Летиция Кноллис: Аристократка және екі графтың әйелі

Кіріспе

Ағылшын ақсүйек әйел және аристократ

Леттис Кноллис (латыншаға «Laetitia» деп аударылған, сондай-ақ Леттис Деверёкс немесе Леттис Дадли деген аттармен де белгілі), Эссекс графы және Лестер графының әйелі (8 қараша 1543 – 25 желтоқсан 1634) – ағылшын ақсүйек әйел және Роберт Деверёкс, Эссекс графының екіншісінің және леди Пенелопа Ричтің анасы. Елизавета I-нің сүйіктісі, Роберт Дадли, Лестер графына екінші рет үйленгені үшін ол патшайымның аяусыз наразылығына ұшырады. Елизаветаның анасы Анна Болейннің шөбересі және бала кезінен Елизаветаға жақын болған Леттис Кноллис ерте жасынан сарай өміріне қатысты. 17 жасында ол 1572 жылы Эссекс графы болған Виконт Херефорд Уолтер Деверёкске тұрмысқа шықты. Күйеуі 1573 жылы Ирландияға кеткеннен кейін, ол Лестер графы Роберт Дадлимен байланысқа түскен болуы мүмкін. Эссекс 1576 жылы Ирландияда дизентериядан қайтыс болған кезде көптеген құпия әңгімелер тарады. Екі жылдан кейін Леттис Кноллис Роберт Дадлиге құпия түрде үйленді. Патшайымға үйлену туралы хабар жеткенде, ол графшаны мәңгілікке сарайдан қуды, бұл оның әлеуметтік өмірін шектеді. Жұбайлардың ұлы Роберт, лорд Денбиг үш жасында қайтыс болды, бұл оның ата-анасына үлкен қайғы әкелді және Дадли әулетінің жалғасуына барлық үміттерді жойды. Леттис Кноллистің Лестермен одағы бақытты болды, сондай-ақ оның үшінші некесі, граф қайтыс болғаннан кейін алты ай өткен соң күтпеген жерден, жас сер Кристофер Блоунтпен болды. Ол өзін леди Лестер деп атауды жалғастырды. Графша Лестердің өсиеті бойынша байлыққа ие болды, бірақ оның үлкен қарыздарын төлеу оның байлығын азайтты. 1604–1605 жылдары ол сотта жесірдің құқықтарын сәтті қорғады, өйткені оның мүлігі мен абыройы графтың заңды емес ұлы Роберт Дадлиға қауіп төндірді, ол әкесінің заңды мұрагері екенін мәлімдеді, осылайша оның некесі біржақты деп жариялады. Леттис Кноллис әрқашан үлкен отбасымен тығыз байланыста болды. Екінші Эссекс графы, оның үлкен ұлының саяси құлдырауына бейім болған ол 1601 жылы оны да, үшінші күйеуін де атқыштарға жоғалтты. 1590 жылдардан бастап ол негізінен Стаффордшир ауылдарында өмір сүрді, онда денсаулығы жақсы болғанша, 1634 жылы Рождество күні 91 жасында қайтыс болды.

