Кіріспе

Музыкалық
Джой Грейсфаның "Едем балалары" романы

"Едем балалары" – 1991 жылғы мюзикл, музыкасы мен ән сөздері Стивен Шварцқа, либреттосы Джон Кейрдке тиесілі. Мюзикл Жаратылыс кітабына негізделген, бірінші акт Адам мен Хауа, Қабыл мен Әбіл туралы айтады, ал екінші акт Нұх пен топан су оқиғасын көрсетеді. Мюзикл коммерциялық жағынан үлкен жетістікке жете қоймағанмен, әлемдік театрларда, әсіресе қоғамдық және аймақтық театрларда кең таралған. Бұл мюзиклдің үлкен немесе шағын актерлік құрамға бейімделуге, діни тақырыпты қамтуға және отбасы мен махаббат сияқты жалпыға ортақ тақырыптарды көтеруге мүмкіндігі бар. Мюзиклдің баспагері Music Theatre International "Едем балаларының" ең көп лицензияланатын 20 туындының бірі екенін мәлімдейді.

Шығу тегі

Children of Eden 1986 жылы бастапқыда Family Tree деп жазылған, бұл Youth Sing Praise діни бағытталған жоғары мектептің театр лагері үшін, Иллинойс штатының Бельвилл қаласындағы Біздің Анамыздың қарлы киіздері ұлттық қасиетті орнында қойылған өнімге арналған еді. Стивен Шварц Family Tree сценарийін және музыкасын толық көлемді мюзиклге бейімдеп, оған бүгінгі атауын берді.

Америка премьерасы

1990 жылдары бұл шоу әуесқой және кәсіби деңгейде көптеген қойылымдарды көрді; сонымен қатар, әндер мен көріністер қосылып немесе алынып тасталып, қайта өңделіп, түзетілді. 1997 жылы Нью-Джерси штатының Миллберн қаласындағы Paper Mill Playhouse театрында ірі қойылым қойылды. Қойылым 1997 жылдың 5 қарашасынан 14 желтоқсанына дейін жалғасты. Лондондық қойылымнан өзгеше, Paper Mill қойылымында актерлер бірнеше рөлді сомдады. Осы қойылымның актерлік құрамын жазуын Шварц өзі жасады. Бұл түзетілген нұсқа, көбінесе "Америкалық нұсқасы" немесе "Paper Mill нұсқасы" деп аталады, қазіргі уақытта АҚШ-та қойылымға лицензия берілетін нұсқа болып табылады. Актерлік құрамында Уильям Соло – Әке рөлінде, Адриан Змед – Адам/Нұх, Стефани Миллс – Ева/Ана Нұх, Дариус де Хаас – Қабыл/Яфет, Хантер Фостер – Абель/Хам және Келли Рабке – Йона болды.

