Кіріспе

2005 жылы ашылған Конкордия ғылыми-зерттеу станциясы – Антарктиданың Антарктидалық платосындағы C күмбезі деп аталатын жерде теңіз деңгейінен жоғары салынған француз-итальяндық ғылыми-зерттеу мекемесі. Ол француздық Dumont D'Urville ғылыми-зерттеу станциясынан, Австралияның Casey станциясынан және Terra Nova Bay-дегі итальяндық Zucchelli станциясынан ішкі жағында орналасқан. Ресейдің Восток станциясы алыс жерде, ал Географиялық Оңтүстік полюс одан да алыс. Бұл нысан Австралияның Антарктидаға талап етуімен, Австралияның Антарктидалық аумағында орналасқан. Конкордия станциясы – Антарктидалық платодағы Восток станциясы (Ресей) және Географиялық Оңтүстік полюстегі Amundsen–Scott Оңтүстік полюс станциясы (АҚШ) басқасындағы үшінші тұрақты, жыл бойы жұмыс істейтін зерттеу станциясы. Оны Франция мен Италия ғалымдары бірлесіп басқарады және ЕКА ғалымдарын үнемі қабылдайды.

Тарих

1992 жылы Франция Антарктика платосында жаңа станция салды. Кейін 1993 жылы Италия осы бағдарламаға қосылды. 1995 жылы Ницца София Антиполис университетінің профессоры Жан Вернин және Рим университетінің профессоры Джорджио Далл'Оглио C күмбезіндегі орналасқан жерді анықтау бойынша алғашқы ғылыми тәжірибе жүргізді.

1996 жылы француз-итальяндық команда C күмбезінде жазғы лагерь құрды. Лагерьтің екі басты мақсаты Антарктидадағы мұздықтың қабатын зерттеу жөніндегі Еуропалық жобаға (EPICA) логистикалық қолдау көрсету және тұрақты зерттеу станциясын салу болды. Жаңа жыл бойы жұмыс істейтін Конкордия станциясы 2005 жылы пайдалануға берілді. 2005 жылдың ақпан айында 13 адамнан (он бір француз және екі итальян) тұратын алғашқы қысқы команда жұмысын бастады.

Көлік

Жүктің көп бөлігі Думонт д'Урвилл станциясынан C күмбезіне 7-12 күн аралығында, ауа райына қарай, рейд (рейд деп аталады) арқылы тасымалданады. Станция қызметкерлері мен жеңіл жүк әуемен келеді, Skiway-ге қону үшін ДДУ немесе Зучелли стансасынан ұшатын Twin Otter немесе Basler BT 67 ұшақтары пайдаланылады.

Қоршаған орта

C күмбезі Антарктика жазығының үстінде орналасқан. Оңтүстік мұхитынан бірнеше ондаған километрден артық қашықтықта ешқандай жануарлар мен өсімдіктер тіршілік етпейді. Дегенмен, оңтүстік полярлық скуалар станцияның үстінен ұшып өткені байқалды, олардың ең жақын тамақ көзінен 1200 км қашықтықта. Осы құстар құрлықты айналып өтудің орнына, оны кесіп өтуге бейімделген деп саналады.

Адам биологиясы мен медицинасы

Конкордия станциясы ұзаққа созылған терең ғарыш миссияларымен салыстырылатын көптеген стрестік факторларды бөліседі, әсіресе, жоғары деңгейдегі оқшаулау және шектеулі кеңістік, сондықтан ғарыш медицинасы саласындағы зерттеулер үшін пайдалы модельдік платформа болып табылады. Қыс айларында экипаж 9 ай бойы сыртқы әлемнен толық оқшауланып, көлік құралдары мен байланыс мүмкіндіктері шектеулі болады, сонымен қатар экватордағы 4000 метр биіктіктегідей толық қараңғылықта ұзақ уақыт өмір сүреді. Бұл экипажға физиологиялық және психологиялық жағдайлардың күшеюіне себеп болады. Конкордия станциясы созылмалы гипобарикалық гипоксияны, шектеулі кеңістікте және оқшаулықта туындайтын стресті, циркадтық ритмдердің және ұйқының бұзылуын, жеке және топтық психологияны, телемедицинаны және астробиологияны зерттеу үшін ерекше пайдалы. Конкордия станциясы ұзақ мерзімді терең ғарыш миссиялары үшін Жердегі нақты аналогтардың бірі ретінде қарастырылуда.

Гляциология

1970 жылдары C күмбезі бірнеше елдің далалық топтарының мұз түйіршігін бұрғылау орны болды. 1990 жылдары C күмбезі Антарктидадағы мұз ядросын алу жөніндегі Еуропалық жоба (EPICA) тарапынан терең бұрғылау үшін таңдалды. C күмбезіндегі бұрғылау 1996 жылы басталды және 2004 жылдың 21 желтоқсанында 3270,2 метрлік тереңдікке жетіп, тау жынысының бетінен 5 метр жоғары аяқталды. Алынған ең көне мұздың жасы шамамен 900 мың жылға бағаланады.

Климат

Конкордия станциясы орналасқан C күмбезіндегі климат жыл бойы мұздай суық, ол Жердегі ең суық жерлердің бірі. Бұл жерде полярлық мұздық климат (Köppen EF) басылады, оның максималды температурасы желтоқсанда -24,8 °C-тан ( -13 °F) мамыр айында -62 °C-қа (-80 °F) дейін, орташа температурасы желтоқсанда -30,4 °C-тан (-23 °F) мамыр айында -65,3 °C-қа (-86 °F) дейін, ал минималды температурасы желтоқсанда -36,1 °C-тан (-33 °F) мамыр айында -68,7 °C-қа (-92 °F) дейін өзгереді. Жылдық орташа ауа температурасы -54,5 °C (-66 °F) құрайды. Станцияда температура ешқашан нөлден жоғары болған емес; ең жоғары температура қаңтар айында -5,4 °C (22 °F) тіркелді. Қыста температура -80 °C-тан (-112 °F) төмен түседі, ал ең төменгі температура 2010 жылдың тамызында -84,6 °C (-120 °F) болды; бұл Жер бетінде тіркелген ең төменгі температуралардың бірі. Ылғалдылығы төмен және ауа өте құрғақ, жыл бойында жауын-шашын мөлшері аз. C күмбезінің биік орналасқандығы және Антарктика платосының шеттерінен қашықтығына байланысты, Антарктиканың жағалау аймақтарына тән катабатикалық желдерге ұшырамайды. Қыста желдің орташа жылдамдығы 2,8 м/с.

Қысқы демалыс

Станция 1997 жылдың желтоқсанынан бері жазғы маусымдарда қолданылып келеді, бірақ алғашқы қысқы маусымы (ақпаннан қазанға дейін) 2005 жылы ғана жүзеге асты. Осы кезеңде станцияға бару мүмкін болмайды, сондықтан толық дербестік қажет.