Кіріспе

Каннада қасиеттісі Канака Даса (1509–1609) – Хардаса қасиеттісі және Двайта Веданта философы, сондай-ақ қазіргі Үндістанның Карнатака штатынан шыққан Даасашрешта Канакадаса (ದಾಸಶ್ರೇಷ್ಠ ಕನಕದಾಸ) деп те белгілі. Ол Мадвачарьяның Двайта философиясын ұстанған және Виасатиртаның шәкірті болды. Ол карнатик музыкасының композиторы, ақын, реформатор және музыкант. Ол киртаналары мен угабхогасымен, сондай-ақ карнатик музыкасы үшін каннада тілінде жазған шығармаларымен танымал. Басқа Хардасалар сияқты, ол да өз шығармаларында қарапайым каннада тілін және жергілікті ұйқас түрлерін қолданды.

Өмір

Қанақа Даса Карнатакадағы Банкапураның жанындағы Бада ауылында канада тілінде сөйлейтін отбасында дүниеге келді және Банкапура бекінісінде батыр болды. Оны Шринивасачарья тәрбиеледі. Бала кезінде ол "тарка", "вякарана" және "мимамса" салаларында сардар болды. Оның бір шығармасына сүйенсек, ол шайқаста жараланып, Хари құдайының есімін жаттап айтумен айналысты. Қанақа Дасаға бір кедей адам келді, ол кім екенін сұрады. Кедей адам оны Қанақа шақырғанын айтты. Қанақа Даса кедейді Хари (Кришна) құдайының өзі деп түсінді. Хари құдайы Қанақа Дасаға үш тілек беруді ұсынды. Бірінші кезекте, Хари құдайы Қанақадан қазына сұрады. Қанақа Даса бас тартты, бірақ келесілерді тіледі: 1) Барлық жараларынан айығу, 2) Қанақа Даса шақырғанда Хари құдайының пайда болуы, және 3) Өзінің нағыз бейнесінде көріну (даршан беру). Құдай осы тілектерді орындады. Хари құдайының нағыз бейнесін көргенде, Қанақа Даса бауранып қалды. Осы оқиғадан кейін Қанақа әскерден қол үзді және музыка жазуға, әдебиет жазуға, сондай-ақ Шри Хари туралы философияны халыққа түсіндіруге өмірін арнады. Оның алғашқы рухани туындыларына "Нарасимха Стотра", "Рамадьяна Мантра" және "Моханатарангини" сияқты өлеңдер кіреді.

Удупи қаласында

Қанақа Дасаның Удупимен байланысы болды, себебі ол Вясатиртханың шәкірті еді. Діни қызметкерлер оның киіміне қарап, оны төменгі кастадан деп санап, матаға кіргізбеді, тіпті Вясатиртха оларға Қанақа Дасаны ғибадатханаға кіргізуді бұйырған болатын. Содан кейін қабырға жарылып, Кришнаның мүсіні Қанақаға бұрылды. Қанақа Даса Удупиде қысқа ғана уақыт болды. Ол Кагинеледегі құдайлыққа сілтеме жасай отырып, "Кагинелея Адикешава" деген сөз тіркесін өзінің қолтаңбасы ретінде пайдаланды.

Қанақадаса сарайы

Карнатаканың Шиггаон аймағындағы Баадада қазба жұмыстары жүргізілген кезде археологиялық департамент қамалдың және сарайдың қираған қалдықтарын тапты, олар Қанақа Даса дәуіріне (бұрын Тиммаппа Найака деп аталған) жатқызылды. Карнатака штатының үкіметі діни лидерді еске алу үшін Қанақа Дасаның жаңа қамалын, сарайын және оның өмірлік оқиғаларын бейнелейтін мүсіндерін салды.

Танымал мәдениетте

Каннада кино өнеркәсібінің актері және әншісі доктор Раджкумар 1960 жылы түсірілген "Бхакта Канакадаса" фильмінде Канака Даса рөлін ойнады, бұл фильм жақсы қабылданып, сәтті болды. Гириш Карнад Карнатаканың екі ортағасырлық бакти поэзі туралы "Канака Пурандра" (ағылшын тілінде, 1988) деректі фильмін жасады.

Қанақа мұғалімі Пита

Кагинеле Канака Гуру Пиета – Куруба қауымы құрған матт, ол Шри Канакадасаның құрметіне аталған.

Қанақа Даса мөрі

1990 жылы Үндістан үкіметі Қанака Дасаны құрметтеп, оның атымен пошта маркасын жарыққа шығарды.

Қанақадаса Жаянти

Қанақа Дасаның туған күні Карнатака штатында, әсіресе Куруба қауымында тойланады. 2008 жылы Карнатака үкіметі оның туған күнін штаттық фестиваль ретінде атап өтуге шешім қабылдады және 30 қарашаны штаттық мереке деп жариялады.