Кіріспе
Испан сиыры немесе ешкінің ірімшігі. Mató – Каталонияға тән, қой немесе ешкі сүтінен жасалған, тұз қосылмаған жаңа ірімшік. Оны әдетте балмен, дәстүрлі және танымал каталон десерті – mel i mató ретінде ұсынады.
Mató is a fresh cheese of Catalonia made from sheep' or goats' milk, with no salt added. It is usually served with honey, as a traditional and emblematic Catalan dessert known as mel i mató.
Сипаттамасы мен шығу тегі
Мато – бұл сүтінен жасалған ірімшік, ол Маэстрат, Порт де Безейт және Оңтүстік Терре де Л’Эбре аймақтарындағы «Брулл» деп аталатын, сондай-ақ Андорра, Палларс, Менорка, Майорка және Окситанияның кейбір бөліктерінде «Броссат» деп аталатын жаңа ірімшіктердің өнеркәсіптік емес түрлеріне ұқсас. Бұған қоса, Корсикадағы «брокчю» және итальяндық «рикотта» сияқты басқа да құймақ ірімшіктерге де жатады. Монсеррат тауының жанындағы Улластрелл және Марганелл сияқты ауылдардағы Мато өте танымал. Мато туралы 14 ғасырдағы каталондық «Сент Сови» ас кітабында, сондай-ақ жергілікті «El Noi de la Mare» Рождество әнінде айтылған. Ол сүтті қайнату және оны өсімдік элементтерімен – мысалы, қарақал гүлдерімен (Cynara cardunculus), лимон шырынымен немесе жануарлық фермент (rennet) арқылы ұйыту арқылы қолмен жасалады. Содан кейін алынған өнім тоқыма мата арқылы сүзіліп, қызылша немесе қамыс ыдыстарда жиналады. Сүттегі лактозаның концентрациялануы нәтижесінде ақ түсті, сәл тәтті масса пайда болады. Өнеркәсіптік өндірісте де осы физикалық-химиялық принцип қолданылады, бірақ пастеризацияланған сүт және үлкен көлемді тот баспайтын болаттан жасалған резервуарлар пайдаланылады. Мато десерт ретінде желінеді. Оны қантпен себуге болады, бірақ дәстүрлісі – бал қосып тәттілендіру. Сонымен қатар, бұл ірімшік «Greixonera de Brossat» сияқты торттарды және «coc de brossat» сияқты нан пісіруде де қолданылады.