Кіріспе

жоқ. Тізімде қазіргі кезде қолданылмайтын әртүрлі елдердің тарихи әскери тулары, стандарттары және гидондары келтірілген.

Орта ғасырлар

Орта ғасырларда әскер бөлімдерінің нақты түстері болмаған, олар көбінесе өздерінің феодалының гербін таққан. Франция әскерлері Капетия әулетінің символы – лилия гүлін жиі пайдаланған. Франция королінің ресми шайқас туы да болған, Орифламме: қызыл түсті, алтынмен безендірілген ерекше ту және "Монжуа Сент-Дени" деген ұран. Орифламме шайқасқа әкелгенде, жауға жеңілдік болмайтынын білдірген. Осы кезеңдегі ағылшын сарбаздары кейде өзін тану белгісі ретінде Киелі Георгийдің кресін таққан.

Ансиан Режим (15-18 ғасырлар)

Ансиан Режимінің француз түстері бірдей дизайнға ие болды: ақ крест, Франция кресті (тік крест, бірақ кейде "Royal Deux Ponts" полкінің туы сияқты Сент-Эндрю кресі болды). Стандарттың қалған бөлігі полкке байланысты болатын. Көбінесе Франция кресі туды төрт тең бөлікке бөлетін. Бөліктердің түсі бірдей болуы мүмкін (әсіресе теңіз әскерлерінің туларында). Кейде екі түс қолданылатын: жоғарғы сол және төменгі оң төртбұрыштар бір түсті, ал жоғарғы оң және төменгі сол төртбұрыштар басқа түсті болар еді. Көп жағдайда Франция кресінде лилия гүлдері және жазу немесе ұран орналастырылған. Полктер көбінесе өз провинцияларының атын алды: Пикардия (Еуропаның ең көне полкі), Нормандия, Пьемонт, Прованс, бірақ "Регимент де ла Рейн" (Патшайым полкі) сияқты ерекше атаулармен де танылатын. Әр полктің өз туы болды. Полковник, полк басшысы ретінде, арнайы туға ие болды: ол да Францияның ақ кресін алып, төрт бөлігі де ақ түсті болды (ақ түс француз монархиясының түсі еді). Қазіргі Квебек туы осы кезеңдегі француз түстерінің дизайнымен дәлме-дәл келеді. Корольдік армияның жаяу әскерінде қызмет еткен шетелдік азаматтардан құралған полктер де осы үлгіні қолданды.

Революциялық армия

1794 жылы Француз армиясы Революциядан кейін қайта ұйымдастырылды. Полктар әрқайсысында үш батальоннан тұратын деми-бригадалар деп аталды. Әр деми-бригаданың 1-ші батальоны еріктілерден, ал 3-ші батальоны әскери міндеттілерден құралды. Бұл екі батальон да бірдей түс алды. Ал 2-ші батальон ескі Корольдік армияның полкінен құрылып, 1-ші батальоннан өзгеше түс алды. Барлық 2-ші батальондардың түстері бір-бірімен ұқсас болды (деми-бригаданың нөмірінен басқа), ал 1-ші батальондардың түстері әртүрлі болды.

Ұлы император әскері

Наполеон I-нің Император армиясында полктер жаңа туларды алды, олар бағананың үстіне орнатылған бүркіттен алынған «бүркіттер» деп аталды. Тудың дизайны әр әскер түріне қарай өзгерді.

