Кері сөйлеу: Психологиялық алдау ма, әлде жасырын хабар ма?

Кіріспе

Психологиялық емес жасырын хабарлар туралы псевдонауылдық талаптар, қалыпты сөйлеудегі кері хабарлар теориясы. Кері сөйлеу – Дэвид Джон Оутс алғаш ұсынған және Арт Беллдің түнгі «Теңізден теңізге» радио бағдарламасында айтылғаннан кейін танымал болған псевдонауылдық тақырып. Бұл теория адамдар сөйлей келе бейсаналы түрде өздерінің ең құпия ойларын көрсететін жасырын хабарларды жасайды дегенге негізделген. Оутс бұл әдісті психотерапия, криминология және бизнес келіссөздерінде пайдалануға болатынын мәлімдейді. Алайда, бұл теория ғылыми қауым мен академиялық ортада қабылданбады.

Талаптар

Оутстің пікірінше, әдеттегі әңгімеде әр 15-20 секунд сайын адам екі байланысты сөйлем жасайды – саналы түрде естілетін «алға айтылған» хабарлама және адамның сөйлеуіне есімсіз енгізілген «кері» хабарлама. Бұл екі сөйлеу режимі – алға және кері – бір-біріне тәуелді және адамдық қарым-қатынастың ажырамас бөлігін құрайды. Адамдар арасындағы қарым-қатынастың динамикасында екі режим де адамның саналы және есімсіз психикасын толық жеткізу үшін бірігеді. Оутс кері сөйлеу әрқашан шыншыл және сөйлеушінің ниеттері мен мотивациясы туралы шындықты ашады деп санайды. Бұл туралы ең танымал жазба – 20 шілдеде 1969 жылы Нил Армстронгтың адам баласы алғаш рет Айға қонған кезде айтқан сөзі. Кері ойнатса, «адам үшін шағын қадам» деген сөздер «Адам ғарышқа шығады» дегенге ұқсайды. Бұл құбылысты түсіндірудің тағы бір нұсқасы – парейдолия, яғни адам миының кездейсоқ шуда мағыналы үлгілерді көруге бейімділігі. Парейдолия адам саналы түрде үлгіні табуға тырысқанда, кері сөйлеуде түсінікті фразаларды іздегенде, одан да жиі кездеседі. Содан кейін ұсыныстың күші тыңдаушыны баяндамашы естігісі келген нәрсені естуге итермелеу үшін қолданылады. Мысалы, Дэвид Джон Оутс тыңдаушыға ол нені естімек керегін алдын ала айтады, осылайша тыңдаушыны осы фразаны «естуге» ықтимал ететін ұсынысты сіңіреді. Бір зерттеу көрсеткендей, бірнеше үзіндіні алдын ала ескертпестен тыңдағанда, нәтижелер әртүрлі болады. Бұл псевдонауқа ретінде қарастырылады. Бірақ Оутстің тұжырымдарын бағалауға арналған ғылыми эксперименттердің бірі оның қорытындыларын қолдамады және Оутстің «білім беруге емес, пайда табуға көбірек қызығушылық танытқанын» атап өтті, оның веб-сайтында көптеген тауарлар мен қызметтер сатылатынын көрсетті. Кері сөйлеуді кейбіреулер псевдонауқа деп санайтын нейролингвистикалық бағдарламалаудың даулы саласымен салыстырды. Оутстің материалдарының «догматикалық» сипатының арқасында кері сөйлеу «маргиналды әдебиетке» теңелді. Оутстің кері сөйлеутің қолданылуы туралы мәлімдемелері де күмәнді. Бір есеп полиция жұмысында кері сөйлеудің қолданылғаны туралы сұрақ қойды, өйткені Оутс мәлімдеген. Сол сияқты, оның кері сөйлеудің психология мен психотерапияда қолданылуы туралы пікірлері осы салалардағы негізгі зерттеулермен расталмады. Оутстің жұмысы оны теріс пайдалану мүмкіндігі және қылмыстық соттарда адамдарды жалған айыптауларға әкелуі мүмкін болғандықтан «қауіпті» деп сипатталды, бұл жеңілдетілген қарым-қатынастың даулы тәжірибесіне ұқсас.

Oates' claim is that, on average, once in every 15–20 seconds of casual conversation a person produces two related sentences—a "forward spoken" message that is heard consciously, and a "backwards" message unconsciously embedded in the person's speech. These two modes of speech, forward and backward, are supposedly dependent upon each other and form an integral part of human communication. In the dynamics of interpersonal communication, both modes of speech combine to communicate the total psyche of the person, conscious as well as unconscious. Oates claims that backward speech is always honest and reveals the truth about the speaker's intentions and motivations. The most famous recording that allegedly demonstrates this is the speech given by Neil Armstrong at the time of the first human lunar landing on 20 July 1969. If played backwards, the words "small step for man" sound somewhat like "Man will spacewalk." An alternative explanation for this phenomenon is pareidolia, the tendency of the human brain to perceive meaningful patterns in random noise. Pareidolia is even more likely to occur when a person consciously tries to detect a pattern, as is the case for someone listening for intelligible phrases in backwards speech. The power of suggestion is then used to nudge the listener to hear what the presenter wants him to hear. David John Oates, for example, almost always tells the listener in advance what he should expect to hear, thereby planting a suggestion that would make the listener more likely to actually "hear" that phrase. A study has shown that when listening to the same clips without being told in advance what to expect, the results have a higher variation. and it has been called a pseudoscience. but one of the few scientific experiments to evaluate Oates' claims did not support his findings. and characterized Oates as "more interested in making a profit than educating others," pointing out the large amount of merchandise and services his website sells. Reverse speech has been compared to the controversial field (labelled a pseudoscience by some) of neuro linguistic programming. Because of the "dogmatic" tone of Oates' material, reverse speech has been compared to "fringe literature." Oates' own claims about the applications of reverse speech have also been challenged. One report has questioned whether reverse speech was ever really used in police work, as Oates claimed. Likewise, his claim that reverse speech has applications in psychology and psychotherapy is not supported by mainstream research in those fields. Oates' work has been described as "dangerous" because of its potential for misuse and the likelihood of leading to false accusations of people in criminal courts, similarly to the controversial practice of facilitated communication.