Lettice Knollys ('/n//oʊ//l//z/ NOHLZ', sometimes latinized as Laetitia, alias Lettice Devereux or Lettice Dudley), Countess of Essex and Countess of Leicester (8 November 1543 – 25 December 1634), was an English noblewoman and mother to the courtiers Robert Devereux, 2nd Earl of Essex, and Lady Penelope Rich. By her second marriage to Elizabeth I's favourite, Robert Dudley, Earl of Leicester, she incurred the Queen's unrelenting displeasure. A grandniece of Elizabeth's mother, Anne Boleyn, and close to Elizabeth since childhood, Lettice Knollys was introduced early into court life. At 17 she married Walter Devereux, Viscount Hereford, who in 1572 became Earl of Essex. After her husband went to Ireland in 1573, she possibly became involved with Robert Dudley, Earl of Leicester. There was plenty of scandalous talk, not least when Essex died in Ireland of dysentery in 1576. Two years later Lettice Knollys married Robert Dudley in private. When the Queen was told of the marriage, she banished the Countess forever from court, effectively curtailing her social life. The couple's child, Robert, Lord Denbigh, died at the age of three, to the great grief of his parents and ending all prospects for the continuance of the House of Dudley. Lettice Knollys' union with Leicester was nevertheless a happy one, as was her third marriage to the much younger Sir Christopher Blount, whom she unexpectedly married in 1589 only six months after the Earl's death. She continued to style herself Lady Leicester. The Countess was left rich under Leicester's will; yet the discharge of his overwhelming debts diminished her wealth. In 1604–1605 she successfully defended her widow's rights in court when her possessions and her good name were threatened by the Earl's illegitimate son, Robert Dudley, who claimed that he was his father's legitimate heir, thus implicitly declaring her marriage bigamous. Lettice Knollys was always close to her large family circle. Helpless at the political eclipse of her eldest son, the second Earl of Essex, she lost both him and her third husband to the executioner in 1601. From the 1590s she lived chiefly in the Staffordshire countryside, where, in reasonably good health until the end, she died at age 91 on Christmas Day 1634.

Отбасы және тәрбие

Леттис Кноллис 1543 жылғы 8 қарашада Оксфордширдегі Ротерфилд Грейс ауылында дүниеге келді. Оның анасы Кэтрин Кэри – Мэри Болейннің қызы, Анна Болейннің әпкесі. Осылайша, Екатерина I Елизаветаның бірінші туысы, ал Леттис Кноллис – оның бірінші туысының немересі болды. Леттис ата-анасының 16 баласының үшіншісі еді. Сэр Фрэнсис және оның әйелі протестанттар еді. Оның ата-анасы мен отбасының қалған бөлігі 1559 жылғы қаңтарда, I Елизавета таққа отырғаннан кейін екі ай өткен соң Англияға оралды. Леттис Деверо кем дегенде бір рет 1565 жылдың жазында сарайға оралды, сол кезде испан елшісі Диего Гусман де Сильва оны «сарайдың ең әдемі әйелдерінің бірі» және Патшайымның сүйіктісі деп сипаттады. Бірінші ұлын күтіп отырған ол, Патшайымның сүйіктісі – Лестер графы Роберт Дадлимен сырбаздық жасады. Виконтесса Стаффордширге қайтып келді, онда 1565 жылғы қарашада Робертті, кейіннен Эссекс графының екіншісін дүниеге әкелді. Одан кейін тағы екі ұл туды: 1569 жылы туған Уолтер және туғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болған Фрэнсис. 1572 жылы Уолтер Деверо Эссекс графы атағын алды. Елизавета мен сарай (Лестер графы да бар) содан кейін Чартлиге аттанды, онда оларды Эссекс графинясы құрметпен қарсы алды. Уолтер Деверо 1575 жылғы желтоқсанда Англияға оралғанда, Лондондағы испан тыңшысы Антонио де Гуарас былай деп хабарлады: «Бұл туралы көшеде ашық айтылып жатқандықтан, Лестер графы мен Эссекс графының арасындағы зор дұшмандық туралы ашық жазуымға ешқандай зиян келтірмейді, себебі Эссекс Ирландияда болған кезде оның әйелі Лестерден екі бала тапқан деседі. Осының салдарынан үлкен келіспеушіліктер күтілуде». Бұл қаңқулар бірнеше жылдан кейін Лестердің «Коммунуэйти» атты кітабында кеңейтілді, бұл кітап – протестант Лестер графына қарсы католиктердің құпия жаласы, оның айтылған зұлымдықтарын сатиралық түрде баяндады. Мұнда Эссекс графинясы Лестерден қыз туғаннан кейін екінші баласын «адамгершілікке сыймайтын және қатыгездікпен» аборт жасап, үйге оралған күйеуінің оның мақтанышын білуіне жол бермейді. Мұндай балалардың болғанына ешқандай дәлел жоқ. Лестердің улағандығы туралы әңгімелер бірден пайда болды және ресми тергеу Эссекс табиғи себептерден қайтыс болды деген қорытындыға келгеніне қарамастан, жалғасты. Оның денесі Кармарфенге жеткізілді, онда оның жесірі жерлеу рәсіміне қатысты. Ол ішінара Ротерфилд Грейстегі әкесінің үйінде, сондай-ақ достарымен бірге тұрды; Лестердің «Коммунуэйти» кітабында Лестер оны «елді үйден үйге құпия жолдармен көшіргені» айтылды. Жеті ай дауласып-жанжалдасқаннан кейін, ол қанағаттанарлық келісімге келді, графиня «балаларымды өзімнен артық құрметтеуге» дайын екенін мәлімдеді.