Кейінгі туындылар

Нью-Йорктегі тұсаукесері Джейми МакГоннигал мен Кейт Шиндлдің «The York Theatre Company» театры үшін ұсынған Дүниежүзілік СПИД күніне арналған тұсаукесер концерті болды. Концертте Норм Льюис Әке, Джулия Мурни Ева/Мама Нұх, Джонатан Докучиц Адам/Нұх, Дариус де Хаас Қабыл/Япет, Макс фон Эссен Абель/Хам, Кейт Шиндл Йона, Джон Тарталья Сет/Шем, Энн Харада Айша және Лора Бенанти Жылан рөлінде болды. Концерт Ұлттық СПИД қорына қаражат жинады және 2003 жылдың 1 желтоқсанында Риверсайд шіркеуінде өтті. 2012 жылдың 29 қаңтарында Лондондағы Принс-оф-Уэльс театрында бір түн ғана гала қайырымдылық концерті өтті. Концерт Крохн және Колиттің Ұлыбританиялық қорына қолдау көрсету үшін ұйымдастырылды және Лондонның Вест-Энд театры қауымдастығының және Ұлыбритания теледидарының орындаушылары қатысты. 2013 жылы «Едем балалары» Мельбурн қаласында, Австралияда, сыйлық алған «Magnormos» өндіріс компаниясымен «Стивен Шварц мерекелік триптихінің» финалы ретінде көрсетілді, онда «Godspell» және «Pippin» де болды. Композитор Стивен Шварц та қатысты. 2014 жылдың 19 мамырында Вашингтондағы Джон Ф. Кеннеди атындағы өнер орталығында бір түндік концерт өтті. Концертте Рон Бомер Әке, Чарл Браун Адам/Нұх, Эшли Браун Ева/Мама Нұх, Джереми Джордан Қабыл/Япет және Ребекка Наоми Джонс Йона рөлінде болды. Кеннеди орталығы опера үйінің оркестрі мен Ұлттық Бродвей хоры қойылымға қатысты, ал композитор Стивен Шварц та қатысты. 2015 жылы шоу Линдсей Маронмен кіші нұсқаға бейімделді және Summit Playhouse-да, Summit, NJ-де 24 шілде мен 2 тамыз аралығында, 17-19 шілдеде алдын ала көрсетімдермен қойылды. Марон режиссерлік және хореографиялық жұмыстарды атқарды, ал Алекс Ратнер музыкалық жетекшілік пен музыкалық аранжировка жасады. Орындаушылар құрамы үш штаттың әр жерінен келген 37 орындаушыны қамтыды. Стивен Шварц және MTI басшылары өндіріске қатысты, ал шоудың кіші нұсқасы қазір MTI арқылы қолжетімді. 2016 жылы «Едем балалары» 30 жылдығын тойлады. Бұл мерейлі оқиғаға арналған Youth Sing Praise, 1986 жылы оны тұсаукесерде көрсеткен діни бағытталған жоғары мектептің театр лагері, 2016 жылдың 25 маусымында Иллинойс штатының Беллвилл қаласындағы Қар әйелінің ұлттық ғибадатханасында 1000-нан астам көрерменнің алдында қойылым қойды. 2016 жылы, алғашқы Лондондық өндірістен 25 жыл өткен соң, «Едем балалары» Саутварк, Лондондағы жаңа Union Theatre-да қайта жаңғыртылды. 2019 жылы Шварц 2020 жылы Чикагода өндіріс жоспарланғанын және оның мүмкін болатын түсірілімін жариялады. COVID-19 пандемиясы салдарынан өндіріс мерзімі шексізге кейінге жылдырылды және 2022 жылы Чикагодағы Arcada Theatre-да ашылуы жоспарланған. Бұл өндірісте Норм Льюис, Дебора Кокс, Дэвид Фелпс, «America's Got Talent» шоуының бұрынғы қатысушысы Брайан Джастин Крум және Pentatonix тобынан Кирстин Малдонадо қатысуы тиіс болды. Кейіннен бұл өндіріс 2022 жылдың 15 қазанында Cadillac Palace театрында концерт ретінде қойылды. Орындаушылар құрамында Рэндал Кит – Әке, Дэвид Фелпс – Адам/Нұх, Мишель Уильямс – Ева/Мама Нұх, Сэм Цуи – Қабыл/Япет, Крис Грэм – Абель/Хам және Корин Хоторн – Йона болды. Өндіріс 2024 жылы Чикагодағы Бродвей өндірісіне дейін ағынды түрде көрсетіледі. 2024 жылы шоудың концерттік нұсқасы Линкольн орталығында орындалды. Онда Норм Льюис Әке, Аули’и Кравальо Йона, Никки Рене Дэниелс Ева/Мама Нұх және Лукас Пастрана Абель/Хам рөлінде ойнады. Пауль Александр Нолан мен Джордан Фишер бастапқыда Адам/Нұх және Қабыл/Япет рөлдерін ойнауға дайын болған, бірақ олардың орнына Дэвид Фелпс пен Дональд Уэббер-младший келді. Әлемнің түкпір-түкпірінен хорлар шақырылды, соның ішінде Миссури штатының Блю-Спрингс қаласындағы Блю-Спрингс орта мектебінің хоры да қатысты.

