Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жазбаша өрнектің неврологиялық бұзылысы
Neurological disorder of written expression
Дисграфия – жазу қабілетіне, негізінен қолжазбаға, сондай-ақ ойдың тұжырымдалуына әсер ететін жазудағы кемшіліктерге байланысты неврологиялық бұзылу және оқу қиындығы. Бұл – арнайы оқу қиындығы (SLD), сонымен қатар транскрипция қиындығы, яғни қолжазбаның бұзылуымен, орфографиялық кодтаумен және саусақтардың қимылымен (жазу үшін қажетті бұлшықеттердің қозғалысы) байланысты жазу бұзылысы. Ол көбінесе басқа оқу қиындықтарымен және нейробиологиялық бұзылыстармен, мысалы сөйлеу қиындығы, назар жетіспеушілігі және белсенділік артық бұзылысы (АДГҚ) немесе даму координациясының бұзылуы (ДҚБ)мен бірге жүреді. Психикалық аурулардың диагностикалық және статистикалық нұсқаулығында (DSM V) дисграфия белгілі бір оқу қиындықтарының жалпы категориясы бойынша нейробиологиялық даму бұзылысы ретінде сипатталады. Дисграфия – адамның жазу дағдылары оның жасына, интеллектуалдық деңгейіне және жасқа сай білімге сәйкес күтілетін деңгейден төмен болғанда кездеседі. DSM жазу, жазу процесіндегі моторлық дағдыларды ғана білдіре ме, әлде орфографиялық дағдылар мен жазу қағидаларын да қамтиды ма, деген мәселе нақты көрсетілмеген. Дисграфияның бүкіл әлемде таралу деңгейі диагностикалаудағы қиындықтар мен зерттеулердің жетіспеушілігіне байланысты белгісіз.
Dysgraphia is a neurological disorder and learning disability that concerns impairments in written expression, which affects the ability to write, primarily handwriting, but also coherence. It is a specific learning disability (SLD) as well as a transcription disability, meaning that it is a writing disorder associated with impaired handwriting, orthographic coding and finger sequencing (the movement of muscles required to write). It often overlaps with other learning disabilities and neurodevelopmental disorders such as speech impairment, attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) or developmental coordination disorder (DCD). In the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM V), dysgraphia is characterized as a neurodevelopmental disorder under the umbrella category of specific learning disorder. Dysgraphia is when one's writing skills are below those expected given a person's age measured through intelligence and age appropriate education. The DSM is unclear in whether writing refers only to the motor skills involved in writing, or if it also includes orthographic skills and spelling. The prevalence of dysgraphia throughout the world is not known, due to difficulties in diagnosis and lack of research.
Этимология
Дисграфия сөзі грек тіліндегі "dys" – "бұзылған" және " γραφία graphía – "қолмен жазу" деген мағынаны білдіретін сөздерден құралған. Бұл жағдай адамдарға жазу процесінде ырғақ пен уақытты болжау, бақылау және оны жүзеге асыру қиындықтарын тудыруы мүмкін. Дисграфиясы бар адамдар көбінесе жазудың белгілі бір деңгейінде қабілетті болады және саусақтарының өзара қозғалысын қажет ететін басқа да іс-әрекеттерде қиындықтарға тап болуы мүмкін. Сондықтан, ересектер, жасөспірімдер және балалардың барлығы дисграфияға шалдығуы мүмкін екені анықталды. Зерттеулер көрсеткендей, даму дисграфиясы бар жоғары білім алушы студенттер, жүйке дамуының бұзылулары жоқ әріптестерімен салыстырғанда, қолмен жазу, ұсақ моторика және күнделікті моторлық функциялармен елеулі қиындықтарды бастан кешіреді.
The word dysgraphia comes from the Greek words dys meaning "impaired" and γραφία graphía meaning "writing by hand". The condition can cause individuals to struggle with feedback and anticipating and exercising control over rhythm and timing throughout the writing process. People with dysgraphia can often write on some level and may experience difficulty with other activities requiring reciprocal movement of their fingers Accordingly, it has been found that adults, teenagers, and children alike are all subject to dysgraphia. Studies have shown that higher education students with developmental dysgraphia still experience significant difficulty with hand writing, fine motor skills and motor related daily functions when compared to their peers without neurodevelopmental disorders.