Lettice Knollys was born on 8 November 1543 at Rotherfield Greys, Oxfordshire. Her mother, Catherine Carey, was a daughter of Mary Boleyn, sister to Anne Boleyn. Thus Catherine was Elizabeth I's first cousin, and Lettice Knollys her first cousin once removed. Lettice was the third of her parents' 16 children. Sir Francis and his wife were Protestants. Her parents and the remainder of the family returned to England in January 1559, two months after Elizabeth I's succession. Lettice Devereux returned to court on at least one occasion, in the summer of 1565, when the Spanish ambassador Diego Guzmán de Silva described her as "one of the best looking ladies of the court" and as a favourite with the Queen. Pregnant with her first son, she flirted with Robert Dudley, Earl of Leicester, the Queen's favourite. The Viscountess went back to Staffordshire where, in November 1565, she gave birth to Robert, later 2nd Earl of Essex. Two more sons followed: Walter, who was born in 1569, and Francis, who died soon after birth at an unknown date. Walter Devereux was raised to the earldom of Essex in 1572. Elizabeth and the court (including the Earl of Leicester) then progressed to Chartley, where they were welcomed by the Countess of Essex. When Walter Devereux returned to England in December 1575, the Spanish agent in London, Antonio de Guaras, reported:As the thing is publicly talked of in the streets, there can be no harm in my writing openly about the great enmity between the Earl of Leicester and the Earl of Essex, in consequence, it is said, of the fact that while Essex was in Ireland his wife had two children by Leicester. Great discord is expected in consequence. These rumours were elaborated on years later in Leicester's Commonwealth, a Catholic underground libel against the Protestant Earl of Leicester that satirically detailed his alleged enormities. Here the Countess of Essex, after having a daughter by Leicester, kills a second child "cruelly and unnaturally" by abortion to prevent her homecoming husband from discovering her affair. There is no evidence that any such children ever existed. Rumours of poison, administered by Leicester, immediately sprang up and continued, notwithstanding an official investigation which concluded that Essex had died of natural causes. His body was carried over to Carmarthen, where his widow attended the funeral. She partly lived in her father's house at Rotherfield Greys, but also with friends; Leicester's Commonwealth claimed that Leicester had her move "up and down the country from house to house by privy ways". After seven months of wrangling, she reached a more satisfactory settlement, the Countess declaring to be "content to respect my children more than myself".