Пруссия патшалығы

1740 жылы Фредерик II, тарихқа Ұлы Фредерик ретінде енген, Пруссия тағына отырды. Содан аз уақыт өткен соң ол Пруссия армиясының жаяу әскер полктеріне жаңа үлгідегі түстерді беруді бастады. Жаңа ереже бойынша, әр полк әр батальонға екі ту алды. Бірінші батальон патшаның туын (лейбфахне) және бір полк туын (региментсфахне) алып жүрді, ал екінші батальон екі региментсфахнені алып жүрді. Лейбфахне ақ түсті матадан жасалған, ал региментсфахне полктің ерекше түсіне сәйкес түсті матадан жасалған. Екі тудың ортасында «Pro Gloria et Patria» (Даңқ пен Отан үшін) деген жазуы бар шиыршықтың астында тақ киген Пруссиялық бүркіт бейнеленген дөңгелек тақташа орналасқан. Тудың төрт бұрышында тәж киген патшалық моноклдар (FR – Fredericus Rex) бейнеленген. Гүлдесте, тәж және моноклдар алтын немесе күміс түсті болуы мүмкін. Ерекшелігі, пруссиялық жаяу әскер туларының ені, ұзындығынан кем болды, өлшемдері 140х120 сантиметрді құрады. Тудың арқандары мен мақтаныштары күміс және қара түсті болды. Тулар жібектен тігілген, ал оларға белгілер салынған. Жаяу әскер полкінің тулары 1742 жылдан 1806 жылға дейін, Наполеоннан күйреушілік жеңіліс тарихы бар, бір кездегі мақтан тұтқан Пруссия армиясын жойғанша, өзгеріссіз қалды. 1811-12 жылдардан бастап жаңадан құрылған армияға жаңа тулар берілгенде, олардың дизайны бастапқы үлгіге негізделген, бірақ бірқатар өзгерістер енгізілді. Кавалерия құралымдарында да осы үлгі сақталды, 1-ші эскадрилья немесе кавалерия батальоны (1744 жылдан бастап кирасиерлер және гусарлар) полктері патшаның стандартын (лейбстандарт) және эскадрилья стандартын (эскадронстандарт) алып жүрді. Драгун полктері бөлім түстеріндегі жайылған құйрықты стандарттарға (лейбфахне және эскадронсфахне) ие болды. Гарде дю Кор полкінің 1-ші эскадрильясында ғана рим стиліндегі vellixum стандарты болды, ал қалған эскадрильялар бүркітпен әрленген найзаларды ұстады.

Үшінші рейх

Әскери: Үшінші рейхтің неміс армиясының түстерінің үлгісі 1936 жылы бекітілді. Оған тортбұрышты ақ жалау кіреді, шеттеріне дейін созылған қара темір крест орналасқан. Крест күміс жиекпен, одан кейін жіңішке қара жиекпен және ақ фимбриациямен шектелген, әр бұрышында қара свастика бар. Жалаудың ортасында күміс гүл шоғырымен оралып, қара ("Армия үлгісіндегі") бүркіт қара свастиканы ұстап тұрған ақ диск бейнеленген. Түстің фоны әскер түріне қарай өзгерді. Кавалерия мен артиллерияда бірдей үлгі болды, бірақ олар қарапайым жалау емес, қарлығаш құйрықты стандарт (стандарт) ретінде жасалған. Кейін механикалық құрамалар үшін де осыған ұқсас үлгілер пайда болды. Люфтваффе: Люфтваффе жер әскерлеріне армиядан өзгеше түстер берілді. Олар қызыл (ұшаққа қарсы әскерлер үшін), сары (ұшқыштар үшін) немесе жасыл (дала әскерлері үшін) болды, және олардың үстінен қара сызылған ақ диагональды крест өтті. Жалаудың алдыңғы бетінде күміс гүл шоғырымен бірге темір крест бейнеленген. Әр бұрышында қара свастика болды, ал жалаудың шеті күміспен әшекейленген. Артындағы беті темір крестің орнына күміс (Люфтваффе үлгісіндегі) бүркітпен бірдей болды. Әскери-теңіз күштері: Кригсмарине түстері Люфтваффе түстеріне ұқсас болды. Жалау көк түсті, ал бүркіт орнына қара свастика бейнеленген. Алқасы және диагональ сызықтары да қара емес, алтын болды. Бұрыштарында алтын якорьлер (жоғарғы сол жақта, төменгі оң жақта) және темір кресттер (жоғарғы оң жақта, төменгі сол жақта) орналасқан. Екінші жағында ортасында темір крест, ал бұрыштарындағы екі темір крестің орнына алтын бүркіттер бейнеленген. Жалаудың шеті алтынмен қапталған. Теңіз күштерінің барлық жердегі құрамалары, соның ішінде теңіз жаяу әскері мен артиллериясы да осыған ұқсас түстерді қолданды. Waffen SS: Waffen SS жаяу әскеріне берілген түстер басқа қарулы күштерден мүлдем өзгеше болды. Бұл негізінен алтынмен қапталған ұлттық жалау еді, сол жақ жоғарғы бұрышында батальон мен полк нөмірлері көрсетілген. Кавалерия мен моторизацияланған құрамалар құйрықты жалау нұсқасын қолданды. СС дивизиялары, мысалы, 1-ші СС танк дивизиясы «Лейбштандарте СС Адольф Гитлер», өз жалауларын бұрынғы үлгілерге, әсіресе SA-ның «ГЕРМАНИЯ ОЯН!» (DEUTSCHLAND ERWACHE) жалауына негіздеді; кейін LSSAH бұл жалауды Гитлердің жеке стандартының нұсқасымен ауыстырды. СС дивизияларының барлық жалаулары римдік вексилль стилінде жасалған, бұл 1945 жылғы Мәскеу Жеңіс шеруінде НКВД-нің Ленин мавзолесіне жалау лақтырғанынан көрінеді.

