Кіріспе

Барбария (Barbarea verna) – брассика тұқымдасына жататын екі жылдық өсімдік. Оның жалпы атаулары: құрлық кресі, американдық кресь, жағалық кресь, қара ағаш кресі, Белл-Айл кресі, Бермуда кресі, кедей адамның капустасы, ерте сары атқыш, ерте қысқы кресь, қызылша кресі, бүктегіш жасыл және тау кресі. Ол Оңтүстік Еуропа мен Батыс Азияға тән, басқа жерлерде табиғи түрде тараған. 17 ғасырдан бері Англияда жапырақты көкөніс ретінде өсіріліп келеді. Су кресіне қарағанда аз су қажет ететіндіктен, оны өсіру оңай.

Сипаттама

Бір немесе екі жылдық, қысқы жасыл, шөптесін өсімдік. Тұқымдары әдетте күзде өніп, қыстауға дайын розетканы құрайды. Келесі көктемде 90 см-ге дейін, кейде 130 см-ге дейін өсетін, ашық жасыл, жоғары-төмен ойысқан (жолақты) және сирек бұтақты негізгі сабағы пайда болады. Жапырақтары кезектесіп орналасқан, тамыр жағында құлақшалары бар және 4-11 жұпқа дейін дерлік қарама-қарсы тілімдері болады. Жоғарғы жапырақтарының тілімдері төменгі жапырақтардағыларына қарағанда әлдеқайда тар. Өсімдіктің барлық бөлігі дерлік түксіз. Гүлдері көктемнің басында ашылады. Гүлшоғыры – жапырақ қойнауларынан өсетін соңғы немесе бүйірлік шоғыр, онда 3-8 мм сабақшалары бар 6-25 гүл орналасқан. 5 мм ұзындықтағы төрт сары-жасыл тостаған жапырақшасы және әрқайсысы 8 мм ұзындықтағы төрт жарқын сары гүлшоғыры бар. Алты аталық және ұшында дөңгелек айырбасқан бір аналық мойын.

Қолданылуы

Құрлық қызанағы судағы қызанақтың жақсы баламасы саналады. Оны бутербродқа, салатқа, шпинаттай пісіруге немесе сорпаға қосуға болады. Құрлық қызанағын кез келген бақта оңай өсіруге болады. Су қызанағы сияқты, ол суды жақсы көреді, бірақ ұзақ уақыт бойы жартылай суға батқанда жақсы өспейді. Бұл өсімдік толық күн сәулесі немесе жартылай көлеңкелі, ылғалды немесе нашар дренаждалған топыраққа мұқтаж. Бұл Аппалачи тағамдарында тауларда қыстай алатын сирек өсімдіктердің бірі ретінде көп қолданылады. Оның басқа да белгілі аттары: құрғақ қызанақ, кассабулли және американдық су қызанағы. Оңтүстік өңіріндегі жасыл жапырақтар сияқты пісіргенде, оның жапырақтарын "креси жасыл" деп атайды. Әртүрлі түсті түрі де бар.