Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1950 жылдан бастап "Сентурионды алмастыратын конструкцияны іздеу" мақсатымен бірқатар тұжырымдық зерттеулер жүргізілді. Бұл зерттеулер қазіргі Centurion Heavy Cruiser танкысының дизайнын жетілдірумен қатар, танкіге қарсы зымырандармен немесе автоматты зарядтау және сұйық отынмен жұмыс істейтін қарулармен жабдықталған кішкентай 1 және 2 адамдық танктер сияқты дәстүрлі емес идеяларды да қамтыды. 1954 жылы "Ұлыбританияның келесі танкысы HV қаруымен және патрондық зарядтау жүйесімен жабдықталған, эволюциялық болуы керек" деген шешім қабылданды. Бұл жұмыс жаңа танк үшін Соғыс министрлігінің техникалық талаптарын жасауға әкелді. Бас штабтың талаптары Корея соғысындағы Centurion және Conqueror танктерінің тәжірибесіне негізделген. Танк жауға алыс қашықтықтан, қорғаныс позицияларынан шабуыл жасауға және орташа артиллерияға қарсы тұруға қабілетті болуы керек еді. Осы мақсатта, қарудың Conqueror танкысінің 8 градустық бұрылыс бұрышынан артық бұрылыс бұрышы болуы және жақсы алдыңғы бронямен жабдықталуы тиіс еді. Танк алғашқы минутта минутына 10 оқ, ал келесі төрт минутта минутына 6 оқ атуға қабілетті болуы күтілді. 1959 жылдан бастап әскерлік сынақтар үшін бірнеше прототиптік үлгілер ұсынылды, олар бірқатар өзгерістерді анықтады. Қозғалтқыштың дірілі мен салқындатуын жақсарту үшін артқы корпустың дизайны қайта жасалды. Бұл конструкциялық салмақты шамамен 50 тоннаға дейін арттырды, сәйкесінше, 45 тоннаға есептелген аспасы күшейтілді. Жолдарды зақымданудан қорғау үшін жол табандары орнатылып, жерден серпілу биіктігі арттырылды. Дизайн 1960 жылдардың басында қабылданды. Ұлыбритания мен Израиль соңғы кезеңдерде Израильдің бұл танкты сатып алып, отандық өндіріске шығаруы үшін бірлесіп жұмыс істеді. Төрт жылдық сынақтар барысында екі прототиптік үлгі жеткізілді. Алайда, ақыр соңында бұл танкты израильдіктерге сатудан бас тартты (өйткені 1960 жылдардың соңында Ұлыбритания Израильге қарағанда араб мемлекеттері мен Иорданияға жақын болды), бұл оларды өздік даму бағдарламасын іске қосуға итермеледі. 1957 жылы НАТО күштері көптүрлі отынды қозғалтқыштарды пайдалану керек екенін белгіледі. Алғашқы Leyland қозғалтқышы тік осқа шамамен қуатты жеткізді, бұл жолдағы ең жоғары жылдамдығы шамамен және қиыр жердегі өнімділігі шектеулі болды. Horstmann серпінді аспасы торсионды аспалы танктерге қарағанда жолдағы жүру сапасын төмендеткенімен, 11-ші гусарлар полкінің полковнигі Питер Хамер: "нағыз қиын жерде ол Leopard танкысын артта қалдыра алады" деді. Цилиндр қаптамалары қысыммен орнатылғандықтан, цилиндр блогының ішінде салқындатқыш ағып кетуі жиі кездесетін, нәтижесінде құбырдан ақ түтін шығатын. 1970 жылдардың соңында, қозғалтқыш дизайны Belzona енгізілуімен өзгертілді, ол қаптамалардың тығыздығын жақсарту үшін қолданылды. Қозғалтқыштың қуаты да артты, кейінірек қозғалтқыштар тік осқа қуатты жеткізді. Бұл жақсы өнімділік пен жылдамдыққа әкелді. Алайда, қиыр жердегі өнімділік шектеулі болып қалды.