Жіктеу
Дисграфия көбінесе басқа оқу қиындықтарымен және/немесе нейробиологиялық даму бұзылыстарымен бірге жүреді, мысалы, дислексия, назар тапшылығы және гипербелсенділік синдромы (ADHD) немесе ауызша және жазбаша тілді үйренудегі қиындықтар (OWL LD). Бұл адамның дисграфиясының түріне әсер етуі мүмкін. Турет синдромы, аутизм спектрінің бұзылысы (ASD) және диспраксия да дисграфиясы бар адамдарда жиі кездеседі. Дегенмен, дисграфияның үш негізгі түрі бар. Дисграфияның түрлері туралы мәліметтер аз, және тізімде келтірілгеннен басқа да қосымша түрлері болуы мүмкін. Кейбір адамдарда екі немесе одан көп түрдің белгілері бірігіп кездесуі мүмкін, ал жеке белгілердің көрінісі мұнда сипатталғаннан өзгеше болуы мүмкін. Ең көп кездесетін түрі – моторлық аграфия, ол бас миының моторлық қабығының, яғни париеталдық бөлігінің зақымдануынан туындайды.
Dysgraphia is nearly always accompanied by other learning disabilities and/or neurodevelopmental disorders such as dyslexia, attention deficit hyperactivity disorder, or oral and written language learning disability (OWL LD) and this can impact the type of dysgraphia a person has. Tourette syndrome, ASD and dyspraxia are also common diagnoses among dysgraphic individuals. but there are three principal subtypes of dysgraphia that are recognized. There is little information available about different types of dysgraphia and there are likely more subtypes than the ones listed below. Some people may have a combination of two or more of these, and individual symptoms may vary in presentation from what is described here. Most common presentation is a motor agraphia resulting from damage to some part of the motor cortex in the parietal lobes.
Дислексия
Дислексиялық дисграфияны (кейде тілдік дисграфия деп аталады) басқа түрлерден ерекшелендіретін бірнеше белгі бар. Дислексиялық дисграфиясы бар адамдарда әдетте ауызша және жазбаша сөздерді дұрыс жазуда қиындықтар болады, бұл көбінесе фонемалық сипатқа ие. Олардың ерікті түрде жазған жұмыстары көбінесе оқылмайтын, артық немесе кем әріптерімен, сөздердің ортасында қажетсіз үлкен әріптермен немесе кеңістіктермен толған болады, бұл әрбір сөзді тануды қиындатады. Олар сондай-ақ әріптерге ұқсамайтын символдарды да қосуы мүмкін. Жазу процесі көбінесе ұзақ ойлану мен түзетуді талап етеді. Дислексиялық дисграфиясы бар адамдардың көшірме жұмыстары жақсы сақталады, сонымен қатар сурет салу қабілеттері де сақталған. Олардың саусақпен соғу жылдамдығы (ұсақ моторикалық мәселелерді анықтау әдісі) қалыпты, бұл кемшіліктің мишық зақымдануынан туындамағанын көрсетеді. Моторлық дисграфиясы бар адамдар дұрыс бармақпен ұстаумен күреседі және қаламды немесе қарындашты дұрыс ұстамағандықтан жазу көбінесе қисық болады.
There are several features that distinguish dyslexic dysgraphia (sometimes called linguistic dysgraphia) from the other types. People with dyslexic dysgraphia typically have poor oral and written spelling that is typically phonemic in nature. Their spontaneously written work is often illegible, has extra or deleted syllables or letters, and contains unnecessary capitalization or large spaces in the middle of words which can make each individual word unrecognizable. They may also insert symbols that do not resemble any letter of the alphabet. Writing production generally requires long periods of contemplation and correction. Dyslexic dysgraphic individuals have fairly good copied work, and their ability to draw is also preserved. Their finger tapping speed (a method for identifying fine motor problems) is normal, indicating that the deficit does not likely stem from cerebellar damage. Motor dysgraphics struggle with proper finger grip and writing is often slanted due to holding a pen or pencil incorrectly.
Ғарыштық
Аумақтық дисграфиясы бар адамның кеңістік туралы түсінігі бұзылады. Бұл бұзылған кеңістіктік қабылдау спонтанды жазудағы, көшірудегі жазудың оқылмауына, әріптер арасындағы қалыптан тыс аралыққа және сурет салу қабілетінің айқын түрде нашарлауына себеп болады. Олардың ауызша жазуы және саусақпен соғу жылдамдығы қалыпты, бұл осы түрдің моторикалық емес екенін көрсетеді. Шындығында симптомдар көрінісінде мұнда келтірілгеннен өзгеше болуы мүмкін. Мидың оң жарты шарында зақымдануы бар адамдарда аумақтық дисграфия дамуы мүмкін.
A person with spatial dysgraphia has an impairment in the understanding of space. This impaired spatial perception causes illegible spontaneously written work, illegible copied work, abnormal spacing between letters and majorly impaired drawing abilities. They have normal oral spelling and normal finger tapping speed, suggesting that this subtype is not fine motor based. Symptoms in actuality may vary in presentation from what is listed here. Spatial dysgraphia may develop in individuals with lesions on the right hemisphere of the brain.