Лестермен неке және сарайдан қуу

Леттис Кноллис 1578 жылдың 21 қыркүйегінде таңғы сағат жеті шамасында Роберт Дадли, Лестер графына үйленді. Ессекстегі Уанстед Холл графтың ел үйінде тағы алты адам болды; олардың арасында келіннің әкесі мен ағасы Фрэнсис және Ричард Кноллиз; күйеу жігіттің ағасы Амброз, Уорвик графы; және оның екі досы, Пемброк графы және Лорд Норт. Кейіннен рәсім өткізген капеллан Хамфри Тиндалл келіннің “еркін көйлек” кигенін айтты (бейресми таңғы киім). Тіпті леди Лестердің Лондон қаласымен жасаған қозғалысы да патшайымның наразылығын тудырды, әсіресе күйеуі мен әйелінің Кенилвортқа жасаған жазғы сапарлары. Роберт Дадли 1550 жылдардың басынан бері Кноллиз отбасына жақын болды; Леттистің бірнеше бауырлары оның қызметінде болды, ал оның үйленуі оның туыстарымен қарым-қатынасын одан әрі нығайтты. Ол төрт өгей баласына қамқор және жомарт әке болды. Дадлилердің отбасылық өмірі графтың есептерінде жартылай жазылған, және олар көбінесе қоғамдық өмірден шеттетілді. Лестер бірнеше апта бойы сот жұмысынан “Құдайдан алынып кеткен кішкентай ұлымның қайғысына шалдыққан әйелімді жұбату үшін” қалып қойды. Сондай-ақ ол Лорд Бёрглиге “менің келемеңдеген әйелім үшін патшайымға жасаған сәтсіз тілегі үшін” алғыс айтты. Шын мәнінде, мырзалар, барлық жағдай бойынша оған қиындықтар тудырылды. 1585 жылы Лестер испандықтарға қарсы көтерілісші Біріккен Провинцияларға көмек көрсету үшін ағылшын экспедициясын басқарды. 1586 жылдың қаңтарында генерал-губернатор атағын қабылдағанда, ол Елизаветаның ашуын қоздырды. Оның ашуын одан да қатты қоздырған оқиға – Лестер графесінің әйелі күйеуімен Нидерландыға “көптеген ханымдар мен қыздар, сондай-ақ бай аттар, экипаждар мен жамылғылар, патшайымда жоқ, және патшайымның сарайынан асып түсетін әйелдердің кеңесімен” баруды жоспарлап отырғаны туралы әңгіме болды. Бұл оқиға туралы Лестерге хабарлаған Томас Дадли “осы ақпараттың” “толығымен жалған” екенін баса айтты. Граф 1586 жылдың желтоқсанында Англияға оралды, бірақ келесі маусымда әйелінің қайғысына орай Нидерландыға қайта жіберілді, деп жас граф Эссекс хаттарында атап өтті. 1588 жылдың қазан айында Уорвик қаласында өткен графтың жерлеу рәсіміне оның жесірі және оның отбасы мүшелері көптеп қатысты.

Lettice Knollys married Robert Dudley, Earl of Leicester on 21 September 1578 at around seven o'clock in the morning. Only six other people were present at the Earl's country house of Wanstead Hall in Essex; among these were the bride's father and brother, Francis and Richard Knollys; the bridegroom's brother, Ambrose, Earl of Warwick; and his two friends, the Earl of Pembroke and Lord North. The officiating chaplain Humphrey Tyndall later remarked that the bride wore a "loose gown" (an informal morning dress Even Lady Leicester's movements through London were resented by the Queen, let alone summer visits to Kenilworth by husband and wife. Robert Dudley had been close to the Knollys family since the early 1550s; several of Lettice's brothers had been in his service, and his marriage only enhanced his relations with her siblings. To his four stepchildren he was a concerned and generous stepfather. The Dudleys' domestic life is partly documented in the Earl's accounts. and remained largely excluded from society life. Leicester stayed away from his court duties for a few weeks "to comfort my sorrowful wife for the loss of my little son, whom God has lately taken from us." He also thanked Lord Burghley for—unsuccessfully—pleading with the Queen "on behalf of my poor wife. For truly my Lord, in all reason she is hardly dealt with." In 1585 Leicester led an English expedition to assist the rebellious United Provinces against Spain. He incurred Elizabeth's wrath when he accepted the title of Governor General in January 1586. What had especially kindled her fury was a tale that the Countess of Leicester was planning to follow her husband to the Netherlands "with such a train of ladies, and gentlewomen, and such rich coaches, litters, and side saddles, as Her Majesty had none, and that there should be such a court of ladies, as should far pass Her Majesty's court here." Thomas Dudley, who informed Leicester about these events, stressed that "this information" was "most false". The Earl returned to England in December 1586, but was sent again to the Netherlands in the following June—to the grief of his wife, as the young Earl of Essex remarked in a letter. The Earl's funeral at Warwick in October 1588 was attended by his widow as well as numerous members of her family circle.