Starting in 1950, a series of Concept Research Studies were undertaken "in the search for a design to succeed Centurion". These involved both a development of the existing Centurion Heavy Cruiser Tank design, as well as a variety of unconventional concepts such as small 1 & 2 man tanks equipped with anti tank missiles or auto loading and liquid propellant guns. in 1954 the decision was taken that "the next UK tank should be an evolutionary one designed to carry an HV gun with a bagged charge ammunition system". This work led to a War Office specification for a new tank. The General Staff specification drew on the experience of Centurion tanks in the Korean War as well as that of the Conqueror tank. The tank was expected to be able to engage the enemy at long range, from defensive positions, and be proof against medium artillery. To this end, the gun was to have a greater angle of depression than the 8 degrees of Conqueror and would be equipped with better frontal armour. The tank was expected to achieve a firing rate of 10 rounds per minute in the first minute and six per minute for the following four. The first few prototypes were provided for troop trials from 1959 which identified a number of changes. Improvements to address engine vibration and cooling resulted in a redesign of the rear hull. This increased the design weight to nearly 50 tons and accordingly the suspension (which had been designed for 45 tons) was strengthened. Trackpads had to be fitted to protect roads from damage and the ground clearance increased. The design was accepted in the early 1960s. Britain and Israel had collaborated on the development in its latter stages with a view to Israel purchasing and domestically producing the vehicle. Two prototypes were delivered as part of a four year trial. However, it was eventually decided not to sell the marque to the Israelis (since, at that period of time in the late 1960s, the UK was more friendly towards the Arab states and Jordan than to Israel), which prompted them to follow their own development programme. In 1957, NATO had specified that its forces should use multi fuel engines. The early Leyland engine delivered around to the sprocket, which meant a top road speed of around and cross country performance was limited. Whilst the Horstmann coil spring suspension reduced the on road ride quality compared to tanks with torsion bar suspension, Colonel Peter Hamer of the 11th Hussars commented that "over really bad rough ground it could leave a Leopard for dead". Due to the cylinder linings being pressure fitted, coolant leaks within the cylinder block were common, resulting in white smoke billowing from the exhaust. In the late 1970s, engine design changed with the introduction of Belzona which was used to improve the lining seals. Engine output also increased, with later engines delivering some to the sprocket. This meant better performance and an increased speed. However, cross country performance remained limited.
Дизайн
Chieftain-нің конструкциясы қатаң еңіс корпус пен мұнараны қамтиды, бұл алдыңғы броняның мұздықтағы (нақты қалыңдығы) және мұнарадағы (нақты қалыңдығы) тиімді қалыңдығын едәуір арттырды. Оның мантилеті жоқ мұнарасы болды, бұл көлікті төмен қарай қарай он градусқа дейін еңкейту мүмкіндігін толық пайдалануға мүмкіндік берді. Қауіпсіздік мақсатында алғашқы прототиптерде мантилетті жабатын кенепті экран және көлбеу глацистік пластинаның үстінде көлік құралының конфигурациясын жасыру үшін орнатылған металл қорап болды. Жүргізуші шахтаның корпусында жартылай жатып, оның люгі жабылғанда, бұл алдыңғы жақтағы пластинаның профилін азайтуға көмектесті. Командир, мерген және зарядтаушы мұнарада орналасқан. Мұнараның сол жағында инфрақызыл мүмкіндігі бар зәулім шам орналасқан. Chieftain танкысының бастапқы дизайны бензинмен жұмыс істейтін "V8 Rolls Royce қозғалтқышын" қарастырған.
