Кіріспе

Беларусь православ раввині, Талмуд ғалымы және этикашы Хаим Воложин (сонымен қатар Хаим бен Ицчок Воложин немесе Хаим Икковиц; 21 қаңтар 1749 – 14 маусым 1821) – раввин, Талмуд ғалымы және этикашы. "Реб Хаим Воложинер" немесе жай ғана "Реб Хаим" деп кеңінен танылған ол Польша-Литва одағының құрамында болған Воложин қаласында (Валожин немесе Валожин) дүниеге келген. Ол Ресей империясының билігінде болған кезде қайтыс болды. Оның маңызды еңбегінің атауы – .

Вильня гаонының студенті

Хаим де, оның үлкен ағасы Симша да (1812 жылы қайтыс болған) «Шағас Ария» авторы, сол кезде Воложиннің раввині болған раввин Ариэ Лейб бен Ашер Гунцбергтің, кейіннен Гамбург раввині Рафаэль ха Кохеннің («Торас Йекусиелдің» авторы) шәкірті болды. Жаңа ұстазының әдісін пайдалана отырып, ол Тораны, Мишнаны, Талмудты және еврей грамматикасын қайта оқуға кірісті. Оның гаонға деген құрметі шексіз болды, және ол қайтыс болғаннан кейін Хаим ешкімді өзінен артық санамады. Бұл ешива 1892 жылы жабылғанға дейін шамамен 100 жыл бойы жұмыс істеді. Ешива «барлық литвалық үлгідегі ешивалардың анасы» атанды. Ол он Воложин тұрғынынан бастады, оларды Хаим өзінің қаражатымен асырады. Әйелі олардың күтімін қамтамасыз ету үшін әшекейлерін сатқаны айтылады. Оқу орнының даңқы кеңіне тарады, студенттер саны көбейді, соның салдарынан Ресейдегі еврейлерге үлкен көмекке шақыру жасалды, олар да кең қолдау көрсетті. Раввин Хаим өзінің ешивасының жеке ғимаратта орналасқанын көріп, жүзден астам шәкіртке басшылық етті. Ол өзінің бір шәкіртінің Мир қаласында жеке ешива ашқанын көрді. Хаим Вильня Гаонының Талмуд мәтінін терең талдау әдісін оқытуды жалғастырды, Ришонимнің жазуларының мақсатын және мағынасын анықтауға тырысты. Бұл тәсілді Слободка ешивасы, Мир ешивасы, Поневеж ешивасы, Кельм ешивасы, Клецк ешивасы және Телц ешивасы сияқты барлық ірі литвалық ешивалар қолданды.

Шығармалары

Хаимнің басты еңбегі – «Нефеш ха хаим» («Тірі жан»). Ол Құдайдың мәні туралы күрделі түсініктерді, сондай-ақ дұғаның құпияларын және Тораның маңыздылығын қарастырады. Оның мақсаты – «Құдайдан қорқу, Тора және таза құлшылықты Құдайдың жолын іздейтін тура жол адамдарының жүрегіне сіңіру». Бұл еңбек сол кездегі хасидтік мәтіндердегі көптеген мәселелерді қамтитын анық және реттелген каббалалық дүниетанымын ұсынады. Бұл еңбек литвалықтардың хасидизмге жауабы ретінде қарастырылады, бірақ Рав Хаймның алдыңғылары, мысалы, Вильна Гаон және Рав Йехескель Ландау хасидизмге айтқан сынға қарағанда әлдеқайда жұмсақ. Норман Ламм оның құрылымын былай сипаттады:

Сонымен қатар, Хайм «Руах Хаим» еңбегін жазды, ол өлімінен кейін жарияланды. Бұл – «Пиркей Авот» туралы түсіндірме.