Кіріспе

Габсбургтер әулетінің тарихи провинциялары

Алыс Австрия, Сыртқы Австрия немесе Алдыңғы Австрия (Vorderösterreich, бұрынғысы Vorlande (көпше түрі)) – Габсбургтер әулетінің оңтүстік-батыс Германияның бұрынғы Швабия түбірлік герцогтігіндегі ерте (және кейінірек) иеліктерінің ұжымдық атауы. Бұл аймаққа Рейн өзенінің батысындағы Эльзас аймағы мен Форарлбергтегі жерлер де кірді. Рейн өзенінің батысындағы және Констанс көлінің оңтүстігіндегі Алыс Австрияның аумақтары (Констанц қаласынан басқа) Франция мен Швейцария Конфедерациясына біртіндеп өткенімен, Швабия мен Форарлбергтегі жерлер Наполеон дәуіріне дейін Габсбургтердің бақылауында қалды.

География

Бұдан әрі Австрия негізінен Сундгаудағы Ферреттің Эльзас графтығын, оның ішінде Белфорт қаласын, және Рейннің шығысындағы Брейсгау аймағын, 1368 жылдан бастап Фрайбург им Брейсгауды қамтыды. Мюльхаузенге жақын Энсишеймдегі Габсбургтер резиденциясынан Жоғарғы Швабиядан Аллгау аймағына дейін созылған көптеген шашыраңқы аумақтар да олардың құрамында болды, олардың ең ірісі Аугсбург пен Ульм қалалары арасындағы Бургау маркграфаты еді. Габсбург монархиясы кезінде оларды әзілде "Императорлық бүркіттің құйрық қауырсыны" деп атады. Габсбургтерге тиесілі Воралбергтегі кейбір иеліктер де Алыс Австрияның бір бөлігі саналды, бірақ олар уақытша Тирольден тікелей басқарылды.

Тарих

Габсбургтердің бастапқы иеліктері, Аргау, Габсбург қамалымен және Жоғарғы Рейн мен Констанц көлінен оңтүстікке орналасқан басқа да бастапқы жерлер 14 ғасырда Моргартен (1315) және Семпах (1386) шайқастарынан кейін кеңейіп келе жатқан Швейцария Конфедерациясына жоғалды. Бұл аумақтар, 1797 жылға дейін Габсбургтердің иелігінде болған Рейнфельден және Лауфенбургтің төңірегіндегі Фриктал аймағын қоспағанда, ешқашан Дальней Австрияның бөлігі болып саналмады. 1406 жылдан 1490 жылға дейін Дальней Австрия, Габсбургтердің Тироль графтығымен бірге, "Жоғарғы Австрия" (Оберёстеррайх, қазіргі Австрияның Жоғарғы Австрия штатын шатастырмау) деген анықтамаға енді. 1469 жылдан 1474 жылға дейін эрцгерцог Зигмунд Бургундия герцогы Чарльз Батылға үлкен бөліктерін кепілге берді. 1648 жылғы Вестфалия шартында Сундгау Францияның құрамына кірді. Осман соғыстарынан кейін Дальней Австрияның көптеген тұрғындары көшіп кетуге және жаңадан алынған Трансильвания аймағына қоныстануға ынталандырылды, кейін олар Дунай швабтары деп аталды. 18 ғасырда Габсбургтер 1780 жылы Тетнанг сияқты бірнеше шағын шваб аумақтарын иеленді. Француз революциялық соғыстары барысында Киелі Рим империясының қайта ұйымдастырылуы кезінде, 1801 жылғы Луневиль шарты бойынша, Брайсгауды қоса алғанда, Дальней Австрияның көп бөлігі Модена және Реджоның бұрынғы герцогы Эрколь III д’Эстеге өтемақы ретінде берілді, бірақ ол екі жылдан кейін қайтыс болды. Оның мұрагері, император Франц II-нің күйеуі, Австрия эрцгерцогы Фердинанд Эсте болды. Аустерлиц шайқасында Австрия жеңілгеннен кейін және 1805 жылғы Прессбург бейбіт шартынан кейін Дальней Австрия толығымен таратылды, ал бұрынғы Габсбург иеліктері Наполеон Франциясымен одақтас болғандары үшін сыйақы ретінде Баден Ұлы Герцогтығына (Брайсгау), Вюртемберг Корольдігіне (Роттенбург және Хорб) және Бавария Корольдігіне (Вайтнау Гюнцбург, Вайсенхорн) берілді. Кішігірім иеліктер Гогенцоллерн Зигмарингенге және Гессен Ұлы Герцогтығына өтті. Фриктал 1799 жылы француз протекторатына айналды, 1802 жылы Хельветика Республикасының құрамына кірді, ал келесі жылы Швейцарияның Аргау кантонына қосылды. Наполеон жеңілгеннен кейін Вена конгресінде Ворландықтың бір бөлігін немесе барлығын Австрияға қайтару мәселесі талқыланды, бірақ соңында тек Ворльберг Австрияның бақылауына қайта келді, өйткені Сыртқы істер министрі Клеменс фон Меттерних Оңтүстік Германия мемлекеттерінің билеушілерін ренжіткісі келмеді және Австрияны Рейндегі озық позициясынан алып тастау Франциямен қарым-қатынасты жақсартады деп үміттенді.