Бразилиядағы ұлттық саябақ: Жеті қаланың тарихы

Кіріспе

Бразилиядағы ұлттық саябақ.

Сете Сидадес – Понта-Дельгада муниципалитетінің орталығындағы азаматтық аудан. Ол үш мильге жететін алып жанартау кратерінің ортасында орналасқан, бұл кратер де Сете Сидадес деп аталады. 2011 жылғы халық санағы бойынша, ауданның халқы 793 адамды құрайды, ал ауданы 19,19 км² шамасында. Халық саны бойынша Понта-Дельгаданың ең кішкентай аудандарының бірі болғанымен, аумағы бойынша ең ірісі. Оған Серрадо-да-Ладейра, Серрадо-даш-Фрейраш және Сете-Сидадес елді мекендері кіреді.

Латын тілінен шыққан

Бұл аймақ географиялық атауларын латын тіліндегі Insula Septem Civitatum-нан алды, яғни «Жеті тайпаның аралы» немесе «Жеті халықтың аралы» (португалша: Ilha das Sete Tribos немесе Ilha dos Sete Povos), бірақ тарихи тұрғыдан «Жеті қаланың аралы» ретінде белгілі болды. Бұл атау классикалық латын тілінен шыққан, және еуропалық теңізшілер, немесе финикиялықтар арқылы Жерорта теңізі халықтарының ежелгі дәстүрлеріне сіңген болуы мүмкін. Латын тілінде civitas сөзі қала емес, нақты бір қоғамның азаматтарының жиынтығын білдіреді. Жеті қала туралы алғашқы ибериялық құжат – 750 жылы христиан дін қызметкері жазған Порто Кале (қазіргі Порту) қаласынан шыққан латын жылнамасы. Осы кезеңде Иберияның визигот патшалығы мұсылман шапқыншылығының (711 жылы басталған) қысымымен құлдырап жатты. Визигот архиепископы мұсылман әскерлерінің шабуылынан қорқып Порто Калеге қашып келді, онда ол теңізшілердің айтуынша бар екенін айтқан Батыс теңізіндегі жерлерге қашуды жоспарлады. 734 жылы архиепископ алты басқа епископ, олардың рухани қызметкерлері және шамамен 5000 адал жандармен бірге жиырма кемеден тұратын флотпен жолға шықты. Жылнамада флот мақсатына жетіп, кемелерін өртеп, жеті діни басшының билігінде жеті христиандық қауымдастығын құрғаны жазылған. Көптеген адамдар оларға қосылуға дайын болғанмен, шындығында архиепископтың (егер ол болған болса) қайтадан естілмеген, ал мифтік жерлерге жол да табылған жоқ. Жеті қала аралының шындығында бар екеніне дәлел жоқ болғанымен, олардың бар екендігіне сену, бірнеше сынақ сапарлары және Атлант мұхитының аралдарын көрудің қысқаша, расталмаған жағдайлары еуропалық орта ғасырларда аңыздардың пайда болуына себеп болды. Осының салдарынан, Орта ғасырлық көптеген карталар мен кестелерде Океан теңізі (Атлант мұхиты) әртүрлі орналасқан немесе пішіндес аралдарды көрсеткен. Бразил және/немесе Антилия (Брендан аңызынан) және Сете Сидадес аралы Атлант мұхитының протогеографиясында жиі кездесетін географиялық сілтемелер болды. Жаңа дәуірдің басталуымен, көріністердің саны мен зерттеу сапарлары көбейді. Португалия королі Афонсу V-ке ұсынылған ең дәйекті карталардың бірі – 1473 жылы азориялық Фернао Телес салған карта. Бұл картада ұзын жағалау, әртүрлі аралдар, шығанақтар мен өзендер көрсетілген, автор оларды Сете Сидадес аңыз жерінің бөлігі деп мәлімдеген. Шындығында, карта Бразилияның солтүстік жағалауын, Мараньяо мен Сеара аралығын және Рио-Парнаиба дельтасын көрсетеді. Король бұл жаңалыққа толық сенбеді немесе Фернао Телес жеткілікті сенімді деп санамады, карта тек дәлелдеуді қажет ететін сілтеме болды. Нәтижеге наразы Телес Сете Сидадестің жарамдылығын талап етті. Ол 1398-1492 жылдары өмір сүрген генуэздік космограф Паоло дель Поццо Тосканеллимен кеңесті, ол Антилия және Сете Сидадес аралы Атлант мұхитының жағалауында бар екенін мәлімдеді. Өзінің танымал хатында Тосканелли Сете Сидадес аңыз жерін Азор аралдарына жақын орналастырды: «Антилия аралын португалдар ашқан, бірақ қазір оны іздегенде табылмайды. Бұл аралда испан тілінде сөйлейтін адамдар тұрады, олар король Родерик тұсында Испанияға шабуыл жасаған варварлардан осы аралға қашқан деп есептеледі. Мұнда архиепископ және алты епископ тұрды, әрқайсысының жеке қаласы болды. Сондықтан да көптеген адамдар бұл аралды «жеті қала» деп атайды. Олар осы заманның барлық байлықтарынан толыққанды ләззат алып, Құдайға адал болып өмір сүреді». 1476 жылы Телес патшалық растау туралы өтініші қабылданды, бірақ donatario экспедиция жіберген жоқ. Жақсы құжатталған экспедициялардың ішінде фламанд Фердинанд ван Ольм (азориялық тарихта Фернандо де Ульмо немесе Фернао Дульмо деп те белгілі) Сете Сидадес жоғалған патшалықтарын қайта табу үшін экспедицияға жетекшілік етті. Айырықша жағдай, Фернандо де Ульмо Фернао Телес қызының біріне үйленген және 1486 жылы Португалия королі Жоан II-ден экспедициясын бастауға рұқсат алған кезде Азор аралдарының бірінде тұрған. Мадейралық Афонсу до Эстреитомен серіктесіп, ол аралдарды жаулап алу және бағындыру үшін Король сарайының қаржыландыруымен сапарын ұйымдастырды. Өкінішке орай, Фернао Дульмо сәттілікке жете алмады, бірақ ақырында, шамамен 17 ғасырда, Терсейраның солтүстік-батысына экспедиция ұйымдастырды, онда белгісіз арал байқалды.

