тозақ аттыларында» былай деп жазады: «Шарждан бері өткен 150 жыл ішінде тарихшылар бұл қателік Ноланға тиесілі екеніне келісіп келеді. Көптегендері ол бұйрықты дұрыс түсінбегенін, ал Лорд Лукан одан Рагланның ниетін сұрағанда, дұрыс емес жаудың қаруларын көрсетіп, Жеңіл бригаданы құрылысқа жібергенін айтады». Соңғы жылдары ол Ноланның қай қаруды шабуылға алу керектігі туралы Луканды әдейі шатастырғаны туралы да болжамдар айтылды. Брайтон өзі кінәны кеңінен бөліп, Раглан, Лукан және Ноланды кінәлі деп санайды, бірақ кінәның басым бөлігі Луканға тиесілі екенін айтады. Дэвид Баттери «Өлім хабаршысы» кітабында Луканның тиісті барлау жүргізбегені үшін де кінәлі екеніне келіседі. 1968 жылғы «Жеңіл бригаданың шабуылы» фильмінде Нолан рөлін Дэвид Хеммингс ойнады. Фильмде Нолан өркөкірек, даңққа ұмтылған офицер ретінде бейнеленген, сонымен қатар «әскерді реформалауға құштар, жас, жанды және кәсібилігімен көзге түсетін символ» ретінде көрсетілген. Ноланның көбірек мейірімді, бірақ әлі де импульсивті суретін Джордж Макдональд Фрейзер 1973 жылғы «Flashman At The Charge» атты пикарестік романында жасады. 1936 жылғы «Жеңіл бригаданың шабуылы» фильмінде Эррол Флинн Ноланның орнына тұрған, бірақ шабуылға бұйрық беруде мүлдем басқа мотивтері бар, толығымен ойдан шығарылған «Майор Джеффри Викерс» рөлін ойнады.