Кіріспе

Жаңа Зеландия саясаткері

Нил Фрэнсис Киртон (16 мамыр 1956 жылы туған) – Жаңа Зеландия саясаткері. Ол 1996 жылдан 1999 жылға дейін парламент депутаты болды, бастапқыда «Жаңа Зеландия бірінші» партиясының мүшесі, кейін тәуелсіз депутат ретінде сайланды. «Жаңа Зеландия бірінші» партиясы бөлінуге дейін ол оның белгілі қарсыласы ретінде танымал болды.

Ерте өмір және білім

1956 жылғы 16 мамырда дүниеге келген Киртон Оклендтегі Сакрад-Харт колледжінде және Отаго университетінде оқыды. 1978 жылы ғылым бакалавры дәрежесін, ал 1979 жылы бірінші сыныптық дипломмен ғылым бойынша магистратура дипломын алды.

Парламент мүшесі

Киртон алғаш рет 1996 жылғы сайлауда Жаңа Зеландия Бірінші партиясының тізімі бойынша депутат ретінде парламентке сайланды, бұрын сайлау округінен бақ сынаған болатын. Жаңа Зеландия Бірінші партиясы үкіметтік Ұлттық партиямен коалиция құрған кезде Киртон Денсаулық сақтау министрінің орынбасары болып тағайындалды. Алайда Киртон бұл келісімге көп ұзамай көңілі тоймады, себебі Ұлттық партияның денсаулық сақтау саясаты оған ұнамады. Ол партиясының Ұлттық партиямен жасаған коалициясын сынап, 1997 жылдың тамызында Денсаулық сақтау министрі Билл Инглишпен қатты дауласқаннан кейін Денсаулық сақтау министрінің орынбасары лауазымынан босатылды. Киртон Инглишті Ұлттық партия мен Жаңа Зеландия Бірінші партиясы арасындағы коалициялық келісімді бұзғаны үшін айыптады және Ұлттық партияны "сенімсіз" әрі "алдағыш" деп атады. Одан кейін ол Жаңа Зеландия Бірінші партиясы ішінде коалицияны бұзу және Лейбористер партиясымен келісімге келу мақсатымен сәтсіз науқан бастады. 24 қазанда Киртонның Жаңа Зеландия Бірінші партиясынан қайта кандидат болмайтыны жарияланды, ол партия өз принциптерін жоғалтқанын мәлімдеді. Алайда Киртон партиядан кетпеді, парламенттік мерзім аяқталғанға дейін мүшелігін сақтап қалуға шешім қабылдады. Осылайша ол оппозицияда қалды және партия жетекшісі Уинстон Петерсті жиі сынады. Сонымен қатар ол Ұлттық партияның денсаулық сақтау саясатын сынауын тоқтатпады. Денсаулық сақтау орынбасары лауазымын алған Жаңа Зеландия Бірінші партиясының өкілі Туарики Деламерді жалғаншылықта айыптап, Ұлттық партияның қалауынша әрекет етеді деп сынады. Бірақ келесі жылдың ортасына қарай жағдай Киртонның партиядағы орнының тұрақсыз болған жағдайға жетті және 1998 жылдың 28 шілдесінде Киртон партиядан шығып, тәуелсіз депутат атанды. Бұл үкіметті көпшілік дауысынан айырды, Парламенттің құрамы үкімет пен оппозиция арасында тең бөлінді. Осының салдарынан үкімет "Бірлік Жаңа Зеландия" партиясымен келісімге келуге мәжбүр болды. Кейіннен Жаңа Зеландия Бірінші партиясы мен Ұлттық партиясы арасындағы коалиция күйреген кезде үкіметтің көпшілігі одан да осал болды, бірақ ол мерзімінің соңына дейін сақталып тұрды.

Жергілікті саясат

1999 жылғы сайлауда Киртон қайта сайлануға түспеді, оның орнына жергілікті саясатқа қатысты. Ол 2001, 2004, 2007 және 2010 жылдарғы Хоукс-Бей аймақтық кеңесінің жергілікті билік сайлауларында Нейпир округінен ең көп дауыс жинаған кандидат ретінде сайланды. 2013 жылғы жергілікті билік сайлауында ол жергілікті саясаттан кетіп, Жаңа Зеландия Қан астыру қоғамының Орталық бөлімінің бас директоры болып тағайындалды.