Генри Вирц: Андерсонвил қамалшысы және соғыс қылмыскері
Henry Wirz
Генри Вирц (1823-1865) – офицер Конфедерации, комендант печально известной тюрьмы Андерсонвилл. Обвинен в военных преступлениях и казнен. История и споры вокруг его вины.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Конфедеративтік мемлекеттер армиясының офицері (1823–1865)
Confederate States Army officer (1823–1865)
Генри Вирц (туған Hartmann Heinrich Wirz; 25 қараша 1823 – 10 қараша 1865) – Конфедеративтік мемлекеттер армиясының офицері және соғыс қылмыскері деп танылған адам. Американдық Азамат соғысы кезінде ол Андерсонвилл түрмесінің коменданты болды, бұл түрме Андерсонвиллге жақын, Джорджия штатында орналасқан конфедерациялық әскери тұтқын лагері еді. Лагерьдегі адамгершіліксіз жағдайлар салдарынан шамамен 13 000 одақтық әскер тұтқыны қаза тапты. Соғыстан кейін Вирц лагерьге басшылық еткеніне байланысты жасалған қылмыс пен қастандық үшін сотталып, өлім жазасына кесілді. Өлім жазасын атқарғаннан бері Вирц өзінің кінәсі және беделі туралы пікірталас тудырды, соның ішінде Андерсонвилл түрмесінің жағдайларына және соғыстан кейінгі сот процесінің сапасына жеке жауапкершілігіне қатысты сын айтылды.
Henry Wirz (born Hartmann Heinrich Wirz; November 25, 1823 – November 10, 1865) was a Confederate States Army officer and convicted war criminal who served during the American Civil War. He was the commandant of Andersonville Prison, a Confederate prisoner of war camp near Andersonville, Georgia, where nearly 13,000 Union Army prisoners of war died as result of inhumane conditions. After the war, Wirz was tried and executed for conspiracy and murder relating to his command of the camp. Since his execution, Wirz has become a controversial figure due to debate about his guilt and reputation, including criticism over his personal responsibility for Andersonville Prison's conditions and the quality of his post war trial.
Ерте өмір және мансап
Вирц 1823 жылғы 25 қарашада Швейцарияның Цюрих қаласында, шебер тігінші және Цюрих қалалық кеңесінің мүшесі Иоганн Каспар Вирц пен Софи Барбара Филипптің отбасында дүниеге келді. Вирц бастауыш және орта білім алды, дәрігер болуға ниеттенді, бірақ оның отбасының медициналық білім алуға қажетті қаржысы болмады. Оның орнына, 1840 жылдан 1842 жылға дейін Цюрих және Туринде саудагерлік білім алды, содан кейін Цюрихтегі дүкенде жұмыс істеді. Ол келесі жылы босатылды және оның жазасы Цюрих кантонынан 12 жылдық жер аудармаға ауыстырылды. Вирц алғаш Мәскеуге барды, онда ол кішкентай операциялар жасауды және сүйек сынықтарын емдеуді үйренді. 1854 жылы Вирц методист жесір Элизабет Вулфқа (қызметтік аты Савеллз) үйленді.
Wirz was born Hartmann Heinrich Wirz on November 25, 1823, in Zürich, Switzerland, to Johann Caspar Wirz, a master tailor and member of Zürich's city council, and Sophie Barbara Philipp. Wirz received elementary and secondary education, and he aspired to become a physician but his family did not possess funds to pay for his medical education. Instead, he was educated as a merchant in Zürich and Turin from 1840 until 1842, when he began working at the department store of Zürich. He was released the next year and his sentence was commuted to 12 years of exile from the canton of Zürich, Wirz first went to Moscow, There, he learned to perform small surgeries and cast fractures. In 1854, Wirz married the Methodist widow Elizabeth Wolfe (née Savells).