Моңғолия

Моңғолияда Tug әскери түске балама тарихи әскери символ ретінде қарастырылады. Ол - жонында жылқы немесе яқтың қылшықтары бекітілген дөңгелек қалпы. Ол Моңғол империясы кезінде енгізіліп, содан кейін Түрік-Моңғол, түрік хандықтары және Осман империясы қолданған.

Конституциялық монархия

Конституциялық монархия (1834-1910) кезеңінде португал армиясының әр полкі мен басқа да тәуелсіз бөлімшелері полк туына ие болды, ол сол кездегі Португалия туының нұсқасы болды. Тудың алқабы көк және ақ түстерге тік бөлінген, ортасында патша гербі орналасқан, алтын зәйтүн бұтақтарымен қоршалған, олар қызыл лентамен байланған және Христиан орденінің кресі бейнеленген. Гербтің төменінен бөлімшенің нөмірі ал жағында, ал полк атауы арт жағында жазылған ақ лента өткен. Тудың қабырғалары 130 см-ге тең шаршы болған. Атты бөлімшелердің тулары да осыған ұқсас болған, бірақ олар "стандарттар" деп аталған және әр қабырғасы 80 см-ге кішірек болған.

Ресей империясы

Ресей империясының әскерінде тулар 18 ғасырда енгізілді. Ірі полк тулары жаяу әскер бөлімдеріне арналса, шағын, көтеріп жүруге ыңғайлы тулар атты әскер мен атты артиллерияда қолданылды. 1797 жылы туларды табыстау бойынша әскерилерге басшылық ету үшін ережелер қабылданды. Қайта құрылған жаяу әскер бөлімдері үшін жаңа үлгілер жасалды, онда мемлекеттік түс – мемлекеттік нышанмен ақ түс, ал ротаның/батальонның/полктің белгіленген түстері – басқа нышанмен көрсетілді. 1812 жылы бұрынғы дәстүр, британдық үлгідегі орыс бейімделуі, барлық бөлімдер үшін жалғыз ту ретінде полк туы немесе штандарды қолданумен ауыстырылды.

Испания Корольдігі

1810 жылдың шілдесінде шыққан әскер ережесінде испан әскерінің қатарлы жаяу әскер полктері екі түс көтеретіні айтылған. Бірінші батальон коронеланы (Патшаның түсін) көтеретін, ол ақ түсті болып, ортасында корольдік герб бейнеленген, кейде бордо түстегі кресттің үстінде, түрлі полк белгілерімен оралып тұратын. Ал екінші батальон (және жеңіл жаяу әскердің тәуелсіз батальондары) сенцилланы (полк түсін) көтеретін, ол бордо түстегі крестпен және төрт бұрышында провинциялық гербтармен, ал жоғарғы жартысында полк атауымен болды. 1843 жылы ережеге полк түстерінің жаңа үлгісі енгізілді, онда сенцилла батальонамен алмастырылды. Бұл – қызыл, сары, қызыл түстерден тұратын көлденең жолақты ұлттық түстерді қабылдаған, ортасында кішкентай бордо түстес крест және оны айнала қоршаған полк атауы бар қарапайым корольдік гербтің бейнеленген туы болды.

Франконың Испаниясы

Испания азамат соғысында генерал Франконың жеңісінен кейін испан әскері тек бір түс – "баталон" қолдану саясатын қабылдады, оның ортасында корольдік елтаңбаны алмастырған жаңа елтаңба орналастырылып, оны полктің аты айнала қоршап тұрды.