Кіріспе

Тутекава "Ту" Вилли (24 қазан 1954 жылы туған) – Жаңа Зеландияның бұрынғы саясаткері және регби одағының ойыншысы. Бірінші нөмірлі шабуылшы, Вилли Веллингтон облысынан өнер көрсетті және 1980 жылы Жаңа Зеландия ұлттық құрамасы, "Олл Блэкс" сапында бір ойын өткізді. Ол 1996 жылдан 1999 жылға дейін Те Тай Тонга округінен Жаңа Зеландия Парламентінің депутаты болды.

Ерте өмір

Манутукеде туған Уилли Ngāi Tāmanuhiri, Ngāti Ruapani және Rongowhakaata іwi-ларымен байланысты. Ол Гисборн ер балалар орта мектебінде білім алды, онда 1 XV командасы үшін регби ойнады. Ол автобус жүргізушісі, сот хатшысы, мұғалім шәкірті және Білім министрлігінде, Іwi көшіс агенттігінде, Денсаулық сақтау министрлігінде бюрократ ретінде жұмыс істеді.

Регби мансабы

Викторияда оқып жүргенде, Уилли 1975 және 1977 жылдар аралығында Жаңа Зеландия университеттері үшін регби лигасында ойнады. Содан кейін ол 1978-1983 жылдары Веллингтон және 1979-1982 жылдары Жаңа Зеландия маорилері үшін регби ойнады. Осының нәтижесінде, Жаңа Зеландия 1996 жылғы сайлауда барлық бес маори округін (оның ішінде Те Тай Тонга) жеңіп алды. Тау Хенар бастаған "Tight Five" Жаңа Зеландияның бірінші партиясынан бөлініп, "Маури Пасифик" партиясын құрғанда, Уилли партияның негізгі құрамына адал болуды жөн көрді. 1999 жылғы сайлауда ол Те Тай Тонга округінен депутаттыққа қайта сайлануға ұмтылды, бірақ партия тізіміне енбеуді шешті. Ол Лейборист партиясынан Махара Окероадан 4522 дауыспен жеңілді. Парламенттегі өкілдік ету кезеңінде Уилли парламенттік регби командасының құрамында да ойнады.

Жас Никтің басын сатуға қарсы наразылық

1999 жылғы сайлауда жеңілгеннен кейін Уилли Гисборнға оралып келді. Ол Ngai Tamanuhiri тайпасына жергілікті маорилер үшін тарихи және рухани маңызы бар Яс Ник мүйісін (Те Кури) сатудан қорғауға көмектесуге тырысты. Уилли: "Бұл – тәждің ең бағалы гауһары, себебі Яс Ник мүйісі, немесе біз білетіндей Те Кури – біздің Нгаи Тауа тайпасы үшін Нгаи Пору тайпасының Хикуранги тауына, ал Нгаи Таху тайпасы үшін Аоранги немесе Аораки тауына тең келеді. Бұл – біздің тауымыз, ол бізді iwi ретінде анықтайды және болашақта оның тағдыры қандай болады дегенде біздің қатты алаңдаушылығымыз бар", – деді. Уилли бастаған Ngai Tamanuhiri тайпасының мүшелері наразылық акциясын ұйымдастырып, Жаңа Зеландия Парламентінің алдына шатыр тікті. Кейін ол Майкл Калленнің осы маңызды жерді сату туралы шешімін күштен жою үшін сотқа шағым түсіргеннен кейін iwi өкілінің өкілеттігінен айырылды. Соңында Яс Ник мүйісі американдық миллионер Джон Гриффинге сатылды.