Кіріспе

Австриялық маршал Франсуа Себастьен Шарль Джозеф де Круа, Клерфайт графы (14 қазан 1733 - 21 шілде 1798), валлондық, Габсбург монархиясының армиясына қосылып, көп ұзамай Жеті жылдық соғыста шайқасты. Әскери мансабында кейін ол Австрия әскерін Осман түріктеріне қарсы соғыста жетекшілік етті. Француз революциялық соғыстары барысында ол көптеген шайқастарға қатысып, фельдмаршал шеніне жетті.

Ерте мансап

Жеті жылдық соғыста (1756–1763) ол өзін ерекше көзге түсірді, жылдам түрде жоғарылауға ие болды және Мария Тереза әскери орденімен марапатталды. Бейбіт келісімге (15 ақпан 1763 ж. Хьюбертусбург келісімі) қол қойылғаннан кейін, оған 30 жасқа толмағанмен, полковник шені берілді. 1787 жылы Нидерландтағы көтеріліс кезінде, Клерфайт туған жері Валлониялық болғандықтан, император Иосиф II-ден бас тартуға зор қысым көрсетілді. Бірақ ол барлық ұсыныстарды қабылдамады, ал келесі жылы Аустрия-Түрік соғысына фельдмаршал лейтенанты (фельдмаршалдың орынбасары) шенімен қатысты. Клерфайт жеке басқару құқығымен Мехадия және Калафат шайқастарында түріктерді жеңіп, үлкен жетістіктерге қол жеткізді. 1788 жылдың 10 қарашасында император оны фельдцейгмейстер шеніне тағайындады.

Француз революциялық соғыстары

1792 жылы императордың ең көрнекті генералдарының бірі ретінде ол Брансвик герцогының армиясындағы австриялық контингенттің басшылығына тағайындалды, ал Ла-Крокс-о-Буада оның корпусы француз революциясының әскерлеріне жеңіліс сыйлады. Нидерландыда 6 қарашадағы Джемапп шайқасында ол орталыққа қолбасшылық етті. Ол 1793 жылғы науқанды Альденховен жеңісімен және Маастрихті құтқарумен бастады, ал 18 наурыз 1793 жылы Неервинден шайқасында Шарль Дюмориестің толық жеңілісіне ықпал етті. Алайда, қазан айында оның жеңісті мансабы Уаттинье шайқасында кері соққыға ұшырады. 1794 жылы Карл Пишегруға қарсы Фландрия науқанына қатысты. Солтүстік жақтан шабуыл жасаған колоннаны басқарып, ол 17-18 мамырда Туркуан шайқасында шайқасты. Доминик Вандамме басқарған француз күштері оның ілгерілеуін баяулатты, ал Жозеф Сухам шайқас алаңының оңтүстік бөлігінде ағылшын-австриялық армияны жеңді. Соухам содан кейін Клерфайтқа қарсы бұрылып, оны солтүстік-шығысқа шегінуге мәжбүр етті. Науқан барысында Клерфайт Жосия Кобург князінен жоғары қолбасшылықты мұрагерлік етті, бірақ француздерге қарсы ілгерілеуге қол жеткізе алмады және Рейн арқылы қайтадан өтуге мәжбүр болды. 1795 жылдың 22 сәуірінде фельдмаршал атанған ол Жан Батист Журданға қарсы Орта Рейнде қолбасшылық етті, және бұл жолы соғыс бағыты өзгерді. Клерфайт Журданды Höchst-те жеңіп, Майнцті сәтті құтқарып алды. Бірақ Австрияның сыртқы істер министрі Иоганн Тугут Клерфайттың француздермен келісімге келгеніне наразылық білдірді, сондықтан фельдмаршал қолбасшылық лауазымынан кетіп, Венадағы Императорлық Кеңестің мүшесі болды. Ол 1798 жылы қайтыс болды. Венадағы Хернальс ауданындағы Клерфайтгассе көшесі оның құрметіне аталған.

Комментарийлер

Батыл және шебер әскер, Клерфайт француз "халық армиясына" қарсы шағын династиялық әскерлердің үмітсіз күресінде, Австрияның архигерцогы Карлдан басқа, кез келген австриялық қолбасшыдан артық жетістіктерге жеткен болуы мүмкін.