The design of the Chieftain included a heavily sloped hull and turret which greatly increased the effective thickness of the frontal armour – on the glacis (from an actual thickness of ) and on the turret (from ). It had a mantletless turret in order to take full advantage of reclining the vehicle up to ten degrees in a hull down position. For security reasons early prototypes had a canvas screen covering the mantlet and a sheet metal box mounted over the sloping glacis plate to disguise the configuration of the vehicle. The driver lay semi recumbent in the hull when his hatch was closed down which helped to reduce the profile of the forward glacis plate. The commander, gunner and loader were situated in the turret. To the left side of the turret was a large searchlight with infrared capability in an armoured housing. The original design of the Chieftain tank called for a petrol "V8 Rolls Royce engine" "
Leyland L60 қозғалтқышы – көп отынды пайдалануға арналған екі тактілі, қарама-қарсы поршеньді конструкция, сондықтан ол қол жетімді кез келген отынмен жұмыс істей алатын еді. Бірақ іс жүзінде қозғалтқыш күтілген қуатты бермеді және сенімсіз болды, шамамен 90% бұзылу деңгейіне ие деп есептелді, бірақ оны түзету үшін жақсартулар енгізілді. Басты проблемалар цилиндр қаптамасының бұзылуы, желдеткіш жетегінің проблемалары және діріл мен дұрыс орнатылмаған құбырларға байланысты үнемі ағып кетуі болды. Дегенмен, қозғалтқыштың қуаты артқан сайын танктың өзі ауырлай түсті. Chieftain-де Centurion-да болмаған NBC қорғаныс жүйесі болды. 1970 жылдардың басында Mk 3/3 нұсқасы қашықтық өлшеуге арналған қаруды Barr and Stroud LF 2 лазерлік қашықтық өлшегішімен алмастырды, оның қашықтығы . Бұл әлдеқайда ұзақ қашықтықта шабуылдауға мүмкіндік берді, сонымен қатар оны отты басқару жүйесімен байланыстыруға болып, шабуылды жылдамдатуға және нысананы өзгертуге мүмкіндік берді.
The Leyland L60 engine is a two stroke opposed piston design intended for multi fuel use so that it could run on whatever fuel was available. In practice the engine did not deliver the expected power and was unreliable, estimated to have a 90% breakdown rate but improvements were introduced to address this. Primary problems included cylinder liner failure, fan drive problems and perpetual leaks due to vibration and badly routed pipework. However, as the engine power improved the tank itself became heavier. Chieftain had an NBC protection system which Centurion lacked. From the beginning of the 1970s, the Mk 3/3 version replaced the ranging gun with a Barr and Stroud LF 2 laser rangefinder with a range. This allowed engagements at much longer ranges, and also could be linked to the fire control system, allowing more rapid engagements and changes of target.
Қызмет
Шефтин суық соғыс кезінде Рейндегі британдық армияның (BAOR) британдық бөлімшелерін жарақтандырды және Батыс Германияны Варшава шартының ықтимал шабуылынан қорғады. Еуропалық бәсекелестері сияқты, "Chieftain" да Таяу Шығыста кең экспорттық нарық тапты, бірақ "Centurion" сияқты, оны басқа НАТО немесе Ұлттар Достастығы елдері қабылдамады. "Chieftain" жауынгерлік қабілетін көрсетті және жалпы жақсарту үшін де, жергілікті талаптарға сай болу үшін де жаңартуға болатындығын дәлелдеді. Ол 1990 жылдардың басына дейін үздіксіз жаңартылып, кейіннен Challenger 1мен алмастырылды. 1995 жылға дейін британдық армияда қолданылған соңғы "Chieftain" нұсқасында әскери көліктер мен инженерлік мекемелерден (MVEE) полковник Стилл мен Джон Брюердің есімімен аталған "Stillbrew" бронясы, жақсартылған отты басқару жүйесі (IFCS) және термографиялық бақылау пулемет көзқарасы (TOGS) болды. "Chieftain" танкілерімен жабдықталған соңғы британдық полк – 1-ші Корольдік танк полкі, ол Тидворттағы Аливал казармасында орналасқан. Бірінші модель 1967 жылы енгізілді. "Chieftain" кем дегенде алты елге, соның ішінде Иранға, Кувейтке, Оманға және Иорданияға жеткізілді. 