Жазбалар

Лондондық түпнұсқа актерлік құрамының жазбасы LP және CD форматтарында шығарылды, бірақ көп ұзамай басылымнан шықты. CD шығарылымы дискілердің көпшілігінің "қола түсті" болып, ойнатылмайтын жағдайға түсуіне себеп болған өндірістік ақаулармен бұзылды. Осыдан келіп, дискінің ойнатылатын түрі музыкалық театр коллекционерлері үшін аса құнды. Шоудың ең сирек кездесетін жазбасы – 1991 жылғы Лондондық қойылымнан кейін өзгерістер енгізілгеннен соң шығарылған концептуалды жазба. Бұл тректерде Стивен Шварц өзі фортепианода ойнайды. Бұл жазба Paper Mill Playhouse қойылымынан бұрын, қайта жазылған және түзетілген бөлімдерді қарап шығу мақсатында жасалды. Альбом Стивен Шварцтың веб-сайтында RealAudio арқылы стриминг ретінде қысқа мерзімге ғана қолжетімді болды. Бұл жазба шоудың ең сирек нұсқасы деп есептеледі. Осы жазбаның бар болғаны бірнеше данасы ғана сақталған. Paper Mill Playhouse актерлік құрамы 1998 жылы жазылған. Жазбаны Стивен Шварц қаржыландырды. Бұл шоудың жаңартылған нұсқасының жалғыз кәсіби жазбасы.

