Құрандағы Хаман: кім болған? Израиль халқына қарсы Фараонның сарайындағы кеңесші, сондай-ақ Естер кітабындағы Хаман туралы аңыз. Тарих пен дін сараптарының пікірлері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хаман (هامان) – Құранда есімдері жиі кездесетін тұлға. Ол, Құранда, Мысырдан шығудың (Exodus) перғауынының сарайындағы жоғары лауазымды шенеунік ретінде, Ислам пайғамбары (Муса) – христиан және яһуди діндеріндегі Мусамен бірге суреттеледі. Дегенмен, Хаман есімі Парсы патшасы Ахасуэрус кеңесшісі және еврейлердің жауы ретінде Киелі кітаптың Естер кітабында да кездеседі. Киелі кітаптағы және Құрандағы Хаман арасындағы байланыс тақырыбы көптен бері пікірталас тудырып келеді. Египет тарихында осындай оқиғалар туралы ешқандай мәлімет жоқ. Кейбір ислам ғалымдары Құрандағы Мысырдан шығу оқиғасын кеңейте түсіндіргенде, Естер кітабынан сюжеттік элементтерді қабылдаған.
Islamic portrayal of Biblical Haman
Haman (هامان) is a person mentioned in the Qur'an where he appears as court official of the Firaun of Exodus, and associated with him in his court at the time of the Islamic prophet (Musa), Moses in Christianity and Judaism. The name Haman, however, also appears in the biblical Book of Esther where Haman is a counselor of Ahasuerus, king of Persia and an enemy of the Jews. The relationship between the Biblical and Quranic Haman has been a topic of debate. There is no evidence of such stories in Egyptian history. Some Islamic scholars borrowed plot elements of the book of Esther when they elaborated on the Quranic narrative of the Exodus.
Құранның баяндауы
Хаман есімі Құранда алты рет кездеседі, Құран 29:39, 40:24, 28:8, 28:38 аяттарында. Оның төрт рет Перғауынмен бірге, ал екі рет жеке айтылады. Алла Мұсаны Перғауынға, Хаманға және олардың халқына бір Құдайға шақыруға, сондай-ақ Хаман мен Перғауын зорлық-зомбылық көрсетіп жатқан израильдіктерді қорғауға жібереді. Перғауын Мұсаны жалғаншы, сиқыршы деп айыптап, оның Құдайға құлшыну шақыруын қабылдамады және Израиль балаларын босатудан бас тартты. Перғауын Хаманға оттан күйдірілген кірпіштерден биік мұнара салдыруды бұйырды, осылайша ол Мұсаның Құдайына көтеріліп, оны көруді ниеттенді. Перғауын, Хаман және олардың арбадағы әскерлері қашқан израильдіктерді қуа жөнелді, бірақ Қызыл теңіз суы жабылып, олардың бәрі суға батып кетті. Перғауынның өлім кезінде Аллаға мойынсұнуы және толық құрылуы қабылданбады, бірақ оның мәйіті кейінгі ұрпақтарға насаят ретінде сақталды.
The name Haman appears six times throughout the Qur'an, Quran 29:39,40:24, 28:8, 28:38. four times with Pharaoh and twice by himself, where God sends Moses to invite Pharaoh, Haman and their people to monotheism, and to seek protection of the Israelites Haman and Pharaoh were tormenting. Referring to Moses as a sorcerer and a liar the Pharaoh rejected Moses' call to worship the God of Moses and refused to set the children of Israel free. The Pharaoh commissioned Haman to build a tall tower using fire cast bricks so that the Pharaoh could climb far up and see the God of Moses. The Pharaoh, Haman, and their army in chariots pursuing the fleeing children of Israel drowned in the Red Sea as the parted water closed up on them. The Pharaoh's submission to God at the moment of death and total destruction was rejected but his dead body was saved as a lesson for posterity.
Амонның бас діни қызметкері
Кейбіреулер Хаман есімін, Құран мен Ескі өсиеттегі Перғауын сияқты, жеке есім емес, лауазым деп ұсынады. Құранда Хаманның діни қызметкер және Перғауынға тікелей бағынышты құрылыс жобаларын басқарушы ретінде сипатталуы Амонның бас жұбысымен ұқсастықтар тудырады. МакАулифтің "Құран энциклопедиясы" және басқа да көздер "Хаманды" "Ха Амананың" арабшаланған түрі деп көрсетеді, бұл атау шамамен "Амонның (Құдайдың) бейнесі" немесе "Амонның патшасы" деп аударылады және жоғары жұбыстар қолданған.
Some have proposed that the name Haman, like Pharaoh in the Qur'an and Old Testament is not a proper name, but a title. The description of Haman in the Qur'an serving in both a priestly religious role and that of one who's in charge of building projects answerable to the Pharaoh himself draws parallels with the High Priest of Amun. McAuliffe's Encyclopaedia of the Qurʾān among other sources relates "Haman" to be the Arabized form of "Ha Amana," a title which roughly translates to incarnate of (the God) Amun or King of Amun and was utilized by the high priest.