1969 жылы британ үкіметі Израильге сату және жергілікті өндіріс келісімін тоқтатты, бірақ Израильдің танкты дамытуға салған техникалық және тактикалық үлесі, әсіресе шөлді жағдайда табысты жұмыс істеу мүмкіндігі және танктың корпустың төменгі бөлігін тиімді пайдалануы зор болды. Екі дана Израильдің бронетанкі корпусына жеткізіліп, кеңінен сынақтан өтті. Бұл тәжірибе жергілікті "Merkava" танкісінің құрылуына түрткі болды, ал даму бағдарламасын генерал Израиль Тал басқарды, ол бұрын британдықтармен "Anglo-Israeli Chieftain" жобасында тығыз жұмыс істеген. Ең ірі шетелдік сатылым Иранға жасалды, ол генерал Талдың ұсынысы бойынша 707 дана Mk 3P және Mk 5P (П әрпі Персияны білдіреді), сондай-ақ 1979 жылғы революцияға дейін 187 FV4030 1, 41 ARV және 14 AVLB алды. Одан кейін FV4030 2 ("Shir 1") және FV4030 3 ("Shir 2") серияларын жеткізу жоспарлары тоқтатылды. "Chieftain" Таяу Шығыста барлық операциялық тәжірибесін алды. Ол алғаш рет 1980-1988 жылдардағы Иран-Ирак соғысы кезінде Иранмен кеңінен қолданылды, соның ішінде соғыстың ең ірі танк шайқасы болды. "Chieftain" Mk 3/5 танктері созылмалы қозғалтқыш проблемаларынан және салмаққа қатынасының төмендігінен зардап шекті, бұл оларды қиын жерлерде маневр жасағанда сенімсіз және баяу етіп, шайқас ортасында немесе баяу нысана ретінде бұзылуға бейім етті, соның салдарынан жау танктерінің атына түсті. Соғысты бастаған 894 "Chieftain" таңкісінің соңына дейін тек 200-і ғана қалды. "Chieftain" Иранда әлі де қолданыста, ал "Mobarez" таңкісі – жергілікті жаңартылған нұсқа.
Chieftain equipped British units of the British Army of the Rhine (BAOR) during the Cold War, defended West Germany against possible Warsaw Pact attack. Like its European competitors, the Chieftain found a large export market in the Middle East, but unlike the Centurion, it was not adopted by any other NATO or Commonwealth country. The Chieftain proved itself capable in combat and able to be upgraded, both for overall improvement and to meet local requirements. It was continuously upgraded until the early 1990s, when it was replaced by Challenger 1. The final Chieftain version, which was used by the British Army until 1995, incorporated "Stillbrew" armour named after Colonel Still and John Brewer from the Military Vehicles and Engineering Establishment (MVEE), the Improved Fire Control System (IFCS) and the Thermal Observation Gunnery Sight (TOGS). The last British Regiment equipped with Chieftains was the 1st Royal Tank Regiment, which was based at Aliwal Barracks, Tidworth. The first model was introduced in 1967. Chieftains were supplied to at least six countries, including Iran, Kuwait, Oman and Jordan. An agreement for sales to Israel and local production was cancelled by the British Government in 1969, despite considerable Israeli technical and tactical input into the development of the tank, especially the capacity to operate successfully in desert environments, and the provision for the tank to make good use of hull down positioning. Two examples were delivered to, and extensively trialled by, the Israeli Armoured Corps. This experience spurred the creation of the indigenous Israeli Merkava, the development programme was led by General Israel Tal, who had worked closely with the British in the Anglo Israeli Chieftain project. The largest foreign sale was to Iran, who, at the recommendation of General Tal, took delivery of 707 Mk 3P and Mk 5P (the letter P standing for Persia), as well as 187 FV4030 1, 41 ARV and 14 AVLB before the 1979 revolution. Further planned deliveries of the more capable FV4030 2 (Shir 1) and FV4030 3 (Shir 2) series were cancelled at that point. It was in the Middle East that the Chieftain was to see all of its operational experience. It was first used extensively by Iran, during the Iran–Iraq War of 1980–88, including the largest tank battle of the war, with mixed results as the Chieftain Mk 3/5 suffered from chronic engine problems and low power to weight ratio, making it unreliable and slow when manoeuvering over harsh terrain, which in turn made it prone to breakdowns in the midst of battle or a sluggish target and thus vulnerable to enemy tank fire. Out of the 894 Chieftain tanks that had started the war only 200 were left by the war's end. The Chieftain remains in service in Iran, the Mobarez tank being a locally upgraded version.
