Кіріспе
Адамның қасиеттерін жақсарту үшін репродуктивтік және генетикалық технологияларды пайдалануды жақтайды. Жаңа евгеника, сондай-ақ либералды евгеника деп аталады (биоэтик Николас Агар енгізген термин), репродуктивтік технология мен адам генетикалық инженериясын қолдану арқылы адамның қасиеттері мен қабілеттерін арттыруды жақтайды. Жаңа евгениканы жақтаушылар, әдетте, эмбриондарды іріктеу немесе өзгерту ата-аналардың қалауына қалдырылуы керек деп санайды, оларға тыйым салудан (немесе мемлекеттің қалауына қалдырудан) гөрі. "Жаңа" евгеника 20 ғасырда қолданылған және жақтаған евгеника түрлерінен өзін ажыратады, ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жаман атқа ие болды.
New eugenics, also known as liberal eugenics (a term coined by bioethicist Nicholas Agar), advocates enhancing human characteristics and capacities through the use of reproductive technology and human genetic engineering. Those who advocate new eugenics generally think selecting or altering embryos should be left to the preferences of parents, rather than forbidden (or left to the preferences of the state). "New" eugenics purports to distinguish itself from the forms of eugenics practiced and advocated in the 20th century, which fell into disrepute after World War II.
Тарих
Жаңа евгеника бұрынғы евгеника түрлерінен ақылды ата-ананың еркімен шешім қабылдауына баса назар аударуымен ерекшеленеді, мемлекеттік мәжбүрлеуге емес. Евгеника кейде оң евгеникаға (белгіленген "салауаттылар" арасында көбеюді қолдау) және теріс евгеникаға (белгіленген "салауатсыз" деп есептелгендердің көбеюіне кедерес келтіру) бөлінеді. Тағы бір ерекшелік – мәжбүрлі евгеника мен ерікті евгеника. Эдвин Блэктің сөзіне сәйкес, 20-шы ғасырдың басында көптеген оң евгеникалық бағдарламалар жақталып, іске асырылды, бірақ теріс бағдарламалар көптеген елдерде жүздеген мың адамды мәжбүрлеп стеризациялауға әкеп соқты, сондай-ақ нацистік евгеникалық саясаттың нәсілдік гигиена және геноцид туралы көптеген мәлімдемелерінде қамтылды. Жаңа евгеника оң евгеника санатына жатады. Биоэтиктер мәжбүрлі евгениканы ерікті евгеникадан ақтаудың қиын екенін жалпы мойындайды, алайда, мысалы, туысқандар арасындағы некеге тыйым салатын мәжбүрлі заңдар көптеген жағдайларда дұрыс деп есептеледі. Өзіне "жарамсыз" деп есептелгендерді мәжбүрлеп стеризациялау – 21-шы ғасырда кеңінен қабылданбаған мәжбүрлі евгениканың бір түрі және көптеген ұлттық және халықаралық заңдармен тыйым салынған.
Жаңа евгеника практикасы
Жаңа евгеника, әдетте, адамның әл-ауқатын жақсартуға көмектесетін белгілер үшін генетикалық модификацияны немесе жеке тұлғаларды генетикалық іріктеуді қолдайды. Оның негізгі идеясы – болашақ ұрпақтардың генетикалық негізін жақсарту және генетикалық аурулардың және басқа да қанағаттандырмайтын белгілердің таралуын азайту. Жаңа евгеникаға кіретін кейбір амалдар: ұрықтандыру алдындағы диагностика және ұрықтың іріктелуі, таңдаулы өсіру, сондай-ақ ұрық инженериясы немесе гендік терапия сияқты генетикалық технологияларды пайдалану арқылы адамның қабілеттерін арттыру.
Этика
Жаңа евгеника жеке автономияны құрметтеуді жақтаған плюрализм мен барлық адамдардың теңдігін білдіретін теңдікшілдік сияқты либералды этикалық құндылықтарға негізделген. Жаңа евгениканы қолдаушылардың аргументтері өмірдің сәтсіздікке ұшырауынан гөрі табысқа жетуі қоғамның мүддесіне сай екенін, сондай-ақ ұрпақтың осы табысқа жету мүмкіндігін қамтамасыз етудің қабылдандырылатынын қамтиды. Алайда, кейбір технологиялар экономикалық тұрғыдан қол жетімсіз болуы мүмкін, бұл әлеуметтік-экономикалық теңсіздікті күшейтеді. Фокс, егер мемлекет автономияға деген либералдық міндеттемесі денсаулық сақтау және негізгі білім беру сияқты бала тәрбиесінің шараларын міндетті етуге жеткілікті болса, онда сол мүдде мемлекеттің қауіпсіз, тиімді және функционалды интеграцияланған генетикалық практикаларды міндетті етуіне де жеткілікті дейді. Бұл практикалар ауруға қарсы тұру және жалпы танымдық қабілеттер сияқты көп мақсатты қасиеттерге бағытталған. Ол міндетті евгениканың либералдық тұрғысынан қарағандағы жақтаулары либералдық теорияға қарсы абсурдты дәлелдеу болып табылады деген қорытындыға келеді.
Танымал мәдениетте
Жазушы және режиссер Эндрю Никол өзінің "Гаттака" фильмінде жаңа евгениканы тікелей көрсетеді, генетикалық дискриминация арқылы – өзгертілгендер мен өзгертілмегендер арасындағы айырмашылыққа назар салады; өзгертілмегендерге жақсы жұмыстар берілмейді және оларға басқаша қаралады.