Азаматтық соғыс
1861 жылы Америка Азамат соғысы басталғанда 37 жастағы Вирц Мэдисон Парашіндегі Конфедерация армиясының Луизиана штатының 4-ші батальонындағы А ротасында (Мэдисон жаяу әскері) қарапайым сарбаз ретінде қызметке қабылданды. Өмірінің соңында ол 1862 жылғы мамыр айында Жеті сосна шайқасына генерал Джозеф Джонстонның көмекшісі ретінде қатысқанын айтты, сол шайқаста Минье оғынан жарақаттанып, оң қолының қызметін жоғалтты. Алайда, тарихшылар бұл оқиғаға күмән келтіреді, олардың бірі бұл жарақаттың себебін одақтың тұтқындарының жоғалған құжаттарын іздеу үшін жүргізілген алты мың мильдік сапар кезінде алған жарақат болуы мүмкін дейді. Бұл сапар және үйінде өткен үш айлық емделу 1862 жылдың соңына дейін аяқталды. Кейін Вирцтің қызының айтуынша, Конфедерация президенті Джефферсон Дэвис капитан Вирцті «арнайы өкіл» етіп тағайындап, оны Англиядағы Конфедерация комиссары Джеймс Мейсонға және Франциядағы Джон Слайделлге құпия хабарламалар жеткізу үшін Еуропаға жіберді. Вирцтің көптеген жоғары лауазымдағы офицерлері және тіпті кейбір тұтқындар мақтады, оны майор шеніне ұсынғанмен, шен беруден бас тартты. Самтер лагері толық жоспар бойынша салынбағандықтан, одақтың тұтқындарының көптеп келуіне байланысты тез толып кетті. Бастапқыда ағаш казармалар салу жоспарланған, бірақ конфедераттар тұтқындарды бастапқыда тек уақытша түрме ретінде пайдалануға арналған, кең, тікбұрышты, ашық ауадағы қоршауда ұстады, ол одақпен тұтқындарды алмастыру үшін күтілген. Тұтқындар бұл жерге «Андерсонвилл» деген ат қойды, ол лагерьтің ресми есіміне айналды. Самтер лагерінде тығыздық, нашар санитарлық жағдай, азық-түлік, құрал-жабдық, медициналық құралдар мен ішуге жарамды судың жетіспеушілігі болды. Вирц жағдайдың нашар екенін түсініп, жоғары лауазымды офицерлерінен көбірек көмек беруді сұрады, бірақ оның өтініші қабылданбады. 1864 жылдың шілдесінде ол тұтқындардың босатылуы туралы келіссөздер жүргізуді сұрап, тұтқындар жазған петицияны қоса, бес тұтқынды Одаққа жіберді. 1864 жылдың тамызында 26 акрға дейін кеңейтілген түрмеде 33 000-ға жуық одақтық тұтқын болды – бұл кез келген басқа конфедерациялық түрмедегіден төрт есе көп, олардың көпшілігі тек шатырларда ғана баспана тапты. Сол жазда күн сайын 100-ден астам тұтқын ауру, қоршаған ортаның салдарынан немесе дұрыс тамақтанбаудан көз жұмды. Лагерь 14 ай бойы жұмыс істеген кезеңде 45 000-ға жуық тұтқын қамалды, олардың шамамен 13 000-ы (28%) қайтыс болды.
Upon the outbreak of the American Civil War in 1861, the 37 year old Wirz enlisted as a private in Company A (Madison Infantry), 4th Battalion of Louisiana Infantry of the Confederate army in Madison Parish. Shortly before his death, he said that he had taken part in the Battle of Seven Pines in May 1862, as an aide de camp to General Joseph E. Johnston, during which he was wounded by a Minie ball and lost the use of his right arm. That account is disputed by historians, one of whom says the injury may have actually occurred during a six thousand mile mission to track down missing records of Union prisoners. That journey and a subsequent three months of rehabilitation at his home, were completed by the end of 1862. Later accounts by Wirz's daughter alleged that Confederate President Jefferson Davis made Captain Wirz a "special minister" and sent him to Europe carrying secret dispatches to Confederate Commissioners James Mason in England, and John Slidell in France. Wirz was praised by his many superiors and even by some prisoners, and was even recommended for, but not promoted to, major. Camp Sumter had not been constructed to its full plan, and was quickly overwhelmed by the influx of Union prisoners. Though wooden barracks were originally planned, the Confederates incarcerated the prisoners in a vast, rectangular, open air stockade originally encompassing , which had been intended as only a temporary prison pending exchanges of prisoners with the Union. The prisoners gave this place the name "Andersonville", which became the colloquial name for the camp. Camp Sumter suffered from severe overcrowding, poor sanitary conditions, and an extreme lack of food, tools, medical supplies, and potable water. Wirz recognized that the conditions were inadequate and petitioned his superiors to provide more support, but was denied. In July 1864, he sent five prisoners to the Union with a petition written by the inmates asking the government to negotiate their release. At its peak in August 1864 after its expansion to 26 acres, the prison held some 33,000 Union prisoners – around four times more than any other Confederate prison – with little more than patchy tents for shelter. The same summer saw more than 100 prisoners die of disease, exposure, or malnutrition every day. Around 45,000 prisoners were incarcerated during the camp's 14 month existence, of whom close to 13,000 (28%) died.
