Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Францияның Оңтүстік Франция аймағындағы префектура және коммуна.
Рим империясының қалдық мемлекеті.
Subprefecture and commune in Hauts de France, France
the rump state of the Roman Empire
Сойсон (swasɔ̃) – Францияның солтүстігіндегі Эна департаментінде, Оңтүстік Франция аймағында орналасқан коммуна. Эна өзенінің бойында, Парижтің солтүстік-шығысында шамамен орналасқан, Францияның ең көне қалаларының бірі және Суессион тайпасының ежелгі астанасы болуы мүмкін. Сойсон – ежелгі Рим католик дінбасылығының орталығы, оның құрылуы шамамен 300 жылға дейін жетеді және "Сойсон кеңесі" деп аталатын бірнеше шіркеу синодтарының өткен орны болды.
Soissons (swasɔ̃) is a commune in the northern French department of Aisne, in the region of Hauts de France. Located on the river Aisne, about northeast of Paris, it is one of the most ancient towns of France, and is probably the ancient capital of the Suessiones. Soissons is also the see of an ancient Roman Catholic diocese, whose establishment dates from about 300, and it was the location of a number of church synods called "Council of Soissons".
Тарих
Сойсон жазулы тарихқа кельт тіліндегі атымен кіреді, кейіннен латын тілінде "жаңа төбе бекінісі" деген мағына беретін Новиодунум деп аталды, ол Суессион тайпасының астанасы болған. Римдіктермен алғашқы байланыс кезінде Юлий Цезарь оны еске алады (Б.Г. II. 12). Цезарь (б.з.б. 57 ж.), Аксонадан (қазіргі Эна) шығып, Суессион аумағына кірді және бір күндік сапардан кейін биік қабырғасы мен кең ормен қоршалған Новиодунумға жетті. Бұл қала Цезарьге берілді. 457 жылдан 486 жылға дейін Эгидий мен оның ұлы Сиагрий билік еткенде Новиодунум Сойсон Корольдығының астанасы болды, бірақ 486 жылы Сойсон шайқасынан кейін франк корольі Хлодвиг I оны басып алды. Франк территориясының бір бөлігі болған Неустрия, Сойсон аймағы және VI ғасырда құрылған Сент-Медард аббаттығы Меровингтер әулетінің (447–751) кезінде маңызды саяси орталық болды. 511 жылы Хлодвиг I қайтыс болғаннан кейін Сойсон оның мемлекеті бөлінген төрт патшалықтың бірінің астанасы болды. Алайда, 613 жылы Хлотар II билікке келгенде франк жерлері біріктіріліп, Сойсон Корольдығы жойылды. 744 жылы Сойсонда өткен кеңесте Пипин Короткий мен әулие Бонифацийдің бастамасымен, Папаның Германияға миссионерлік сапардағы серігі франк епископы Адалберт және Ирландиялық миссионер Климент айыпталып сотталды. Жүз жылдық соғыс кезінде француз әскерлері қала гарнизонындағы ағылшын садақшыларын жаппай қырғынға ұшыратты, соның салдарынан көптеген француз тұрғындары зорланды және өлтірілді. Француз әскерлерінің француз азаматтарын қырғынға ұшыратуы Еуропаны дүр сілкіндірді. Англия королі Генрих V, Сойсон қаласының әулие Криспин мен Криспинианға арналғанын еске алып, 1415 жылы Әулие Криспин күні Азенкур шайқасында француз әскерлерімен кездескенде әулиелердің құрметін қорғауға бел буды. Қала 1429 жылдың 23 шілдесінде Жанна д'Арк басқаратын француз әскерлері тарапынан азат етілді. 1728 жылдың маусымынан 1729 жылдың шілдесіне дейін қалада Сойсон конгресі өтті, ол Ұлыбритания мен Испания арасындағы ұзақ жылдар бойы шешілмей келген дауларды реттеуге бағытталған, олар 1727–1729 жылдардағы ағылшын-испан соғысына дейін жеткен. Конгресс көбінесе сәтті аяқталды және олардың арасында Севилья шарты жасалды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала ауыр бомбалауға ұшырады. Энадағы екінші шайқастағы апатты Шем де Дамс шабуылынан кейін бүлік шықты. 1917 жылы соғыста қаза тапқан француз сарбаздарының бейнесі салынған мүсін, Сойсон сотының жанындағы Сен-Пьер шіркеуінің артында орналасқан.
Soissons enters written history under its Celtic name, later borrowed into Latin, Noviodunum, meaning "new hillfort", which was the capital of the Suessiones. At Roman contact, it was a town of the Suessiones, mentioned by Julius Caesar (B. G. ii. 12). Caesar (B. C. 57), after leaving the Axona (modern Aisne), entered the territory of the Suessiones, and making one day's long march, reached Noviodunum, which was surrounded by a high wall and a broad ditch. The place surrendered to Caesar. From 457 to 486, under Aegidius and his son Syagrius, Noviodunum was the capital of the Kingdom of Soissons, until it fell to the Frankish king Clovis I in 486 after the Battle of Soissons. Part of the Frankish territory of Neustria, the Soissons region, and the Abbey of Saint Médard, founded in the sixth century, played an important political part during the rule of the Merovingian dynasty (447–751). After the death of Clovis I in 511, Soissons was made the capital of one of the four kingdoms into which his states were divided. Eventually, the kingdom of Soissons disappeared in 613 when the Frankish lands were amalgamated under Chlothar II. The 744 Council of Soissons met at the instigation of Pepin the Short and Saint Boniface, the Pope's missionary to pagan Germany, secured the condemnation of the Frankish bishop Adalbert and the missionary Clement of Ireland. During the Hundred Years' War, French forces committed a notorious massacre of English archers stationed at the town's garrison, in which many of the French townsfolk were themselves raped and killed. The massacre of French citizens by French soldiers shocked Europe; Henry V of England, noting that the town of Soissons was dedicated to the saints Crispin and Crispinian, claimed to avenge the honour of the saints when he met the French forces at the Battle of Agincourt on Saint Crispin's Day 1415. The town was liberated by French troops under the command of Joan of Arc on 23 July 1429. Between June 1728 and July 1729 it hosted the Congress of Soissons an attempt to resolve a long standing series of disputes between the Kingdom of Great Britain and Spain which had spilled over into the Anglo Spanish War of 1727–1729. The Congress was largely successful and led to the signing of the Treaty of Seville between them. During World War I, the city came under heavy bombardment. There was mutiny after the disastrous Chemin des Dames offensive at the Second Battle of the Aisne. A statue erected with images of French soldiers killed in action in 1917 is behind the St Peter's Church, next to the Soissons Courthouse.
Көрікті жерлер
Бүгінде Сойсон – сауда және өндіріс орталығы. Оның ең маңызды тарихи ескерткіштері ретінде 12 ғасырда салынған Сойсон соборы, Сент-Жан-де-Винье аббаттығының қираған қалдықтары және бұрынғы Сент-Медар аббаттығының жер асты мешіті (криптасы) жатыр. Жақын маңдағы Эспейс Пьерс Фоллес кешенінде мұражай, геологиялық жол және ботаникалық бақ орналасқан.
Today, Soissons is a commercial and manufacturing centre with the 12th century Soissons Cathedral, the ruins of St. Jean des Vignes Abbey and the crypt of the former abbey of Saint Médard as three of its most important historical sites. The nearby Espace Pierres Folles contains a museum, geological trail, and botanical garden.