Британдық саяхатшы және Үндістан саясатындағы тұлға

Кіріспе

Британдық консервативті саясаткер Лоренс Джон Ламли Дандас, 2-ші Зетленд маркизі (11 маусым 1876 – 6 ақпан 1961), 1892 жылға дейін Дандас лорды, ал 1892–1929 жылдары Рональдшай графы атанған британдық мұрагерлік пэрі және консервативті саясаткер. Үндістан жөніндегі сарапшы, ол 1930 жылдардың соңында Үндістанның мемлекеттік хатшысы қызметін атқарды.

Ерте өмір және білім

Зетланд 1876 жылы Лондонда дүниеге келді, ол Лоуренс Дундастың, 1-ші Зетленд маркизінің және оның әйелі Леди Лилиан Селена Элизабет Ламлидің, 9-шы Скарбро графы Ричард Ламлидің қызының ең үлкен, тірі қалған ұлы еді. Ол Харроу мектебінде және Кембридж университетінің Тринити колледжінде білім алды. Кембриджде ол Университет Питт клубының мүшесі болған.

Саяси мансап

Лорд Рональдшей Солтүстік Йорк ерікті артиллериясының лейтенанты болып тағайындалды. 1900 жылғы 3 сәуірде ол Үндістанның вице-королі лорд Керзонның қосымша жәрдемшісі болып тағайындалды. Британдық Раджда Керзон үшін жұмыс істеген кезде Рональдшей Азияны кеңінен аралап, кейіннен өзінің көркем және ғылыми еңбектерін жазуға ықпал еткен тәжірибелер жинады. Зетланд 1907 жылы Хорнси округінен парламентке сайланды және 1916 жылға дейін осы мандатты сақтап қалды. Оның көптеген қоғамдық қызметтері Британдық Үндістанға қатысты болды. 1912 жылдың қыркүйегінде ол (лорд Ислингтон, Герберт Фишер, әділет судьясы Абдур Рахим және басқалармен бірге) 1912–1915 жылдарғы Үндістандағы мемлекеттік қызметтер жөніндегі Корольдік комиссияның мүшесі болып тағайындалды. 1917–1922 жылдары Бенгалияның губернаторы, ал 1935–1940 жылдары Үндістанның мемлекеттік хатшысы болды. Консервативтік партияның мүшесі болғанымен, ол үндістерге елдің басқаруына жауапкершілікті күшейтуге рұқсат беруге сенді, бұл Канада, Австралия және бұрынғы Британ империясының басқа да дербес бөліктерінің мәртебесіне (доминион статусы) әкелуі керек деп сақты. Зетланд 1935 жылғы Үндістан үкіметі заңына әкелген ұзақ келіссөздерде маңызды рөл атқарды, ол Уинстон Черчилль мен «талдаушылардың» Үндістанға тікелей британдық билікті қауіпке тіккен кез келген нәрсеге қарсылығына қарамастан, осы идеалдарды іске асыруға бағытталды. Зетланд сонымен қатар жазушы болды: Үндістан кеңсесінде оның парламенттік хатшысының орынбасары болған Раб Батлер, ол Үндістанның болашағы туралы басшысының ойлауын жақсырақ түсіну үшін қалай әрекет ету керектігін сұрағанын және «Менің кітаптарымды оқыңыз!» деген жауап алғанын айтады. Зетланд, Үндістан үкіметі заңын қабылдауға көмектескен және Зетландтың алдыңғы іссапары Сэмюэл Хоардың кезінде үлкен ықпалға ие болған Батлерден қашықтық сақтады, оны көргісі келсе, алдын ала кездесуді тағайындауды талап етті. Батлер тағы екі жыл оның басшылығында қызмет етті, бірақ естеліктерінде осы кезеңге тек бір абзацты ғана арнады. Зетланд Үндістанның мемлекеттік хатшысы ретінде жаңа заңды іске асыру үшін қолайлы жағдайда болды, бірақ ол қызмет еткен екі вице-король, лордтар Уиллингдон мен Линлитгоу, одан да аз идеалист болды. Оқиға соңында Уиллингдон мен Линлитгоудың дұрыс екендігі 1937 жылғы провинциялық сайлауда Конгресс партиясының жеңіске жетуімен расталды, бұл Зетландты қатты мазалады. Зетландтың Мемлекеттік хатшы ретіндегі қызмет мерзімі және 1935 жылғы заңмен ұсынылған демократия тәжірибесі 1940 жылы Черчилльдің премьер-министрлік лауазымын қабылдауымен аяқталды: Зетланд одан кейін өзінің және Черчилльдің Үндістанға қатысты көзқарастарының өте әртүрлі екенін сезініп, отставкаға кетті, себебі «Мен оған тек кедергі келтіремін» деп ойлады. Осыған дейін екі ай бұрын, 1940 жылғы 13 наурызда, Зетланд Какстон залында үнділік ұлтшыл Удхам Сингх атқан төрт адамның бірі болды; Пәнджабтың бұрынғы вице-губернаторы Майкл О'Двайер қаза тапты. Зетланд қабырғасында тек көкжиектер болды (оқ оның киімінен табылды) және бес күннен кейін Лордтар палатасында орын алды. Ұлыбритания мен Германия арасындағы жақсы қарым-қатынасты қолдайтыны белгілі Зетланд 1930 жылдардың соңында Англо-неміс серіктестігімен байланысты болды. Зетланд 1922 жылы Таза кеңеске ант берді және 1942 жылы Гартер орденінің рыцары аталды. Ол 1937 жылы VI Георгтың таққа отыруында Мемлекеттік семсерді алып жүрді және 1945–1951 жылдары Йоркширдің Солтүстік бөлігінің Лорд-лейтенанті болды. 1922 жылы Корольдік географиялық қоғамның президенті, ал 1928–1931 жылдары Ұлыбритания мен Ирландияның Корольдік Азия қоғамының президенті болып сайланды. 1932–1945 жылдары Ұлттық қордың төрағасы болды.