Сот және өлім жазасы
Вирцті 1865 жылдың 7 мамырында Андерсонвилл қаласында 4-ші АҚШ атқыштарының жасағы тұтқындады. Ол бастапқыда Джорджия штатының Мейкон қаласына, содан кейін теміржолмен Вашингтон қаласына жеткізіліп, 1865 жылдың 10 мамырында келді, онда ол Олд Капитолий түрмесінде қамауда ұсталды, себебі федералды үкімет оны Одақ әскерлерінің тұтқындарының өміріне зиян келтіруге қатысқандығы үшін сотқа беруге шешім қабылдады. Арнайы әскери комиссия шақырылды, оның төрағасы генерал-майор Лью Уоллес болды. Басқа мүшелері: Гершом Мотт, Джон У. Гири, Лоренцо Томас, Фрэнсис Фессенден, Эдвард С. Брэгг, Джон Ф. Баллиер (АҚШ еріктілері), Т. Оллкок (4-ші Нью-Йорк артиллериясы) және Джон Х. Стиббс (12-ші Айова еріктілері). Полковник Нортон П. Чипман сот адвокаты қызметін атқарды. Сот процесі кезінде гангрена Вирцтің отыруына кедергі келтірді, сондықтан ол сот процесін диванда өткізді.
Wirz was arrested by a contingent of the 4th U. S. Cavalry on May 7, 1865, in Andersonville. He was taken first to Macon, Georgia, and then by rail to Washington, D. C., arriving there on May 10, 1865, where he was held in the Old Capitol Prison since the federal government decided to put him on trial for conspiring to impair the lives of Union prisoners of war. A special military commission was convened with Maj. Gen. Lew Wallace presiding. The other members were Gershom Mott; John W. Geary; Lorenzo Thomas; Francis Fessenden; Edward S. Bragg; John F. Ballier, U. S. Volunteers; T. Allcock, 4th New York Artillery; and John H. Stibbs, 12th Iowa Volunteers. Col. Norton P. Chipman served as Judge Advocate. During the trial gangrene prevented Wirz from sitting and he spent the trial on a couch.
Ақылы төлемдер
Әскери трибунал 1865 жылғы 23 тамыз бен 18 қазан аралығында АҚШ-тың Талаптар сотында өтті және АҚШ-тағы газеттердің бірінші беттерінде жарияланды. Вирцке «Джон Х. Уиндер, Ричард Б. Уиндер, Джозеф [Исаия Х.] Уайт, В. С. Уиндер, Р. Р. Стивенсон және басқа да белгісіз адамдармен бірігіп, конфедерация құрып, сөз байласып, АҚШ әскери қызметіндегі жауынгерлердің денсаулығына зиян келтіру және олардың өмірін жою, сол кезде тұтқынға алынып, «Конфедерациялық штаттар» деп аталатын шекаралар мен әскери түрмелерде ұсталып тұрғанда, АҚШ армиясын әлсірету және зақымдау мақсатында, соғыс заңдары мен әдет-ғұрыптарын бұза отырып» және «соғыс заңдарын бұзғаны үшін, денсаулыққа зиян келтіріп, өмірді жоюға тырысқаны үшін; түршіктікке, қинауларға ұшыратқаны үшін; денсаулығы нашар және жарамсыз жайларда ұстағаны үшін; қыстың суығына, жаздың күн күйген ыстығына ұшыратқаны үшін; лас су қолдануға мәжбүрлегені үшін; және жеткіліксіз және нашар тамақпен қамтамасыз еткені үшін» айып тағылды. Вирц 1864 жылғы тамызда 13 жеке қатыгездік және кісі өлтіру фактісін жасады деп айыпталды: револьвермен (нақтылау 1, 3, 4), құрбанды аяқтап, тепкені үшін (нақтылау 2), тұтқындарды тізгішпен байлағаны үшін (нақтылау 5, 6), тұтқындарды револьвермен ұрып-соққаны үшін (нақтылау 13) және тұтқындарды бір-біріне тізбектегені үшін (нақтылау 7). Вирц сондай-ақ күзетшілерге тұтқындарға мылтықпен оқ атуға бұйрық бергені үшін (нақтылау 8, 9, 10, 12) және тұтқынға шабуыл жасау үшін итті пайдаланғаны үшін (нақтылау 11) айыпталды.