Бірінші акт

Жаратылыс кітабындағы оқиғаға ұқсас, ғалам да қараңғылықтан пайда болды. Әке, Әңгімешілердің көмегімен, ғалам мен өмірді жаратып, Әкенің жаңа балалары Адам мен Хауаны ("Болсын") дүниеге әкелді. Хауаның назары "Білім ағашына" ауады, бірақ Әке оған "сол ағаштан" алыс болуды бұйырды, себебін нақты айтпады ("Білім ағашы"). Әке екеуін бақтағы барлық жануарлардың аттарын атау арқылы ойынмен көңіл көтеруге тырысты ("Ат қою"). Жаңадан жаратылған әлемде бәрі жақсы болғанда, Әке ата-ана болу туралы ойланып, Адам мен Хауа бір-біріне ғашық болды ("Шүкіршілікке толы балалар", "Әкелер күні" және "Кәмпел"). Өмірі кемелді болғанымен, Ева көбірек нәрсеге құштар еді: білімге, оқиғаға, бақтың ар жағында не бар екенін көруге ("Жаратылыстың ұшқыны"). Ева тыйым салынған ағаштың алмасымен және оны жесе, оған қандай мүмкіндіктер ашылатынын айтып, азғыратын жыланмен кездесті ("Үздікке ұмтылу"). Ол жемісті жеп, білім мен мүмкіндіктерге оянды ("Кәдемі күннің соңы" және "Балалық шақтың соңы"). Сол түні Ева Адамды алмамен байланысты бірнеше тағамдарды жеуге алдап, жеуге тырысты, бірақ тоқтатып қойды. Ева Адамға өзінің "Білім ағашынан" жегенін мойындады, екеуі Әкеден бақта жасырынып қалды. Әке Еваның алма жегенін білгеннен кейін оған бақтан кету керектігін айтты, өйткені ол енді күнәсіз емес. Бірақ Жаратылыс кітабындағы оқиғадан айырмашылығы, Адам өзінің тағдырын өзі таңдауға мүмкіндік алды: ол Әкемен бірге Едем бағында қалуға болатын, немесе жемісті жеп, Евамен бірге қуылмақ. Адам, шешімінен қатты күйзеліп, жүрегімен жақсы көретін бақты тастап кетуге мәжбүр болса да, Хауамен бірге болуды жөн көрді ("Сенсіз әлем"). Әке Адам мен Хауаны бақтан қуды, сырт әлемнің шөл даласына жіберді. Жылдар өте келе олар жаңа өмір сүріп, екі бала тудырды: Қабыл мен Әбіл ("Қуғын" және "Шөл"). Отбасы Әкенің бір күні оларды Едемге қайтаруын үміттенеді, күн сайын оған дұға етеді және өнімдерін құрбандыққа шалады. Адам мен Хауа балаларының қауіпсіздігі үшін өздерінің алқабын шекара ретінде белгілеп, жақын маңдағы шарлауықтан тысқары өтпеуге тыйым салды. Балалар ересекке жеткенде, Ева ұлы Қабылда өзінде болған отты көрді ("Жаратылыстың ұшқыны (қайталау 1)"). Қабыл, анасына ұқсап, ата-анасы қойған шекарадан тыс әлемді көргісі келді, ал Әбіл ата-анасына және Әкенің бір күні оларды баққа қайтаруына берілді. Қабыл Әбілден онымен бірге қашуды сұрады, Әкенің олар туралы ойламайтынын және ұлдар ата-аналарының қателіктерінің салдарын көруі керек емес деп мәлімдеді ("Жайда жоғалған"). Әбіл екі ойлы болып, кетуге келіскенде, Әке пайда болды. Әкені ешқашан көрмегендіктен, екеуі де қатты таңғалып қалды. Әке екеуіне сүйіспеншілік танытып, өз әйелдерін сыйлауға уәде берді. Әбіл оларды баққа қайтару үшін келді деп ойлап, ата-аналарын іздеп келеді, бірақ Әке тоқтатады. Әкенің ата-аналарын көргісі келмейтіні және олардың ешқайсысын Едем бағына қайтармайтыны бірден анық болды. Қабыл одан әрі ашуланып, Әкесі мен Әкесі оған белгілеген шекарадан және алдын ала белгіленген тағдырдан ақыры босатылып, ата-анасына және Әбілге өздерінің алқабынан кететінін айтты ("Жайдалада жоғалған (қайталау)"). Әке Әбілге олардың сапарларын ата-анасынан жасыруды, бірақ оларға жақын арада оралатынын айтты. Адам мен Хауа Қабылдың қауіпсіздігі үшін қатты уайымдап, оның балалық шағын еске алады және Едемнен тыс жерде өмір сүріп, отбасын құрғандарына көңіл көтеріледі ("Үйге жақын"). Бірақ Қабыл саяхаттан оралғанда бұл бейбітшілік бұзылады. Ол отбасына басқа адамдардың бар екендігін дәлелдейтін дәлел тапқанын айтады: алып тастардан жасалған сақина. Қабыл отбасын алып, даладағы тастарды көруге барады. Хауа мен Әбілдің қуаныштары Қабылдыкіне тең болса, Адам атаның көңілдері қайтпайды, ол қатал болып, отбасына үйлеріне қайтуды бұйырады. Отбасының қысымынан кейін Адам тастар сақинасын көп жыл бұрын тапқанын және онда тапқан адамдардан қорқып қалғанын мойындайды. Ол мұны тіпті Хауадан да жасырды, себебі ол мүмкін болатын салдарынан қорқып қалды ("Тастар сақинасы" және "Ұрпақтар қақтығысы"). Адамның сатқындығы отбасының жанжалына әкеледі, оның ең бастысы - Қабылдың мәңгілікке кетіп, Әбілді өзімен бірге алып, жаңа өмір бастаумен қорқытуы. Осы екі таңдаудың арасында Әбіл, жүрегі жараланған күйінде, ата-анасымен бірге қалуға шешім қабылдайды. Қабыл қатты күйзеліп, кетуге кіріседі, бірақ Адам оны күшпен тоқтатып, сапалап жібереді. Қабыл Адамды өлтіретініне ант етеді, екеуі төбелес бастайды. Әбіл аралассан, Қабыл оны итеріп, ашуынан тасқа соғып, Әбілді өлтіреді ("Әбілдің өлімі"). Қабыл, отбасының қалған мүшелерінен кетуге асығып, Адам өлтірілуі керек дейді. Әке, ашуынан, Қабылдың бетіне белгі салады. Әке сондай-ақ оның ұрпақтары осы белгіні мәңгілікке дейін, аталарының күнәсі үшін жаза ретінде тасиды деп жариялайды ("Қабылдың белгісі"). Қабыл шөл даласына құлайды. ("Қабылдың белгісі"). Әбілдің өлімінен және Қабылдың кеткенінен көп жылдар өткен соң, Ева Әкемен соңғы рет сөйлесуге тырысады, өліміне дайындалып жатқанда. Олардың трагедиядан кейінгі өмірін, тағы бір ұлдың дүниеге келуін, Сеттің, қазірде балалары бар екенін, Адамның екі ұлының қазасына байланысты қайғысын және Адамның жақындағы өлімін баяндайды. Көптеген балалары мен немерелерімен қоршалған ол, бір күні жоғалған баққа қайтаруын тілейді. Өліміне жеткенде, Әке оны қарсы алып, жұмаққа кіргізеді ("Жұмақ балалары").

