Кіріспе

Людвиг Риттер фон Хёнел (6 тамыз 1857, Прессбург – 23 наурыз 1942, Вена) – австриялық теңіз офицері және саяхатшы. Ол сол кезде Австрия империясының құрамында болған Фьюмедегі теңіз академиясында білім алған. Оның інісі – табиғатты зерттеуші Франц Ксавер Рудольф фон Хёнел (1852–1920).

Телекимен саяхат 18871888

Хойнел 1887-1888 жылдары граф Самуэль Телеки фон Сзектің Солтүстік Кенияға жасаған экспедициясының екінші командирі болды. Ол және Телеки Түркана көлін көрген алғашқы еуропалықтар болды, олар оны экспедицияның демеушісі, Австрия мұрагер ханзадасы Рудольфтің құрметіне Рудольф көлі деп атады, сондай-ақ ханзада Рудольфтің әйелі, Бельгия принцессасы Стефанидің есімімен Стефани көлі деп атады. Хойнел экспедицияның картографы, ғалымы және күнделікшісі болды. Телеки мен Хойнел сапар еткен аймақтардың климаты, флорасы және фаунасы туралы көптеген байқаулар жасады және 400-ден астам этнографиялық заттарды жинады, олардың көпшілігі масаи және кикую тайпаларынан алынған. Олардың байқаулары этнографиялық білімге маңызды үлес қосты. Сапардың ғылыми нәтижелері Хойнелдің бірнеше мақалаларында және 1892 жылы жарық көрген, неміс тілінде жазылған, мажар және ағылшын тілдеріне аударылған "Рудольф және Стефани көлдерін ашу" атты кітабында жарияланды. 1892 жылы Хойнелге "алғашқы табысты ізденіс сапары және географиялық жетістіктері үшін" Карл Риттер медалі (күміс) табысталды. Шығыс Африка хамелеоны, Хойнелдің хамелеоны (Trioceros hoehnelii) Людвиг фон Хойнелдің құрметіне аталған.

Шанлермен саяхат 18921894

1892-1894 жылдар аралығында Хёнел американдық магнат Уильям Астор Шанлермен бірге Килиманджаро тауының маңындағы аймақты зерттеді. Олар жағалаудан ішкі жаққа қарай ілгерілеп, Кения тауының солтүстік-шығыс бөлігін, Гуассо Ньиро өзенін, Лориан батпағын, Тана өзенін, Рудольф көлін, содан кейін Стефани көлін картаға түсірді. Олар бұл аймақтағы Тигания, Игембе Меру және Рендилл халықтарымен алғашқы байланыс жасаған еуропалықтар болды (Карл Петерс 1889 жылы оңтүстікке өтіп кеткен). 1893 жылдың 30 қаңтарында оларға Вамсара тайпасының (Меру тайпасының бір бөлігі) шамамен 200 жауынгері шабуыл жасады, үш жүк тасушыны өлтіргеннен кейін шегінді. Экспедицияның 165 жүк көтергіш малдың барлығы (вероятно, трипаносомоз салдарынан) қырылып, 200 жүк тасушының көп бөлігі дезертир болғандықтан, ол Кенияның қазіргі Меру Солтүстік ауданында қалып қойды. 1893 жылдың 24 тамызында Хёнелді мүйізді жануардың шабуылынан ішкі аймағы мен төменгі құрсағы жараланды, сол себепті ол Шанлерден айырылып, Занзибарға, содан кейін Венаға қайта оралуға мәжбүр болды, 1894 жылдың ақпанында Венаға жетті. Саяхат барысында түсірілген шамамен бес жүз суретінің ішінде Хёнелдің түсірген 155 суреті сақталған. Осы экспедиция барысында Хёнел мен Шанлер бұрын картаға түсірілмеген аумақтарды зерттеді, Кения тауының нақты орнын анықтады, Нямбени төбелерін, Шанлер сарқырамасын және Лориан батпағын көрді, сондай-ақ Евасо Нгиро өзенінің бағытын картаға түсірді. Смитсониялық институтқа сыйға тартқан бес мысал бұрын белгісіз түрлер болып шықты, оның ішінде екі түрлі көбелек, екі түрлі жорғалаушы және Шанлер таулық бұғысы. 1906 жылы ол құдіретті Франц Фердинанд архиепископын ренжіткен. Соңында Хёнел некеге тұру мен теңізшілік карьерасы арасында таңдау жасауға мәжбүр болды. 1909 жылдың тамызында Валескаға үйленді және кейін капитан шенімен отставкаға шықты. 1912 жылы императордың адъютанты қызметін атқарғаны үшін контр-адмирал шеніне көтерілді. Кейіннен Хёнел Австрия императоры Франц Иосиф I-нің адъютанты ретіндегі қызметі туралы 56 беттік есеп жазды, бірақ ол жарияланбады. 1942 жылдың наурыз айында Венада қайтыс болды және Вена орталық зиратына жерленді. 1958 жылы Венадағы Людвиг фон Хёнел көшесіне оның есімі берілді.

Жарияланымдар

Рудольф және Стефани көлдерін ашу: 1887 және 1888 жылдары Шығыс Экваторлық Африкада граф Сэмюэл Телекидің зерттеу және аң ауру экспедициясының баяны, Нэнси Белл аудармасы. Екі томдық. (Лонгманс, 1896). Немец тіліндегі түпнұсқасы: Zum Rudolph See und Stephanie See, 1892. Құрлық және теңіз арқылы: Австриялық контр-адмиралдың Еуропа мен Африкадағы өмірінен естеліктер, 1857–1909, ред. Рональд Э. Куонс және Паскаль Джеймс Императо; кеңесші редакторы Дж. Уинтроп Олдрич. Нью-Йорк және Лондон: Холмс және Мейер, 2000. Немец тіліндегі түпнұсқасы: Mein Leben zur See, auf Forschungsreisen und bei Hofe, 1926.