Блоунт пен Эссекс

Леттис Дадли бай жесір қалды. Лестердің өсиетімен ол орындаушы болып тағайындалды, ал оның екі күйеуінен қалған жылдық кірісі 3000 фунт стерлингке жететін еді, соған қоса 6000 фунт стерлингке бағалы тақталар мен жылжымалы мүліктері де болды. Дегенмен, оның кірісі Лестердің қарыздарын өтеуге байланысты қатты төмендеді, олардың жалпы сомасы шамамен 50 000 фунт стерлингке жететін, сондықтан күйеуінің қаржылық мұрасын басқару жауапкершілігінен бас тартуға кеңес берілді. Бұл неке көптің көзіне күтпеген жағдай болды, ал Эссекс графы оны «бақытсыз таңдау» деп айтты. Францияға дейін жеткен әңгімелерге қарамастан, ол өзінің таңдауын қорғанышсыз жесір болғандықпен түсіндірді; Лестермен некесі сияқты, осы одақ та «шын бақытты» болып шықты. Леттистің екінші ұлы Уолтер Деверо 1591 жылы Францияда әскери міндетін өтеу кезінде қайтыс болды, ал ол келесі жылдары аға ұлының қауіпсіздігі үшін үлкен қысылысқа түсті. Ол оны «Сүйкімді Робин» деп атап, оның хаттарын асыға күткен, оның көңіл күйі мен депрессиясына көмектесе алмады. 1593 жылы ол оған Лестер үйін сатты, содан кейін ол Эссекс үйі деп аталды. Ол Стаффордширдегі Чартли маңындағы Дрейтон Басетке көшіп, өмірінің соңына дейін сол жерде тұрды. 1598 жылдың қаңтар айынан наурыз айына дейін Эссекс үйінде тұрып, Лондонға сапар шекті. Ұлын көруге жасаған тырысы жағдайды нашарлатты: «Оның анасы мен достары оның серуендеуге жақын Йорк бағына қарап тұрған үйге кіргеніне және терезеден бір-бірімен амандасқандарына наразылық білдірілді».

Сот ісі және қарт жастағы адамдар

Эссекс пен Блоунттың өлім жазасына тартылуы және айыпталуы Лестер графинінің қалған мүлігіне қатысты құқықтық дауға әкелді. Осы орайда ол Блоунттың Лестердің қарыздарын төлеу процесінде оның әшекейлерін және жер иеліктерінің көп бөлігін бекерге жұмсағанын мәлімдеді. 1603 жылы Дадли өзінің ата-анасының заңды ұлы екенін және осылайша Уорвик пен Лестер графтықтарына мұрагер екенін дәлелдеуге тырысты. Егер бұл талап қабылданса, бұл Леттис Кноллистің Лестермен жасаған некесінің заңсыз екенін көрсетер еді, сонымен қатар оның бірлескен өмір сүру құқығын жояр еді. 1607 және 1619 жылдары қайтыс болғанға дейін оның қыздары Пенелопа мен Дороти оның ең жақын серіктері болды. Жасыраулы үшінші Эссекс графы, Роберт есімді, өмірінің көп бөлігін Чартли мен Дрейтон Бассеттегі ескі графинямен бірге өткізді. Өткен дәуірдің символы ретінде көптеген адамдар оны қайғымен еске алды, ол "Уорвик қаласында, менің сүйікті мырзам және күйеуім Лестер графының қабіріне қойылсын, оның қасында жерленгім келеді" деген тілек білдірді. Оның өтініші орындалды және ол Уорвик қаласындағы Сент-Мэри колледжінің Бошамп шіркеуінде, ұлы, жас лорд Денбигтің қабірінің қарама-қарсысында демалды. 5 = 5. Леттис Пенстон. 7 = 7. Мэри Болейн. 9 = 9. Элизабет Траутбек. 12 = 12. Сэр Томас Кэри. 13 = 13. Маргарет Спенсер. 15 = 15. Элизабет Хауард. 27 = 27. Элеонора Бофорт. 29 = 29. Маргарет Батлер. 31 = 31. Элизабет Тилни.