Кіріспе

2000 жылы Джеф Раскиннің "Адамгершілік интерфейс: интерактивті жүйелерді жобалаудың жаңа бағыттары" кітабы пайдаланушы интерфейсін жобалау туралы, Джеф Раскиннің 2000 жылы жазылып, жарияланған еңбегі. Онда эргономика, сандық өлшемдеу, бағалау және навигация мәселелері қарастырылады.

Мазмұны

Кітап интерфейс дизайны бойынша көптеген ұсыныстарды келтіреді, олардың кейбіреуі ең қарапайым, ал кейбіреуі радикалды. Басты идея – қазіргі компьютерлік интерфейстер көбінесе нашар жасалған және бағдарламашылардың нашар жоспарлауы (немесе жоспарлаудың болмауы) мен адамдардың бағдарламалық қамтамасызданды қалай қолданатынын түсінбеуі салдарынан пайдаланушыларды сәтсіздікке ұшыратады. Раскин өзі жасаған Canon Cat компьютерін, ол өзі ұсынатын шараларды іске асырған жүйе ретінде жиі мысалға келтіреді. Canon Cat көбінесе алғашқы ақпараттық құрал деп есептеледі. Canon Cat және "Адамгершілік интерфейс" кітаптарында ұсынылған көптеген идеялар кейін Раскин өзінің Archy жобасында, ал одан кейін ұлы Аза қолданды. Раскин бағдарламалық интерфейстің тиімділігін сандық өлшеудің төрт моделін көрсететін тарауды қосады: GOMS перне соғу моделі, Раскиннің өзінің тиімділік өлшемі, Фиттс заңы және Хик заңы. Олардың барлығы пайдаланушының кез келген нақты міндетті орындауға қажетті уақытты ең төменге дейін азайтуға бағытталған.

Құрылыс ережелері

Раскин сонымен қатар интерфейс дизайнының дәстүрлі ережелеріне бірнеше өзгеріс енгізуді ұсынады. Олардың ішінде:

Модельсіздік – модель – компьютердің бір жағдайда басқа жағдайға қарағанда бірдей кіріс үшін басқа нәтиже беретін күйі; классикалық мысал – пернетақтадағы «Caps Lock» пернесі. Раскин оларды толығымен жоюды немесе «квазимодтарды» (оның кітабында енгізген термин) пайдалануды ұсынады; квазимод – пайдаланушы компьютерді сол күйде ұстап тұру үшін үнемі физикалық әрекет жасауы тиіс, сондықтан ол сол режимде екенін ұмыта алмайды; мысалы, пернетақтадағы «Shift» пернесі. Дизайнның біртектілігі – қолданбадағы нақты бір қарапайым тапсырманы орындаудың бір ғана жолы болуы керек (көптеген қазіргі қолданбаларда кем дегенде үш жолы бар: экрандағы батырма арқылы, мәзірден таңдау арқылы және пернетақтадағы ықшам түймелер арқылы, көбінесе одан да көп). Универсалды кері қайтару/қайтару – әрбір әрекетті құжат немесе қолданба жабылып, қайта ашылғаннан кейін де кері қайтаруға және қайтаруға болады. Ескерту экранын жою – қазіргі бағдарламалық қамтамасыздандырулар кейде пайдаланушыдан «сенімдісің бе?» деп сұрайды. Раскин бұл ескертулердің пайдасыз екенін айтады, себебі пайдаланушылар оларды әдеттен тыс назарсыз қалдырады, ал жалпыға бірдей кері қайтару мүмкіндігі олардың қажеттілігін жояды. Мәтінді міндетті түрде қолдану – Раскин бағдарламалық қамтамасыздандырулардағы мәтінсіз графикалық белгішелердің пайдаланушылар үшін көбінесе түсініксіз болатынын айтады. Дағдыға бейімделу – Раскиннің ұсынымдарын басқаратын маңызды ұғым, ол пайдаланушының ойын төмен деңгейдегі өзара әрекеттесу егжей-тегжейлеріне назар аудармай босатуға көмектеседі. Модельсіз интерфейс, дизайнның біртектілігі және кедергі келтіретін ескертулерді жою – интерфейсті басқаруға дағдылану реакцияларын ынталандыруға бағытталған.