The military tribunal took place between August 23 and October 18, 1865, was held in the United States Court of Claims, and dominated the front pages of newspapers across the United States. Wirz was charged with "combining, confederating, and conspiring, together with John H. Winder, Richard B. Winder, Joseph [Isaiah H.] White, W. S. Winder, R. R. Stevenson, and others unknown, to injure the health and destroy the lives of soldiers in the military service of the United States, then held and being prisoners of war within the lines of the so called Confederate States, and in the military prisons thereof, to the end that the armies of the United States might be weakened and impaired, in violation of the laws and customs of war" and for "violation of the laws of war, to impair and injure the health and to destroy the lives—by subjecting to torture and great suffering; by confining in unhealthy and unwholesome quarters; by exposing to the inclemency of winter and to the dews and burning sun of summer; by compelling the use of impure water; and by furnishing insufficient and unwholesome food—of large numbers of Federal prisoners." Wirz was accused of committing 13 acts of personal cruelty and murders in August 1864: by revolver (specifications 1, 3, 4), by physically stomping and kicking the victim (specification 2), by confining prisoners in stocks (specifications 5, 6), by beating a prisoner with a revolver (specification 13) and by chaining prisoners together (specification 7). Wirz was also charged with ordering guards to fire on prisoners with muskets (specifications 8, 9, 10, 12) and to have dogs attack a prisoner (specification 11).
Куәліктер
Ұлттық парк қызметі сотта куәлік берген 158 куәгерді тізімдейді, олардың ішінде бұрынғы Самтер лагерінің тұтқындары, бұрынғы Конфедерация әскерлері және жақын орналасқан Андерсонвилл тұрғындары бар. Он екі адам Вирздің қатыгездік көрсеткенін айтты. Бір куәгер, Феликс де ла Баум, өзін Маркиз де Лафайеттің ұрпағы деп мәлімдеп, Вирздің жеке өлтірген деген күдікпен айыпталған құрбанды ант беру арқылы анықтады. Куәлік берушілердің арасында тұтқындармен жұмыс істеген католик священнігі Питер Уилан да болды, ол Вирздің қорғанына куәлік берді. Андерсонвилльдің бұрынғы күзетшісі Джеймс Дункан қорғау тарапынан куәлік беруге шақырылды, бірақ Андерсонвилльдегі тұтқынның өліміне себеп болды деген айыппен дәлелдеме беруге тырысқанда тұтқындалды.
The National Park Service lists 158 witnesses who testified at the trial, including former Camp Sumter prisoners, ex Confederate soldiers, and residents of nearby Andersonville. Twelve said that they witnessed cruelty on the part of Wirz. One witness, Felix de la Baume, who claimed to be a descendant of the Marquis de Lafayette, identified under oath a victim allegedly killed personally by Wirz. Among those giving testimony was Father Peter Whelan, a Catholic priest who worked with the inmates, who testified on Wirz's behalf. A former Andersonville guard named James Duncan was called to testify for the defence, but was arrested when he tried to give evidence for allegedly causing the death of a prisoner at Andersonville.