ІІ акт

Аңыздар қайтадан жиналады және әңгімелерін жалғастырады, Сет пен Қабылдың ұрпақтарының шежіресін іздеп, Нұх пен оның отбасына дейін ("Ұрпақтар") жетеді. Әке, ғасырлар бойы Қабыл ұрпағымен күрескеннен кейін, оларды жер бетінен жоятын дауылды тудырды. Ол Нұхқа жақындап келе жатқан апатты хабарлайды, себебі Нұхтың отбасы ғана Қабыл ұрпағынан таза, және оларға пана табу үшін кеме жасауды бұйырады. Нұх Әкеден қайта қарауды сұрайды, бірақ Әке бұйрығымен кеменің оның отбасы мен әр түрлі жануардың екеуіне сыйымды болуын талап етеді ("Жыйналатын дауыл"). Нұх пен оның әйелі Мама Нұхтың үш ұлы бар, үлкендері Шем мен Хамның әйелдері бар. Ол отбасымен бірге кешкі ас ішінде таңдаған әйелін жариялайды. Ол құпия түрде Қабыл ұрпағынан шыққан Жонаға ғашық, онымен үйленгісі келеді. Яфет бұл туралы отбасына айтады, олар таңғалады ("Сегіздің бір бөлігі"). Бірақ Нұх Жонаны кемеге кіргізе алмайды, себебі ол Қабыл ұрпағынан. Жона ұялып кетеді, ал Яфет ашуланып оның артынан қуады, сонда әңгімешілер сомдаған барлық жануарлар кемеге келіп, топан судан құтылу үшін кемеге мінеді ("Жануарлардың оралуы" және "Нұхтың тыныштығы"). Кейін Нұх Жонаны сыртта табады және оған кемеге кіре алмайтынын, бірақ олармен бірге болуын қалайтынын түсіндіреді. Ол өзінің қиын жағдайымен санасады, бірақ бұрынғыдай ашық жүрегімен және ақылымен проблемаларына қарсы тұратынын біледі ("Жаңбырға шеттес"). Яфет Жонаны табады және онымен бірге кемеге тығылып кіруге көндіруге тырысады, оған салдарына қарамастан, онымен бірге болса жеткілікті дейді. Олар қалған уақыттарын бірге өткізетіндерін және Әке жер бетіне Қабыл ұрпағына ("Топан су") ашуын төккендей, ("Бізде қанша уақыт бар") құпия түрде кемеге кіреді. Жаңбыр қырық күн, қырық түн бойы тоқтамай жауады. Жұбайлар ұрысады, осы қиын жағдайдан қалай аман қалу керектігін талқылайды, тіпті кемедегі жануарларды тамақ үшін өлтіру туралы әңгімелейді, және Нұх Әкенің енді оған сөйлемейтінін біледі, топ Әкенің неге дауылды тоқтатпағанын сұрайды ("Не күтуде?"). Жона, табылмай қалғаннан кейін, құрғақ жерді табу үшін көгершін жібереді және кемедегілерді құтқарады ("Аспан теңізшісі"). Отбасы Жонаны тапқанда, олардың Әкенің ашуының себебі оның екенін ойлайды. Шем мен Хам оны кемеден лақтырып жіберуге тырысады, бірақ Яфет араласады. Бұл тез арада Адам мен Қабыл арасындағы жанжалға ұласады, Нұх Яфетті жерге ұрып жібереді. Бірақ бұл жолы Жона араласып, әке мен баланың арасына тұрады, осы оқиғаның қайталануына жол бермейді. Нұх Қабыл ұрпағының бірінің өзімшілдігіне таңғалып, енді не істеу керектігін білмейді. Ол отбасын шығарып, Әкемен сөйлесуге тырысады. Мама Нұх одан Әке енді оған сөйлейтін бе деп сұрайды, ал Нұх "Жоқ" деп жауап бергенде, ол оған: "Енді сен әке болуың керек"; Нұхқа Құдай оған не істеу керектігін айтпастан өмір сүруге тура келеді ("Жаратылыс ұшқыны (Кіріспе 2)"). Нұх пен Әке екеуі де әке болудың қиындықтары туралы ойлайды, бірақ екеуі де ақырында бір нәрсені жақсы көрсең, оны босату керек екенін түсінеді ("Махаббаттың ең қиын бөлігі"). Нұх отбасын тағы бір рет шақырады, олардың барлығы басшылық пен үміт іздеп ("Құдай жазасын сөздері") күйінеді. Ол Яфетке және Жонаға батасын беріп, кемеде қалуға рұқсат береді. Отбасы бірге жиналып, қалған уақыттарын бақытты, сүйіспеншілікке толы отбасы ретінде өткізеді ("Қараңғылық сағаты"). Олар Жона жіберген көгершіннің құйрығында зәйтүн бұтағы бар екенін көреді, бұл жақын жердегі жерді білдіреді, және отбасы ақырында жұлдыздардың жарығын көкке қайта оралғандығын көреді. Отбасы қуанады ("Бұл жақсы емес пе?"). Әке адамзатқа тағдырын басқаруға күш беруді шешіп, оларға тікелей араласпастан болашақтарын табуға бата береді ("Қымбат балалар"). Отбасы кемеден түсіп, кемені тастап кетеді. Олар әртүрлі жануарларды әлемнің әр түкпіріндегі жаңа үйлеріне алып, бөлек өмір сүруді жоспарлайды. Олар соңғы қоштасуларын айтқанда, отбасы болашақта болатын қиындықтарды шешуге тырысады, бірақ оларға сүйіспеншілікпен және ашық көзбен қарауға уәде береді. Олар бір күні үйлеріне, Едемге ("Бастапқыда") қайтып оралу үмітімен жолға шығады.