Кувейт пен көпірлер шайқасы
1990 жылы Ирак Кувейтті басып алғанға дейін Кувейтте 143 «Чифтейн» танк болды. Кувейттің 35-ші бронетанкті бригадасының отыз жеті «Чифтейн» танкы Сауд Арабиясының шекарасына кері шегінгенге дейін Көпірлер шайқасында Ирактың «Хаммурапи» және «Медина» дивизияларының бөлімдерімен шайқасты. Кувейттің 35-ші бронетанкті бригадасы Мутла өткелін тоқтатуға және ирактықтарды ұстап тұруға жеткіліксіз болды, бірақ олар шөлге шегініп, 1991 жылғы Перс шығанағы соғысы кезінде Шығыс Бірлескен Командалық Күштерінің құрамына кірді. 35-ші бронетанкті бригададағылардан басқа, Кувейт Қарулы Күштерінің қалған «Чифтейн» танктарының (136 танк) барлығы жаулап алушы күштер тарапынан жойылды немесе олардың кувейттік экипаждары оқ-дәрісі бітіп қалғаннан кейін тастап кеткендіктен тұтқынға алынды. Кувейт азат болғаннан кейін ескірген «Чифтейн» танктарының орнына югославиялық М-84 танктері келді.
Kuwait had 143 Chieftains on the eve of the 1990 Iraqi Invasion of Kuwait. Thirty seven Chieftains of the Kuwaiti 35th Armored Brigade fought at the Battle of the Bridges against elements of the Iraqi Hammurabi and Medina divisions before withdrawing over the Saudi border. Kuwaiti 35th Armored Brigade failed to block the Mutla Pass and were ineffective at delaying the Iraqis, however they withdrew into the desert and became part of Joint Command Forces East during the 1991 Gulf War. Besides those of the 35th Armored Brigade, the rest of the Kuwaiti Armed Forces' Chieftains (136 tanks) were either destroyed or captured by the invading forces after they had been abandoned by their Kuwaiti crews when their ammunition ran out. After the liberation of Kuwait, the ageing Chieftains were replaced by the Yugoslav M 84.
Ағымдағы
2004 жылы 100 дана Chieftain Mk3/Mk5 және 20 ARV жеткізілді.
1981–85 жылдары 27 дана жеткізілді.
: 100 Chieftain Mk3/Mk5 and 20 ARV in 2004.
: 27 delivered 1981–85.
Тек бағалау
: "Шефтин" танкысы 1968 жылдың 15 қаңтары мен 22 наурызы аралығында "Ter Beproeving van Voertuigen" ("Көлік құралдарын сынау бөлімі") Нидерланд Корольдік Армиясымен бірге "Леопард" танкысымен сынақтан өтті; танкқа британдық тіркеу нөмірі 03 EB 81 және нидерландтық нөмірі KZ 99 65 берілді. "Леопард" танкысының таңдалуына "Шефтин" танкысының нашар сапасы, әсіресе қозғалтқышының көп май шығарып, қозғалтқыш бөлімі қара түске енуі себеп болды.
: One Chieftain was tested alongside a Leopard between 15 January and 22 March 1968 by the Detachement ter Beproeving van Voertuigen ("Detachment for Testing of Vehicles") of the Royal Netherlands Army; the tank was allocated British registration number 03 EB 81 and Dutch number KZ 99 65. The Leopard was eventually selected largely because of the Chieftain's poor construction quality, especially the engine, which leaked so much oil that the engine compartment turned black.