Кіріспе

шампан туысы Грек мифологиясында Сальмонеус (/səl/'m/oʊ/n/i/ə/; Ежелгі грекше: Σαλμωνεύς) – Пизатидегі Сальмон қаласын құрған және оның атымен аталатын "жаман" патша.

Отбасы

Сальмоней бұрын Тессалия князі, Эолия патшасы Эолостың ұлы болған. Оның анасы (1) Деимахтың қызы Энарет, немесе (2) Пенейдің қызы Ифис, немесе (3) Алойдың қызы Лаудике деп айтылған. Сальмоней Атамас, Сизиф, Крет, Перейрес, Дейоней, Магнес, Калике, Канаке, Алкион, Писидике және Перимедтің бауыры болды. Сальмонейдің бірінші әйелі Алкидика болды, одан Тиро туды, ал екінші әйелі Сидеро болды.

Мифология

Ал Сальмоний бірнеше эолдықтармен бірге Эолиядан көшіп келіп, Альфей өзенінің жағасында Элияда (Элис) қала құрып, оны өзінің атымен Сальмония деп атады. Ол Алексидикаға үйленді, бірақ ол қайтыс болғаннан кейін, патша екінші әйелге Сидероны алды, ол өзінің әдемі қызы Тироға қатыгездікпен қарады. Салмоней мен оның інісі Сизиф бірін-бірі жек көреді. Сизиф оракулдан Тирге үйленсе, оның бала туып, Салмонейді өлтіретінін біледі. Алғашында Тир Сизифке мойынсұнып, оған үйленіп, ұл туып берді. Тир баласының Салмониға не істегенін білгенде, баланы өлтіреді. Көп ұзамай Тир Посейдонмен жақындасып, оған Пелиас пен Нелейді тудырады. Сальмоний, өзінің билігін қолға алып, халықты жек көретін, себебі ол халыққа өзінің Зевс деген есіммен табынуды бұйырды. Ол мыстан көпiр жасап, оның үстiнен арбасымен толық жылдамдықпен жүрді, мылтықтың шуын имитациялау үшін, ал құрғақ терілер мен қазанды арбасынан сүйреп, оттықтарды ауаға лақтырып, найзағайды бейнеледі. Осы пендешілік күнасы үшін Зевс ақырында оны найзағаймен ұрып, қаланы қиратты.<blockquote>Ол [яғни Сальмоней] жалын сияқты отты оттарды (ауаға) лақтырып, құрғақ терілерді қазанмен арбасына сүйретіп, найзағайдың дауылдап жатқанын айтып, Зевс оны найзағайдың соққысына ұшыратты.</blockquote>

Шабыт

Фрейзердің айтуынша, егінге пайдалы жаңбыр жаудыруы күтілген ежелгі грек патшалары Зевс сияқты күркіреу мен найзағайды имитациялауға тырысқан. Фессалиядағы Краннон қаласында құрғақшылық уақытында дірілдетіліп, жаңбыр тілеу үшін дұға оқылған қоладан жасалған арба болған. С. Рейнах Сальмонейге найзағай шағып, аңыз тууының себебі – аспаннан найзағай мен жаңбыр түсіріп тұрған фессалиялық баяушының суретін дұрыс түсінбеу болды деп санайды. Осыдан ол Зевстің ашуы мен қызғанышының құрбаны болды және сурет оның жазасын бейнелейді деген пікір қалыптасқан.