Lord Ronaldshay was commissioned a lieutenant in the North Riding of York Volunteer Artillery. He was on 3 April 1900 appointed an extra aide de camp to Lord Curzon, Viceroy of India. While working for Curzon in the British Raj, Ronaldshay travelled widely through Asia, having experiences which would later inform his fictional and non fictional writing. Zetland was returned to Parliament for Hornsey in 1907, a seat he held until 1916. Much of his public career centred on British India. In September 1912, he was appointed (with Lord Islington, Herbert Fisher, Mr Justice Abdur Rahim, and others) as a member of the Royal Commission on the Public Services in India of 1912–1915. He was Governor of Bengal between 1917 and 1922 and Secretary of State for India between 1935 and 1940. Although a member of the Conservative Party, his belief was that Indians should be allowed to take ever increasing responsibility for the government of the country, culminating in Dominion status (enjoyed by Canada, Australia, and other formerly self governing parts of the British Empire). Zetland played an important role in the protracted negotiations which led to the Government of India Act 1935, which began, subject to the implacable opposition of Winston Churchill and the "diehards" to anything that might imperil direct British rule over India, to implement those ideals. Zetland was also an author: Rab Butler, who served as his Parliamentary Under Secretary at the India Office, records that he asked how he could understand better his chief's thinking about the future of India and received the answer: "Read my books!" Zetland kept Butler, who had helped to pass the Government of India Act and had enjoyed great influence under Zetland's predecessor Samuel Hoare, at arm's length, requiring him to book an appointment in advance if he wanted to see him. Butler continued to serve under him for another two years, but devotes only a single paragraph to this period in his memoirs. Zetland was ideally placed as Secretary of State for India to implement the new Act, although the two Viceroys with whom he served, Lords Willingdon and Linlithgow, were rather less idealistic than he. In the event, Willingdon and Linlithgow were proved right when the Congress Party won the 1937 Provincial elections, much to the dismay of Zetland. Zetland's term as Secretary of State — and the experiment with democracy represented by the 1935 Act — came to an end with Churchill's assumption of the Prime Ministership in 1940: Zetland then offered his resignation, feeling that his ideas and Churchill's regarding India were so different that "I could only end by becoming an embarrassment to him." Two months prior to this, on 13 March 1940, Zetland was one of four people shot at the Caxton Hall by Indian nationalist Udham Singh; former lieutenant governor of the Punjab, Michael O'Dwyer, was killed. Zetland suffered only bruising to his ribs (the bullet was found in his clothes) and was able to take his seat in the House of Lords five days later. Zetland, who was known to favour good relations between the UK and Germany, was associated with the Anglo German Fellowship during the late 1930s. Zetland was sworn of the Privy Council in 1922 and made a Knight of the Garter in 1942. He also bore the Sword of State at the coronation of George VI in 1937 and was Lord Lieutenant of the North Riding of Yorkshire between 1945 and 1951. He was elected President of the Royal Geographical Society in 1922 and President of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland for 1928–31. From 1932 to 1945, he was chairman of the National Trust.

Өлім

Лорд Зетланд 1961 жылы 84 жасында қайтыс болды, ал маркизалық және басқа да титулдары оның үлкен және жалғыз тірі қалған ұлы Лоуренсқа көшті. Зетланд графинясы 1973 жылдың қаңтарында қайтыс болды.

Жарияланымдар

Қиыр Шығыстағы көшпелі студент. 1904 ж.
Найзағайлы жерлер: Сикхим, Чумби және Бутан. Хоутон Миффлин компаниясы, Бостон, 1923 жыл
Үндістан: Құстың көзімен сарқылу. Констебл, Лондон, 1924 жыл
Ариявартаның жүрегі; үнділік наразылықтың психологиясын зерттеу. Констебл, Лондон, 1925 жыл
Лорд Керзонның өмірі. (3 томдық). Эрнест Бенн ЛТД, Лондон, 1928 жыл
Essayez: Лоуренстің естеліктері. Джон Мюррей, Лондон, 1956 жыл.