Үкім
1865 жылдың қараша айының басында Әскери комиссия Вирзді, айыптау бойынша қастандық жасады деп тапты, сондай-ақ жеке қатыгездіктің 13 баптарының 10-ын жасады деп таныды және оны өлім жазасына кесті. Ол 4, 10 және 13-баптар бойынша айыптан босатылды. Линкольнге жасалған қастандық ісін қараған судья Джозеф Холт сот отырысы туралы есебінде Вирзді айыптады және "оның өлімге әкелуі тұтқын [Вирз] үшін ләззат алудың тойына ұласқан сияқты, ол осы жабайы тойларда осындай қуанышқа бөленді және олармен осындай айтылмаған тәкаппарлық пен ұятсыз әзіл-қалжыңдарды араластырды, кейде оны адам емес, демон ретінде көрсетуге жеткізді" деді. Вирц АҚШ Президенті Эндрю Джонсонға кешірім сұрап хат жазды, бірақ хатқа жауап келмеді. Өлім жазасын орындауға бір түн қалғанда, Вирздің атынан жұмыс істейтін адвокат Луис Ф. Шейдке жоғары лауазымды кабинеттік шенеунік жіберген елші Вирц Андерсонвиллде жасалған қатыгездіктерге Джефферсон Дэвисті кінәласа, оның жазасы жеңілдетіледі деді. Шейд бұл ұсынысты Вирзге қайталады, ол: "Шейд мырза, сіз мен Джефферсон Дэвис туралы ештеңе білмейтінімді әрқашан білесіз. Оның Андерсонвиллде болған оқиғаларға ешқандай қатысы болған жоқ. Егер мен оның жайлы білгенімде, тіпті өмірімді сақтап қалу үшін де, оған немесе басқа біреуге сатқындық жасамас едім" деді. Пастор П. Э. Боул да сол адамды қабылдады және кейін Джефферсон Дэвиске хат жіберді, ол оны және Вирздің Шейдке берген жауабын өзінің "Андерсонвилл және басқа да соғыс түрмелері" (1890) кітабына қосты. Андерсонвиллдің квартирмейстері Ричард Б. Уиндер сол кезде түрмеде болды және осы оқиғаны растады. Конфедерация сарбаздары Роберт Кобб Кеннеди, Сэм Дэвис және Джон Йейтс Билл тыңшылық еткені үшін, ал Марселл Джером Кларк партизандық әрекеттері үшін жазаланды. 1869 жылы Шейд президент Джонсоннан Вирздің денесін қайта жерлеуге рұқсат алды, ол Линкольн өлтірушілерімен бірге Вашингтон Арсеналында жерленген болатын. Денесін көшіру кезінде, оң қол, мойын және бас бөліктерінің мәйіт саралау кезінде алынғаны анықталды. 1990 жылдардың соңында Ұлттық денсаулық және медицина мұражайында оның екі омыртқасы сақталған. Осыған жауап ретінде Конфедерацияның Біріккен қыздары Генри Вирцке арналған ескерткіш салуды бастады, ол Андерсонвилл, Джорджияда орналасқан. Соңғы кездерге дейін SCV жыл сайын Вирздің Андерсонвиллдегі ескерткішіне шеру ұйымдастырып, оған конгресс кешірімін қолдаушылар да қатысты. SCV Вирзге 1977 жылы құрылған Конфедерацияның Ең батыл медалін өлімнен кейін берді. Дау тудырған мәселелердің бірі – прокуратура тарапынан куәлік берген Феликс де ла Баум, ол шын мәнінде 7-ші Нью-Йорк еріктілер полкінің (Стьюбен) дезертирі Феликс Оссер еді. Ұлттық парк қызметінің мәліметінше, де ла Баум Андерсонвиллдегі тұтқын болған және оның сот процесінде маңызды куәгер болғаны туралы аңыз бар. Тіпті оның бұрынғы тұтқындары сот барысында Вирздің Конфедерация үкіметінен азық-түлік, су және медициналық жабдықтар бойынша алған аз көмегі Андерсонвиллдегі жағдайды оның жауапкершілігінен асырып түсетінін мойындады. 1980 жылы тарихшы Морган Д. Пейплз Вирзді "күштінің құрбаны" деп атады. Вирздің сотталуы әлі де даулы болып қала береді. Айналасындағы дау-дамайларға қарамастан, Вирц ісі елдегі соғыс қылмыстарына қатысты алғашқы маңызды сот процестерінің бірі болды, тұрақты моральдық және құқықтық принциптерді қалыптастырды және соғыс кезіндегі белгілі бір әрекеттердің, жоғары лауазымды тұлғалардың бұйрығымен жасалған болса да, қабылдауға болмайтындығын көрсетті.
