Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Felsőzsolca – Венгрияның солтүстігіндегі Борсод-Абауй-Земплен округінің шағын қаласы, Мишколц агломерациясының құрамында. Бұл округтегі халық саны бойынша он бірінші және Мишколц агломерациясындағы екінші ірі қала.
Felsőzsolca is a small town in Borsod Abaúj Zemplén county, in northern Hungary, in the Miskolc agglomeration. It is the city with the tenth highest population in Borsod Abaúj Zemplén county and the second biggest in the Miskolc agglomeration.
Орналасқан жері
Felsőzsolca Мисколц қаласының жанында орналасқан, Мисколцтың шеткі жағынан (екі қаланың орталықтары шамамен бір-бірінен алыс). Қала Бюкк тауының шығыс бөлігінде, Сажо өзенінің сол жағалауында және Абауждің шығыс жағымен шектесетін Борсод аймағында жатыр. Жер бедері көбінесе жазық, көлбеу төбелермен кездеседі.
Felsőzsolca is situated next to Miskolc, from the outskirts of Miskolc (the centres of the two cities are about from each other). The town is situated at the eastern tip of the Bükk Mountain, on the left bank of the river Sajó, and in the Borsod region bordered by the eastern side of Abaúj. The topography is flat, mildly hilly.
Көлік
Оған 3 және 37 тас жолдарымен, Будапешт-Мишколц-Саторалжаухелли бағытындағы және Мишколц-Хидаснамети бағытындағы пойызбен жетуге болады. Теміржол станциясы қаладан алыс емес. Felsőzsolca қаласындағы қоғамдық көлікті көршілес Мишколц көлік компаниясы (MVK Zrt.) қамтамасыз етеді. Қазір азаматтарға 7-ші бағыттың бір автобусы қызмет көрсетеді. Бұдан басқа, бірнеше автобус Szent István көшесімен және Kassai көшесімен қаладан өтеді.
It is accessible by roads 3 and 37, by train on the Budapest Miskolc Sátoraljaújhely line, and on the Miskolc Hidasnémeti line. The railway station is from the town. Public transit for Felsőzsolca is provided by the neighboring Transport Company of Miskolc, (MVK Zrt.) Now, one bus service, line 7, serves the citizens. Besides this, several coach services travel through the town on Szent István street, and on Kassai street.
Климат
Климаттық жағдай: континенттік, ең төменгі және ең жоғары температура: 25 °C-тан +35 °C-қа дейін, жылдық орташа температура 11 °C.
Complexion: continental temperature, min max. : 25 °C till +35 °C, annual average temperature is 11 °C
Гидрогеология
Қаланың батыс жағында Сажо өзені және оның саласы Кіші Бодва (кейбіреулер Кіші Сажо дейді) орналасқан. Мишкольц пен Фелсёзсолка арасында Понд-Прест деп аталатын көл болған, оған аңыз байланысты. Аңыз бойынша, шіркеу сол көлге батып кеткен. 2008 жылы көлдің суы сорылып, оның орнына құрылыс салынды. 2010 жылдың маусым айында Фелсёзсолкада тарихи су тасқыны болды. Барлығы 2200 үйдің шамамен 1800-ы зақымданды, ал 200-ден астам үй қирады. Қазір қайта жаңарту жұмыстары жүріп жатыр.
Next to the town, on the western side is the river Sajó and its tributary stream, Little Bódva (Little Sajó as others call it). There was a lake, called Pond Priest, between Miskolc and Felsőzsolca that has a legend associated with it. According to the legend, a church had sunk into the pond. The pond was pumped out in 2008, and the area has been built on. In June 2010 a historic flood hit Felsőzsolca. Out of a total of 2200, about 1800 houses were damaged, and over 200 houses collapsed. The restoration is in progress now.
Тарих
Бұл аймақта неолит дәуірінен бері адамдар қоныстанған. Қала алғаш рет 1281 жылы Зсолка мен Мишколц арасындағы даулы аумаққа қатысты құжатта есімдерін тапқан. Құжатта екі қаланың шекарасы әрқашан Сажо өзенімен белгіленетіні айтылған. Орта ғасырларда Зсолка гүлденген ауыл болған, бірақ түрік шапқыншылары оны қиратқан. Ауыл 1848-1849 жылдардағы Габсбургтерге қарсы көтеріліс кезінде де ауыр қасірет көрді, осы шақта Габсбургтердің одақтасы болған Ресей әскерлері оны өртеп тастаған. 1867 жылы Зсолка шайқасын еске алу үшін ескерткіш орнатылды, соның арқасында бұл ауыл революцияға арналған ескерткіш орнатылған елдегі екінші орынға ие болды. 20 ғасырда аймақ маңызды өнеркәсіптік орталыққа айналды, ал Фелшозсолка халқы Мишколцқа жақын орналасқандықтан жылдам өсті. 1980 жылға қарай онда 7000-нан астам тұрғын болды, ал 1997 жылы қала мәртебесі берілді. Аймақтағы көптеген ауылдардың айырмашылығы, Фелшозсолка Сажо өзенінің табиғи шекара ретінде қызмет етуіне байланысты Мишколцқа қосылудан құтылды. Екі қала бірлесіп, өзара байланыста өмір сүреді. Мишколц шекарасынан тысқары дербес қала болғанына қарамастан, Фелшозсолка MVK Zrt. (Мишколцтың ресми қоғамдық көлік компаниясы) автобус бағдарлары арқылы Мишколцпен тікелей байланыста. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Фелшозсолкада еврей қауымы болған. Олардың саны ең жоғары шағында 82 адамды құрады, олардың көпшілігі Холокост кезінде нацистер тарапынан өлтірілді.
The area has been inhabited since Neolithic times. The town was first mentioned in 1281 in a document about territory disputed between Zsolca and Miskolc. The document states that the border of the two towns shall always remain the river Sajó. In the Middle Ages Zsolca had been a prospering village until occupying Turks destroyed it. The village suffered significantly again during the revolution against the Habsburgs in 1848–49 when Russian forces (allies of the Habsburgs) burned it down. In 1867 a monument was erected commemorating the Battle of Zsolca which made the village the second place in the country where a monument for the revolution was erected. During the 20th century, the county became an important industrial area, the population of Felsőzsolca was growing rapidly due to its proximity to Miskolc. By 1980 it had more than 7,000 residents and in 1997 it was granted “city” status. Unlike many villages in the area, Felsőzsolca managed to avoid being annexed by Miskolc mostly because of the river Sajó which acts as a natural border between them. The two cities exist in symbiosis. Despite being a sovereign city outside the boundaries of Miskolc, Felsőzsolca is directly connected to Miskolc by the bus lines of MVK Zrt., (the official Miskolc mass transport company). Before World War II, there was a Jewish community in Felsőzsolca. At its height, there were 82 Jews in the community most of them were murdered by the Nazis in the Holocaust.
Этностық топтар
Халықтың 91% венгр ұлтынан, ал 9% рома ұлтынан. Бұдан басқа, Фелшозсольцада болгар және поляк азшылықтары да тұрады.
91% of the population has Hungarian nationality, and 9% of the inhabitants have Roma nationality. Out of this, the Bulgarian and Polish minority also live in Felsőzsolca.