Бастапқы актерлер

Кейіпкерлер Вест-Энд актерлік құрамы (1991) Paper Mill Playhouse актерлік құрамы (1997) Off West End актерлік құрамы (2016) Chicago Concert актерлік құрамы (2022) Lincoln Center актерлік құрамы (2024) Әке Кен Пейдж Уильям Соло Джой Декстер Рэндал Кит Норм Льюис Адам Мартин Смит Адриан Змед Стивен Барри Дэвид Фелпс Ноа Кевин Колсон Ева Шезве Пауэлл Стефани Миллс Наташа О'Брайен Мишель Уильямс Никки Рене Дэниелс Ана Ноа Эрлин Бентли Каин Адриан Бомонт Дариус де Хаас Гай Вулф Сэм Цуи Дональд Веббер Jr. Жапет Энтони Барклей Абель Шион Абдилла Рамильс КорбинЭшли Уолтерс Хантер Фостер Дэниел Майлз Крис Грэм Лукас Пастрана Рэй Хам Шелл Фрэнсис Руффель Келли Рабке Никита Джохал Корин Хоуторн Аули’и Кравалоу Сет Винсент Д’Элия Крис Марк Джозеф Дариан Гулдинг Шем Крейг Пиндер Афра Рути Хеншалл Шиталь Ганди Сьюзи Чейтоу Доника Линн Айша Хироми Ито Эми Бейсик Саманта Гиффард Рхеали Фернандес Жас Каин Джеймс Энтони Джонсон Гай Вулф Алекс Гарсия Жас Абель Барри Каванаг Жданиэль Майлз Роган Джексон Жылан Ричард Ллойд Кинг Эми Бейсик Винсент Д’Элия Шиталь Ганди Анджела Гаррисон Джим Уивер Габриэль Мокаке Әртүрлі