In early November 1865, the Military Commission found Wirz guilty of conspiracy as charged, along with 10 of 13 specifications of acts of personal cruelty, and sentenced him to death. He was acquitted of specifications 4, 10, and 13. In his report on the trial, the Judge Advocate General Joseph Holt, who had prosecuted the Lincoln assassination trials, vilified Wirz and pronounced that "his work of death seems to have been a saturnalia of enjoyment for the prisoner [Wirz], who amid these savage orgies evidenced such exultation and mingled with them such nameless blasphemy and ribald jest, as at times to exhibit him rather as a demon than a man." In a letter to U. S. President Andrew Johnson, Wirz asked for clemency, but the letter went unanswered. The night before his execution, Louis F. Schade, an attorney working on behalf of Wirz, was told by an emissary from a high Cabinet official that if Wirz implicated Jefferson Davis in the atrocities committed at Andersonville, his sentence would be commuted. Allegedly, Schade repeated the offer to Wirz who replied, "Mr. Schade, you know that I have always told you that I do not know anything about Jefferson Davis. He had no connection with me as to what was done at Andersonville. If I knew anything of him, I would not become a traitor against him, or anybody else, even to save my life." The Rev. P. E. Bole received the same visitor and later sent a letter to Jefferson Davis, who included it as well as Wirz's reply to Schade in his book, Andersonville and Other War Prisons (1890). Andersonville quartermaster Richard B. Winder, who was in the prison at the time, also confirmed this episode. Confederate soldiers Robert Cobb Kennedy, Sam Davis, and John Yates Beall were executed for spying, and Marcellus Jerome Clarke was executed for being a guerrilla. In 1869, Schade received permission from President Johnson to rebury Wirz's body, which had been buried at the Washington Arsenal alongside the Lincoln assassins. While the body was being transferred, it was discovered that the right arm, and parts of the neck and head, had been removed during autopsy. As of the late 1990s, the National Museum of Health and Medicine still had two of his vertebrae. In response, the United Daughters of the Confederacy initiated a construction of a monument honoring Henry Wirz in Andersonville, Georgia. Until recently, SCV annually marched to Wirz's memorial in Andersonville along with supporters of a congressional pardon for him. The SCV posthumously awarded Wirz their Confederate Medal of Honor, created in 1977. One controversy concerns a witness for the prosecution, Felix de la Baume, who was actually Felix Oesser, a deserter from the 7th New York Volunteers (Steuben) regiment. According to the National Park Service, de la Baume was definitely a prisoner at Andersonville and it is a myth that he was a key witness at the trial. Even a few of his former prisoners conceded during the trial that the minimal support Wirz received from the Confederate government in terms of food, water, and medical supplies made the conditions at Andersonville beyond his scope of responsibility. In 1980, historian Morgan D. Peoples referred to Wirz as a "scapegoat." Wirz's conviction remains controversial. Despite the surrounding controversy, the Wirz trial was one of the nation's significant early war crimes tribunals, creating enduring moral and legal notions and established the precedent that certain wartime behavior is unacceptable, regardless if committed under the orders of superiors or on one's own.
Танымал мәдениетте
Вирц – Маккинлей Кантордың Пулитцер сыйлығын жеңіп алған «Андерсонвилл» романындағы маңызды кейіпкер (1955), ол үшінші тарауда 1863 жылғы қазан айында Францияға жасаған сапары барысында таныстырылады. 1959 жылы Саул Левитттің «Андерсонвилл соты» пьесасында Вирцтің рөлін алғаш рет Герберт Бергхоф сомдады. Пьеса PBS телеарнасының 1970–71 жылғы «Голливуд телетеатры» сериясының бір бөлімі үшін қайта қойылғанда, Вирцті Ричард Басехарт бейнеледі. 1996 жылы түсірілген американдық «Андерсонвилл» фильмінде Вирцтің рөлін чех актері Ян Тржиска ойнады.
Wirz is an important character in MacKinlay Kantor's Pulitzer Prize winning novel Andersonville (1955), introduced in the third chapter during his mission to France in October 1863. In Saul Levitt's 1959 play The Andersonville Trial, Wirz was first played by Herbert Berghof. When the play was recreated for an episode of PBS's 1970–71 season of Hollywood Television Theatre, Wirz was portrayed by Richard Basehart. Wirz was portrayed by the Czech actor Jan Tříska in the American film Andersonville (1996).