The region received its geographic nomenclature from the Latin Insula Septem Civitatum, which means Island of the Seven Tribes or Island of the Seven Peoples (Portuguese: Ilha das Sete Tribos or Ilha dos Sete Povos), but became a historical reference as the Island of the Seven Cities. This comes from classical Latin, probably incorporated into the older traditions of Mediterranean peoples, through the navigators of European antiquity, or the Phoenicians. In Latin, civitas does not signify city, but rather a collectivity of citizens of a determined community. The first Iberian document to refer to Sete Cidades was a Latin chronicle from the city of Porto Cale (the modern city of Oporto), written in 750 A. D. by a Christian cleric. During this era, the Iberian Kingdom of the Visigoths was in the process of collapse, under pressure from Muslim invasions (which began in 711 A. D.). The Visigoth archbishop fled to Porto Cale, fearing the assault of the Muslim forces, where he deliberated an escape to the lands in the Western Sea, which sailors insisted existed. In 734, the archbishop, accompanied by six other bishops, their prelates and approximately 5000 faithful, sailed away in a fleet of twenty ships. The chronicle indicated that the fleet arrived at their destination, burned their ships and established seven Christian communities under the reign of the seven religious leaders. Although many prepared to follow, in truth, the archbishop (if he existed) was never heard from again, nor was the route to the mythical lands established. Although there is no proof that the island of Seven Cities actually existed, the belief of their existence, some tentative expeditions and brief unconfirmed visual sightings of Atlantic islands, fostered legends during the European Middle Ages. Consequently, many of the Medieval maps and charts that showed the Ocean Sea (the Atlantic Ocean) identified an island (or islands) represented in different positions or forms. The island of Brasil and/or Antillia (from the Brendan context) and the island of Sete Cidades, were usual geographic references that persisted in the proto geography of the Atlantic. With the advent of the Age of Discovery, the visual references and number of voyages of discovery multiplied. One of the more consistent maps presented to King Afonso V of Portugal was from the Azorean, Fernão Teles (in 1473). This map showed a long coastline, with various islands, bays and rivers which the author declared were part of the fabled land of Sete Cidades. In reality, the map easily follows the northern coast of Brazil, between Maranhão and Ceará, with the Rio Parnaíba delta. The King, himself, was not totally convinced of the discovery, or did not consider Fernão Teles sufficiently creditable, and that the map only represented a reference that required proofs. Unhappy with the outcome, Teles insisted on the validity of Sete Cidades. He consulted a Genovese cosmographer Paolo del Pozzo Toscanelli (1398–1492), who declared that Antilla and the island of Sete Cidades existed along the margins of the Atlantic. In his famous letter, Toscanelli placed the mythical lands of Sete Cidades near the Azores:

"The island of Antillia was discovered by the Portuguese, and now when it is sought it is not found. In this island are people who speak the Spanish tongue, and who in the time of King Roderick are believed to have fled to this island from the barbarians who at the time invaded Spain. Here dwelt an archbishop with six other bishops, each of whom had its own particular city. Wherefore this island is called by many 'seven cities.' These people live most piously in the full enjoyment of all the riches of this time." In 1476, the Teles's petition of royal authentication was accepted, but no expeditions were sent by the donatario. Of the better documented expeditions, the Fleming Ferdinand van Olm (also known in Azorean history as Fernando de Ulmo or Fernão Dulmo) captained an expedition to rediscover the lost kingdoms of Sete Cidades. Ironically, Fernando de Ulmo was then married to one of the daughters of Fernão Teles and lived on one of the islands of the Azores when, in 1486, he received authorization from King João II of Portugal to begin his expedition. In partnership with Afonso do Estreito, a Madeirense, he organized his voyage, with the co financing of the Royal Court, in order to conquer and subjugate the islands. Unfortunately, Fernão Dulmo did not have better luck, but ultimately, around the 17th Century, did organize an expedition to the northwest of Terceira, where an unknown island had been spotted.

Елді мекен

Сете-Сидас қалашығының пайда болуы жер иесі Хосе Беттенкурттың, кратер ішіндегі жерлердің негізгі демеушісі болғаннан кейін басталды. Ол жерлер шаруалар мен басқа да адамдарға қоныстану үшін берілді. Олар бұл шектеулі жерлерді өңдеп, пайдаланғаны үшін ай сайын жалдау ақысын төлейтін. Осының салдарынан, кальдерада тұратын адамдардың саны ұзақ жылдар бойы аз болды.

Физикалық география

Сете-Ситидас жанартауы Сан-Мигель аралының ең батыс бөлігінде орналасқан, шамамен 2,5 км² аумақты алып жатыр және полигендік жанартау (Сете-Ситидас массиві) мен кальдераны қамтиды. Оның жер үсті көлемі шамамен 250 000 м³, 210 000 жылдан астам бұрын басталып, ғасыр сайын шамамен бір есе өскен.