Кіріспе

Мектеп жүйесінен үйде оқытуға көшу

Дескүлинг – австриялық философ Иван Ильич тапқан термин. Бүгінде бұл сөзді үйде оқытатын ата-аналар, әсіресе еркін оқытуды қолданушылар, балалар мен ата-аналар мектеп жүйесінен үйде оқытуға көшу кезінде басынан өткізетін ауысу процесін сипаттау үшін қолданады. Бұл балалардың мектептік күнделікті тәртіптен және институционалдық ойлаудан бірте-бірте алыстауы, өздігінен білім алу қабілетін қайта дамытуы және үйде оқытудың алғашқы күндерінде нені үйренгісі келетінін анықтауымен байланысты. Бұл процесске кететін уақыт баланың жеке ерекшеліктеріне және мектепте өткізген уақытына байланысты өзгеруі мүмкін. Бұл процесс әр баланың мінез-құлқына әртүрлі әсер етеді. Әсіресе дескүлингтің алғашқы күндерінде балалар көбінесе мектеп ортасынан қалпына келгенді қалайды, сондықтан ұзақ ұйықтап, кез келген мақсатты оқудан бас тартып, оның орнына теледидар көру немесе бейне ойындар ойнау сияқты басқа көңіл көтерулерге бет бұрады, бұл жазғы демалыстың алғашқы күндеріне тән мінез-құлыққа ұқсас. Осы ауысу процесінде балалар көңілсіздік сезіміне беріліп, күнделікті құрылымды сағынуы мүмкін.

Өмірбаян

Иван Ильич мектептен шығару идеясын қалыптастырды, ол балалардың дәстүрлі білімі жаңадан құрылуы керек деп ойлады. Ильич мектептерде маңызды дағдыларға емес, бағалар мен аттестаттауға бағытталған "жасырын оқу жоспары" бар деп сенді. Ол қазіргі заманғы білім беру жүйесі мектептерді өндірістік жүйе ретінде дамытуға ұмтылады деп санды, сондықтан дәстүрлі білім беру мекемелерінің білім беру және оқудағы монополиясын жоюды көздеді.